Geest
| |
De term geest (zie voor etymologie ziel) heeft een aantal betekenissen:
- deel van de dualiteit "geest" en "materie", waarmee het levende wordt aangeduid in tegenstelling tot materie: de dode stof.
- datgene in de mens wat denkt, voelt en wil → psyche
- de scheppende, bezielende kracht die van iemand of iets uit gaat
- strekking, bedoeling, (in de geest van ...)
- onstoffelijk wezen, spookverschijning
- iemand, beschouwd als een sterke, vooral intellectuele, persoonlijkheid
Inhoud |
Menselijke geest
De geest, aldus de gangbare opvatting, is onderdeel van de mens, net als ziel, psyche, zelf. Een mens kan er niet zonder ("de geest geven" = overlijden). Een pienter iemand wordt wel een scherpe geest genoemd. Het is wel een deel van de mens dat uitgeschakeld kan worden door bijvoorbeeld geestdodend werk.
In diverse religies en filosofieeën bestaan verschillende indelingen van de mens. Soms twee: Geest en materie of stof, soms drie: Geest, Ziel en lichaam, soms vier (Jodendom), soms vijf (boeddhisme: de vijf khandhas). Soms worden ook termen verschillend gebruikt, en worden ziel en geest als begrip verwisseld.
Religieuze betekenissen
De Heilige Geest wordt regelmatig genoemd in de Bijbel: De Heilige Geest is de Derde Persoon van de Ene God, naast de Vader en de Zoon, zo geloven christenen (ook wel: de Triniteit). Dit zijn leerstellingen of dogma's in de religie en worden nader uitgewerkt in de theologie. In bepaalde geestelijke stromingen is de Heilige Geest identiek aan de geest van ieder wezen dus ook van ieder mens.
In het boeddhisme worden geesten petas genoemd. Devas zijn ook onstoffelijk, maar hebben meer de karakteristieken van engelen en goden.
In het hindoeïsme worden geesten wel lichtgevende lichamen ("luminous bodies") genoemd omdat ze slechts twee van de normale vijf elementen zouden hebben (ether en licht). Ze zouden tijdelijk zo'n type lichaam hebben gekregen omdat ze, hoewel spiritueel hoog ontwikkeld, vlak voor hun dood een bepaalde sterke gehechtheid koesterden. Deze "luminous bodies" zouden zich ophouden op eenzame plaatsen en door het helpen van mensen in nood uiteindelijk herboren kunnen worden in een normaal lichaam met vijf elementen. Spoken worden in het hindoeïsme beschouwd als al of niet voor anderen zichtbare creaties van de eigen fantasie.
Geest als spook
Bepaalde onstoffelijke wezens worden wel geest of spook genoemd. Helderziende en paranormale mensen zouden in staat zijn geesten en spoken waar te nemen.
Bedoeling
Een strekking of bedoeling, in de geest van Pim Fortuyn (zoals Pim het bedoeld heeft) is een veel gebezigde kreet. Een humoristische opmerking is geestig.
Categorieën
Mythologie | Psychologie | Religie
