Klederdracht
Met klederdracht of streekdracht wordt bedoeld de traditionele kleding die in gemeenschappen gedragen werd door een groot deel van de bevolking. Hoe geïsoleerder (geografisch of cultureel) een dorp of streek lag, hoe langer er vastgehouden werd aan de streekdracht.
Inhoud |
Nederland
In het calvinistische Nederland ging op den duur na 1850 het zwart en donkerblauw overheersen in de streekdracht, onder andere door de lange rouw die 'verplicht' was na een overlijden. Veel andere omringende culturen kennen een veel kleurrijker dracht (onder andere Denemarken) Het eiland Marken vormt een uitzondering met vooral felrood.
Hieronder volgt een (onvolledig) overzicht van de verschillende plaatsen in Nederland waar rond 1960 klederdracht nog regelmatig deel van het dagelijkse straatbeeld uitmaakte. In 2003 waren er nog 12 steden en regio's waar sommige inwoners zich nog steeds in klederdracht hullen. Volgens de tellingen waren in 2003 nog 1650 vrouwen en 19 mannen die elke dag hun traditionele uitrusting aantrokken, iets dat steeds vaker alleen op hoogtijdagen (pinksteren, huwelijk) weer uit de kast komt (als het tenminste in die kast aanwezig is). In Spakenburg en Staphorst komen nog relatief veel draagsters voor, in Staphorst zelfs nog een meisje van een jaar of tien. In 2006 heeft ook dit meisje de klederdracht afgelegd aangezien ze dan naar het voortgezet onderwijs gaat. Momenteel is er nog een meisje van 3 jaar!
Onderstaande telling geeft het aantal personen weer, die de dracht het hele jaar door, nog dagelijks dragen (stand november 2003):
- Arnemuiden: (grote kap met oorijzers) 57 vrouwen, jongste draagster is 65 jaar.
- Axel: verdwenen rond 1990!
- Bunschoten / Spakenburg/ Eemdijk: 440 vrouwen, jongste draagster is 52 jaar.
- Cadzand: verdwenen rond 1985!
- Friesland: werd nog tot aan de Tweede Wereldoorlog gedragen.
- Huizen: 5 vrouwen, jongste draagster is 88 jaar.
- Katwijk: verdwenen. In 1982 waren er nog 10 vrouwen in streekdracht aanwezig.
- Marken: 39 vrouwen, jongste draagster is 62 jaar.
- Noord-Brabant: al tijden uit het straatbeeld verdwenen.
- Noordwest-Veluwe: oude en nieuwe dracht, circa 75 vrouwen, jongste draagster is 71 jaar
- Rijssen: verdwenen. In 1990 waren nog twee vrouwen van 1902 en 1903 in het verzorgingshuis.
- Scheveningen: circa 55 vrouwen, jongste draagster is 70 jaar.
- Schouwen-Duiveland: verdwenen. Adriana de Bruine-de Bruine (1892) was de laatste vrouw in Schouwerse dracht.
- Staphorst / Rouveen: circa 725 vrouwen en 10 mannen, jongste draagster is 9 jaar.
- Terschelling: verdwenen.
- Urk: 20 vrouwen en 8 mannen, jongste draagster is 81 jaar.
- Volendam / Edam: 50 vrouwen en 1 man, jongste draagster is 62 jaar.
- Walcheren: 157 vrouwen, jongste draagster is 69 jaar, de mannendracht verdween in 2003.
- West-Friesland: verdwenen.
- Zuid-Beveland: (katholiek onderscheiden van protestant) circa 27 vrouwen, jongste draagster is 78 jaar.
Vlaanderen
Over klederdrachten in Vlaanderen is veel minder bekend. Veelal wordt er indien klederdrachtige kostumering gewenst is, teruggegrepen op kledij zoals die op schilderijen rond 1800 te zien was.
Overige klederdrachten
Categorieën
Kleding | Folklore