Portugees
| Portugees (Português) | |
|---|---|
| Gesproken in: | Portugal (Madeira en Azoren), Brazilië, Angola, Mozambique, Sao Tomé en Principe, Guinee-Bissau, Oost-Timor, Macau en Kaapverdië. Kleine groepjes Portugeestaligen in Goa, Zuid-Afrika en Malakka. |
| Moedertaalsprekers: | miljoen |
| Totaal: | 410 miljoen |
| Rank: | 4 |
| Taalfamilie | Indo-Europees |
| Dialecten: |
|
| Creoolse talen: | |
| Officiële status | |
| Officieel in: | Portugal (Madeira en Azoren), Brazilië, Angola, Mozambique, Sao Tomé en Principe, Guinee-Bissau, Oost-Timor, Macau en Kaapverdië. Europese Unie, Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie. In Zuid-Afrika erkent als minderheidstaal. |
| Taalorganisatie: | Gemeenschap van Portugeessprekende landen, Internationaal Instituut voor de Portugese taal |
| Taalcodes | |
| ISO 639-1: | pt |
| ISO 639-2(B): | por |
Portugees is een Romaanse wereldtaal die wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Angola, Guinee-Bissau, Sao Tomé en Principe, Oost-Timor, Kaapverdië, Mozambique, en andere gebieden, zoals Goa en Malakka (Cristao). Het wordt ook gesproken door een minderheid in Macao, waar het een officiële taal is. In Galicië, een gebied in Spanje ten noorden van Portugal, wordt Galego (Galicisch) gesproken; officieel een andere taal, maar het lijkt erg op het Portugees. Het Braziliaans verschilt veel van het Europese Portugees. De Portugeessprekende landen werken op taalgebied samen in de Gemeenschap van Portugeessprekende landen.
Volgens een UNESCO-rapport uit 2000 wordt Portugees door 176 miljoen mensen gesproken. Inmiddels zijn dit er veel meer wegens bevolkingsgroei en bovendien waren de cijfers van UNESCO niet van 2001. Zo is het aantal Brazilianen toegenomen tot 181 miljoen (2004). Het is een officiële taal van de Europese Unie, Mercosul en de landen in de, hierboven genoemde, Gemeenschap van Portugeessprekende landen.
Het Portugees in Brazilië wijkt enigszins af van het Portugees in de andere gebieden, niet alleen qua uitspraak en idioom, maar ook in spelling, dit komt door een spellinghervorming (het Acordo Ortográfico uit 1990, gewijzigd in 1998) die wél was afgesproken met Portugal en de overige Portugeestalige landen, maar nooit officieel is doorgevoerd (omdat het verdrag nog niet door alle deelnemende landen is geratificeerd).
Gebieden waar Portugees wordt gesproken
Als nationale taal:
Als officiële taal:
- Angola
- Kaapverdië
- Oost-Timor
- Guinee-Bissau
- Macau (Volksrepubliek China)
- Mozambique
- Sao Tomé en Principe
Als erkende minderheidstaal:
Zonder enige vorm van erkenning:
Dialecten:
| Dialect | Gesproken in | |||
|---|---|---|---|---|
| Portugal | ||||
| Açoriano | Azoren | |||
| Alentejano | Alentejo | |||
| Algarvio | Algarve | |||
| Alto-Minhoto | Noord-Braga | |||
| Baixo-Beirão; Alto-Alentejano | Midden-Portugal | |||
| Beirão | Midden-Portugal | |||
| Estremenho | Omgeving van Coimbra en Lissabon | |||
| Madeirense | Madeira | |||
| Nortenho | Omgeving van Braga en Porto | |||
| Transmontano | Trás-os-Montes | |||
| Brazilië | ||||
| Caipira | Platteland van São Paulo, het noorden van Paraná en Minas Gerais. | |||
| Capixaba | Vroegere benaming voor de inwoners van Victoria. Thans algemeen voor de bevolking van Espírito Santo | |||
| Fluminense | staat Rio de Janeiro | |||
| Carioca | stad Rio de Janeiro | |||
| Cearense | staat Ceará | |||
| Baiano | Bahia | |||
| Gaúcho | Rio Grande do Sul | |||
| Mineiro | staat Minas Gerais | |||
| Nordestino | Noordoostelijke staten | |||
| Nortista | Amazonebekken | |||
| Paulistano | Stad São Paulo en omstreken | |||
| Sertão | staten Goiás en Mato Grosso | |||
| Sulista | De zuidelijke staten Paraná en Santa Catarina | Heeft ontelbare variaties met verschillende uitspraak. | ||
| Afrika | ||||
| Luandense (Angolano) | Angola - Luanda | |||
| Benguelense | Angola - Provincie Benguela | |||
| Sulista | Angola - Zuiden van Angola | |||
| Caboverdiano | Kaapverdië | |||
| Guineense | Guinee-Bissau | |||
| Moçambicano | Mozambique | |||
| Santomense | Sao Tomé en Principe | |||
| Azië | ||||
| Timorense | Oost-Timor | |||
| Macaense | Macau, China | |||
| Portugees | Braziliaans | Italiaans | Spaans | (Nederlands) |
|---|---|---|---|---|
| acção | ação | azione | acción | actie |
| direcção | direção | direzione | dirección | richting |
| eléctrico | elétrico | elettrico | eléctrico | elektrisch |
| óptimo | ótimo | ottimo | óptimo | uitstekend, optimaal |
 | Voor woordenboekinformatie, zie de pagina Portugees op WikiWoordenboek |
| Indo-Europese talen > Kentum-talen > Italische en Romaanse talen > | ||
| Romaanse talen: | Italische talen: | |
| Aragonees | Aroemeens | Arpitaans | Asturisch (Leonees - Mirandees) | Catalaans | Corsicaans | Dalmatisch | Frans | Galicisch | Gascoons (Aranees) | Istriotisch | Istro-Roemeens | Italiaans | Ladino | Mozarabisch | Napolitaans | Occitaans | Portugees | Retoromaans (Ladinisch - Friulisch) | Roemeens | Sardisch | Spaans | Venetiaans | Faliskisch | Latijn | Oskisch | Umbrisch | Zuid-Piceens | |
Categorieën
Natuurlijke taal | Romaanse taal | Europese taal in India | Taal in Indonesië | Portugees