Arikah Map

Aktyn

(Przekierowano z Ac)

AC oznacza także prąd przemienny
</tr></tr>
Ra - Ac - Th
La
Ac
 
Aktyn:Ac-TableImage
Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Aktyn, Ac, 89
Własności metaliczneaktynowiec
Grupa, okres, blok, 7, f
Gęstość, twardość10070 kg/m3, bd
Kolorsrebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa227 u
Promień atomowy (obl.)195 (bd) pm
Promień kowalencyjnybd
Promień van der Waalsa111 pm (Ac3+)
Konfiguracja elektronowa[Rn]6d17s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
Stopień utlenienia3
Własności kwasowe tlenkówzasadowe
Struktura krystalicznaregularna ściennie
centrowana
a = 531,1 pm
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia1323 K (1050 °C)
Temperatura wrzenia3473 K (3200 °C)
Objętość molowa22,55×10-3 m3/mol
Ciepło parowania304,6 kJ/mol
Ciepło topnienia62 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconejbd
Prędkość dźwiękubd
Pozostałe dane
Elektroujemność1,1 (Pauling)
1,00 (Allred)
Ciepło właściwebd
Przewodność właściwabd
Przewodność cieplna12 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny499 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1170 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny1900 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4700 kJ/mol
Przekrój czynny na
pochł. neutronów termicznych
510 b/atom
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r. MeVp.r.
225Ac{syn.}10 dniα5,935221Fr
226Ac{syn.}29,37 godzw.e.0,640226Ra
α5,536222Fr
β-1,117226Th
227Acślady21,773 latα
(1,2%)
5,042223Fr
β-
(89%)
0,045227Th
γ0,037nd
228Ac{syn.}6,13 godzβ-2,142228Th

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.

*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu
Chemia > Pierwiastek chemiczny > HHeLiBeBCNOFNeNaMgAlSiPSClArKCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKrRbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXeCsBaLaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLuHfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRnFrRaAcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLrRfDbSgBhHsMtDsRgUubUutUuqUupUuhUusUuo - Uue - Ubn - Ubb

Aktyn (Ac, łac. actinium) - nietrwały pierwiastek chemiczny, skandowiec. Wbrew nazwie, nie jest to aktynowiec.


Spis treści

Odkrycie

Nazwa pochodzi od greckiego słowa aktinos oznaczającego promień. Francuski chemik André Louis Debierne wykrył aktyn w 1899 na podstawie stwierdzenia promieniowania (stąd nazwa) jonizującego i widzialnego (niebieskawego) oraz wydzielania energii termicznej w przesączach otrzymanych od Pierre'a i Marii Curie. W tym samym czasie, co Debierne, wykrył ten pierwiastek chemik niemiecki Friedrich Otto Giesel, który proponował nieuznaną nazwę emanium (łac. emanare – szerzyć się, rozpływać się, emanować). Od nazwy pierwiastka aktyn pochodzi nazwa zbiorcza "aktynowce", oznaczająca grupę pierwiastków promieniotwórczych o liczbie atomowej 90 do 102, które poprzedza aktyn.

Izotopy

Znane izotopy aktynu mają liczby masowe od 221 do 230.

Otrzymywanie

Ze środowiska naturalnego pozyskuje się go z rud uranowych. Sztucznie, przez aktywację radu 226Ra neutronami. Po 41,2 min następuje rozpad β:

<math>{}^{226}\hbox{Ra}(n,\gamma){}^{227}\hbox{Ra} \;\to\; {}^{227}\hbox{Ac}</math>

Aktyn oddziela się potem od radu rozpuszczalnikami organicznymi.

Właściwości chemiczne

Aktyn jest bardzo aktywny chemicznie i ma wysoką radiotoksyczność. Na powietrzu łatwo się utlenia. Rozpuszcza się w kwasie solnym i azotowym. Związki aktynu są izoelektronowe z analogicznymi związkami lantanu - sole lantanu używa się jako nośniki aktynu.Najpopularniejsze związki:

Kategorie


Pierwiastki chemiczne

Znajdź

Znajdź

Znajdź