1905

Wydarzenia w Polsce

• 1 maja - na terenie zaboru rosyjskiego zniesiony został zakaz nabywania ziemi przez Polaków na Ziemiach Zabranych. Władze dopuściły w szkołach prywatnych nauczanie języka polskiego i litewskiego.
• 1 maja - w Królestwie Polskim w trakcie demonstracji 1-majowych doszło do starć pomiędzy robotnikami a oddziałami rosyjskimi.
• 27 grudnia - proklamowano Republikę Ostrowiecką.
• 28 grudnia - w Królestwie Polskim wybuchł strajk powszechny.
• Strajk generalny w Krakowie i w Podgórzu pod hasłami walki o reformę prawa wyborczego.

Wydarzenia na świecie

• 2 stycznia - Japończycy zajęli Port Artur.
• 22 stycznia - krwawa niedziela w Petersburgu zapoczątkowała rewolucję 1905. Wojsko na rozkaz cara otworzyło ogień do demonstrantów.
• Od 19 lutego do 10 marca doszło do zwycięskiej dla wojsk japońskich bitwy pod Mukdenem (Szenjangiem, w Mandżurii) z wojskami rosyjskimi.
• 27-28 maja - flota rosyjska została całkowicia rozbita pod Cuszimą (wojna rosyjsko-japońska 1904-1905).
• 27 czerwca - doszło do buntu załogi na pancerniku rosyjskiej floty czarnomorskiej Potiomkin.
• 5 września - w Portsmouth w USA podpisano pokój pomiędzy Japonią a Rosją kończący wojnę rosyjsko-japońską.
• 30 października - powstał rosyjski parlament - Duma.
• Albert Einstein opublikował szczególną teorię względności, zawierającą słynne równanie E=mc².
• Powstał angielski klub Chelsea FC
• Juventus Turyn zdobył swoje pierwsze mistrzostwo włoch.

Urodzili się

• 2 stycznia - Michael Tippett, sir, angielski kompozytor (zm. 1998)
• 21 stycznia - Wanda Wasilewska, polska i radziecka działaczka komunistyczna (zm. 1964)
• 23 stycznia - Konstanty Ildefons Gałczyński, polski poeta (zm. 1953)
• 1 lutego - Emilio Segrè, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1984)
• 2 lutego - Ayn Rand, amerykańska pisarka i filozof rosyjskiego pochodzenia, twórczyni filozofii obiektywizmu (zm. 1982)
• 6 lutego - Władysław Gomułka, polski działacz komunistyczny, I sekretarz KC PZPR (zm. 1982)
• 7 lutego - Ulf von Euler, szwedzki fizjolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (zm. 1983)
• 23 lutego - Derrick Henry Lehmer, amerykański matematyk (zm. 1991)
• 4 marca - Helena Iwańciów, polska działaczka harcerstwa i pedagog (zm. 2003)
• 18 kwietnia - George Hitchings, amerykański biochemik i farmakolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (zm. 1998)
• 16 maja - Henry Fonda, amerykański aktor (zm. 1982)
• 18 maja - Władysław Hańcza, polski aktor (zm. 1977)
• 24 maja - Michaił Szołochow, rosyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (zm. 1984)
• 21 czerwca - Jean-Paul Sartre, francuski pisarz i filozof, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (zm. 1980)
• 29 lipca - Dag Hammarskjöld, szwedzki polityk, sekretarz generalny ONZ, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1961)
• 16 sierpnia - Marian Rejewski, polski matematyk, kryptolog (zm. 1980)
• 25 sierpnia - Faustyna Kowalska, święta, polska zakonnica, mistyczka (zm. 1938)
• 18 września - Greta Garbo, szwedzka aktorka (zm. 1990)
• 24 września - Severo Ochoa, hiszpański biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (zm. 1993)
• 11 października - Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (zm.1992)
• 11 listopada - Bellarmino Bagatti, włoski franciszkanin, archeolog (zm. 1990)
• 15 listopada - Leopold Buczkowski, polski pisarz (zm. 1989)
• 17 listopada - Adam Ważyk, polski poeta i prozaik (zm. 1982)
• 29 listopada - Marcel Lefebvre, francuski duchowny katolicki, arcybiskup, schizmatyk, ekskomunikowany (zm. 1991)
• 25 grudnia - Lewis Allen, angielski reżyser (zm. 2000)
• 31 grudnia - Tadeusz Breza, polski prozaik i eseista (zm. 1970)

Zmarli

• 14 stycznia - Maksymilian Jackowski, polski działacz społeczny i gospodarczy w Wielkopolsce
• 19 stycznia - Wacław Pawliszak, polski malarz, rysownik i ilustrator
• 15 lutego - Lewis Wallace, pisarz amerykański
• 24 marca - Jules Verne, pisarz francuski
• Jakub Jodko Narkiewicz, lekarz, artysta i badacz elektromagnetyzmu, jako pierwszy dokonał fotografii aureoli, fotografia kirlianowska
• 15 maja - Adrian Mikołaj Głębocki, artysta malarz, rysownik, litograf, pedagog
• 6 października - Ferdinand von Richthofen, niemiecki geolog i geograf

Zdarzenia astronomiczne

• 30 sierpnia - całkowite zaćmienie Słońca

Nagrody Nobla

• z fizyki - Philipp Lenard
• z chemii - Adolf von Baeyer
• z medycyny - Robert Koch
• z literatury - Henryk Sienkiewicz
• nagroda pokojowa - Bertha von Suttner

Zobacz też

• 1905 w filmie
• 1905 w muzyce
• 1905 w literaturze

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 2 marca
• Ostatki: 7 marca
• Popielec: 8 marca
• Niedziela Palmowa: 16 kwietnia
• Wielki Czwartek: 20 kwietnia
• Wielki Piątek: 21 kwietnia
• Wielka Sobota: 22 kwietnia
• Wielkanoc: 23 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 24 kwietnia
• Wniebowstąpienie: 1 czerwca
• Zesłanie Ducha Świętego: 11 czerwca
• Boże Ciało: 22 czerwca