Natuur en milieu
Het onderwerp natuur en milieu is in de tweede helft van de twintigste eeuw volop in de belangstelling komen te staan. Onder natuur wordt in dit verband allereerst de levende natuur, dus flora en fauna, verstaan, hoewel het onderwerp niet losgezien kan worden van het fysieke milieu op onze planeet. Om deze reden is er een sterke aandacht gegroeid voor het systeem aarde, de beschouwing van onze planeet als een geïntegreerd systeem.
Ontwikkeling van de belangstelling
In de eerste helft van de twintigste eeuw ontwikkelden techniek en economie in hoog tempo. Slechts weinigen waren zich ervan bewust dat dit ten koste van de natuur kon gaan, laat staan van het milieu. Eli Heimans en Jac. P. Thijsse waren de uitzonderingen, die zich inzetten voor bijvoorbeeld het behoud van het Naardermeer, dat tot vuilstortplaats dreigde te worden omgevormd.
In de jaren zestig kwam de vraag in brede lagen van de Nederlandse bevolking op of deze groei ongelimiteerd gecontinueerd kon worden. Ook internationaal brak met het rapport 'Grenzen aan de groei' van de club van Rome in 1972 het besef door dat de hulpbronnen van onze planeet eindig zijn. Het rapport bevatte een analyse van vijf factoren:
- omvang van de bevolking,
- voedselproductie,
- industriële productie,
- voorraad natuurlijke hulpbronnen en
- vervuiling.
De conclusies waren dat vooral op het gebied van de fossiele brandstoffen er reeds een alarmerende situatie ontstaan was: wanneer er geen maatregelen getroffen zouden worden, zouden binnen vijftig à honderd jaar de bekende voorraden verbruikt zijn.
De hierop volgende oliecrisis in 1973 versterkte het schokeffect van dit rapport. De Nasa publiceerde in dezelfde periode observaties van een satelliet over het ozongat boven de zuidpool (hoewel dit gat al in 1956 door Gordon Dobson ontdekt was).
De publicaties van biologen van lijsten van bedreigde diersoorten, statistieken over oprukkende woestijnen, berichten over ontbossing en bedreiging van het tropisch regenwoud deed langzaam bij de bevolking en regeringen in het westen het besef groeien dat de mensheid zich intensiever bezig moest gaan houden met milieubeheer. De meningen over het hoe zijn wereldwijd sterk verdeeld wat zorgt dat er weinig gecoördineerde acties worden ondernomen.
Ook zijn over de oorzaken de meningen sterk verdeeld. Sommigen vinden dat de enige mogelijkheid waarmee je het milieu kan behouden het indammen van de welvaart is (zeker als het om de opwarming van de aarde gaat), anderen vinden bijvoorbeeld dat juist armoede en de daardoor ontstane bevolkingsgroei de grote veroorzakers zijn, en dat welvaart en milieu gewoon samengaat als men duurzaam bezig is. Een aantal mensen waaronder de controversiële Bjorn Lömborg zeggen dat het helemaal niet zo slecht gesteld is met het milieu en dat er helemaal niet zo veel gedaan hoeft te worden.
Zie ook
Categorieën
Natuur | Milieu