1 Korpus Pancerny
Pierwszy Drezdeński Korpus Pancerny (1 KPanc)
Formowany w okresie od lipieca do września 1944 r. w Berdyczowie, a następnie w rejonie Chełma jako 1 Polski Korpus Czołgów. Od 10 października 1944 r. podlegał Naczelnemu Dowództwu WP. 19 marca 1945 r. został czasowo podporządkowany dowódcy 2 armii WP, a 3 czerwca 1945 r. powrócił do dyspozycji Naczelnego Dowództwa WP.
Szkolenie bojowe podstawowe realizowano w rejonach formowania od lipca do września 1944 r. pod Berdyczowem, a od września 1944 r. do lutego 1945 r. w okolicach Chełma.
Zaprzysiężenia dokonano w Chełmie 26 października1944 r.Sztandar ufundowany przez społeczeństwo Śląska wręczono w Gliwicach 12 sierpnia 1945 r.
Dowódcy:
- płk Jan Rupasow p.o. (26 07—4 08 1944 r.),
- pik Siergiej Fomińskj p.o. (4 08— 26 09 1944 r.),
- gen. bryg. Józef Kimbar (26 09 1944 r. do końca wojny).
Działania bojowe korpusu
Na mocy rozkazu Sztabu Głównego WP nr 0840 z 9 sierpnia 1944 r. korpus przewieziono transportami kolejowymi z rejonu Berdyczowa pod Żytomierzem w okolice Chełma, gdzie jednostki otrzymały sprzęt i rozpoczęły szkolenie bojowe. 9 lutego 1945 r. korpus został podporządkowany 1 Frontowi Białoruskiemu i ześrodkował się w rejonie Krzyża na Pomorzu, a 19 marca przeszedł do dyspozycji dowódcy 2 armii WP,. W dniach 7—10 kwietnia przegrupowano go na północny zachód od Bolesławca.16 kwietnia 1 KPanc został przeprawiony przez Nysę po mostach i jako grupa szybka 2 armii WP, wprowadzony w wyłom dokonany przez 8 i 9 DP. Od 17 do 18 kwietnia uczestniczył w forsowaniu Kanału Neugraben, rz. Schwarzer Schöps i Szprewy oraz walczył o Niesky, Buchwalde, Klix, Diehsa, Weisenberg i in. W związku z uderzeniem niemieckich sił pancernych z południa 1 KPanc zawrócił spod Budziszyna i wykonał kontratak w rejonie Niesky. Od 20 do 22 kwietnia 1 KPanc kontynuował natarcie na zachód. osiągając m. Radeberg i Hermsdorf na północny wschód od Drezna. Wskutek głębokiego włamania się Niemców w ugrupowanie 2 armii WP korpus zawrócił z przedpola Drezna i forsownym marszem przeszedł do rejonu na północ od Budziszyna, gdzie zaryglował zachodni bok włamania.Od 22 do 29 kwietnia 1 KPanc we współdziałaniu z innymi jednostkami 2 armii WP, i oddziałami radzieckimi stoczył uciążliwe i krwawe walki obronne w rejonie na północ od Budziszyna. W wyniku tych walk niemieckie włamanie zlikwidowano. Zamiar dowódcy Grupy Armii „Środek” feldmarszałka Schörnera, aby pancernym zgrupowaniem przedrzeć się z rejonu Sudetów na pomoc Berlinowi, został udaremniony.Jednostki 1 KPanc wraz z wojskami 2 armii WP przeszły do obrony frontem na południe.Od 4 maja 1 KPanc w składzie wojsk 2 armii WP uczestniczył w operacji praskiej. Jednostki korpusu, walcząc w trudnym terenie Sudetów, zdobyły wiele miejscowości i w pościgu za nieprzyjacielem wkroczyły na terytorium Czechosłowacji.Po zakończeniu działań bojowych 1 KPanc został ze środkowany w rejonie Gerlitz. W dniach 20—21 maja wrócił do kraju, przechodząc do rejonu Kalisza, a następnie na Śląsk.W okresie 17 kwietnia –10 maja 1945 r. 1 KPanc zniszczył 178 czołgów i dział pancernych, 123 transportery, 279 dział i moździerzy, około 9000 żołnierzy nieprzyjaciela i wziął 3900 jeńców. Straty własne wyniosły około 444 poległych, 980 rannych, 143 czołgi i działa samobieżne.
Na mocy rozkazu Naczelnego Dowódcy WP nr 168 z 4 sierpnia 1945 r. korpus został odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III kl. i otrzymał miano „Drezdeńskiego”. W myśl dekretu Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 4 kwietnia 1945 r. został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru.
5 października 1945 roku rozformowano dowództwo korpusu i część oddziałów. Pozostałe oddziały po przeformowaniu włączono w skład innych związków taktycznych ludowego Wojska Polskiego
Kategorie
Wojsko Polskie