Debian
| Debian | |
| | |
| Rodzina | Linux, dostępny także na innych jądrach |
| Aktualna wersja | 3.1r4 - wydana 28 października 2006 |
| Pierwsze wydanie | 16 sierpnia 1993 |
| Licencja | GNU General Public License |
| Platforma systemowa | x86, Motorola 680x0, SPARC, Alpha, PowerPC, ARM, MIPS, PA-RISC, IA-64, IBM S/390, AMD64, SuperH |
| Jądro | monolityczne |
| Oficjalna witryna | debian.org |
| Strona na distrowatch.com | distrowatch.com/debian |
| Typ pakietów | DEB |
| Wersja Live | Niedostępna |
| | |
Debian jest projektem stworzenia wolnej dystrybucji systemu operacyjnego GNU/Linux przez ochotników na całym świecie. Wewnątrz Debiana istnieją również projekty, mające na celu stworzenie dystrybucji systemu GNU/Hurd, BSD a nawet dystrybucji wolnego oprogramowania na platformę Windows.
Debian cieszy się opinią stabilnego systemu o wysokiej jakości i łatwego do aktualizacji. Jest jednak często krytykowany za zbyt rzadkie wydania wersji stabilnych oraz za trudny w obsłudze instalator.
Debian korzysta z pakietów DEB. Podstawowym instalatorem pakietów jest dpkg - instalator niskiego poziomu obsługiwany z linii poleceń, lub jego bardziej zaawansowany odpowiednik - APT, w którym wiele czynności jest zautomatyzowanych (pobieranie pakietów, rozwiązywanie zależności między pakietami). Do wygodniejszego zarządzania pakietami, Debian dysponuje nakładkami na powyższe narzędzia - dselect oraz nowszy - aptitude.
Spis treści |
Historia Debiana
Powstanie Debiana ogłosił 16 sierpnia 1993 r. na grupie comp.os.linux.development Ian Murdock, wówczas student uniwersytetu. Napisał on Manifest Debiana, w którym apelował o stworzenie otwartej dystrybucji w duchu Linuksa i GNU. Nazwa "Debian" powstała z połączenia imion Murdocka i jego dziewczyny (obecnie żony) Debry [1] (jest to portmanteau). Dystrybucja ta została zbudowana na podstawie SLS. Wśród założeń Debiana było między innymi to, że będzie zawierał on najbardziej aktualne wersje oprogramowania.
Debian powoli rozwijał się i w latach 1994 oraz 1995 - powstały wtedy pierwsze wersje 0.9. Pierwsza wersja 1.x pojawiła się w 1996 roku.
Wiosną 1996 roku Bruce Perens zastąpił Iana Murdocka w roli koordynatora projektu. Zainicjował on stworzenie kilku ważnych dokumentów (umowy społecznej wraz z Wytycznymi Dotyczącymi Wolnego Oprogramowania) oraz instytucji prawnej (SPI), a także poprowadził projekt aż do wersji ELF/libc5 (1.1, 1.2, 1.3).
Rozwój Debiana
Debian jest tworzony przez dużą grupę ochotników komunikujących się ze sobą poprzez szereg list dyskusyjnych (dostępnych również w Usenecie w hierarchii debian.*) oraz system śledzenia błędów. Projekt Debian posiada rozbudowaną strukturę wewnętrzną: z wyborami, konstytucją a także formalnymi dokumentami określającymi zasady postępowania.
Obecnie projekt ten nie jest związany z żadną firmą ani organizacją. Przez krótki okres był powiązany z Free Software Foundation (FSF), która nawet pokrywała część kosztów funkcjonowania projektu. Na bazie Debiana opartych zostało wiele innych dystrybucji, na przykład: Corel Linux (obecnie XandrOS), Knoppix, Morphix, Ubuntu, MEPIS i inne.
Wersje Debiana
Gałęzie dystrybucji
Debian jest rozwijany jako 3 równoległe gałęzie:
- stable (stabilna) - zmiany polegają prawie wyłącznie na naprawianiu problemów dotyczących bezpieczeństwa (przy czym do dystrybucji nie są wprowadzane nowe wersje pakietów, które mogą spowodować nowe problemy - poprawiane są jedynie błędy krytyczne dla bezpieczeństwa systemu)
- testing (testowa) - tu automatycznie trafiają po dwóch tygodniach pakiety z wersji unstable, w których nie wykryto błędu o priorytecie important lub wyższym
- unstable (niestabilna) - tutaj trafiają wszystkie nowe wersje pakietów
Tworzenie nowej wersji stabilnej polega na zamrożeniu gałęzi testing. Następuje wtedy okres przejściowy, w którym, poza wyjątkowymi przypadkami, do gałęzi testowej nie są dodawane żadne nowe pakiety. Gdy liczba błędów w tak zamrożonej dystrybucji testowej spadnie poniżej akceptowalnego poziomu, wersja testowa jest przemianowywana na stabilną i otrzymuje swój numer wersji. Poprzednia dystrybucja stabilna staje się dystrybucją archiwalną, jednak wsparcie od strony bezpieczeństwa zapewniane jest jeszcze przez jakiś czas.
Ze względu na nacisk na bezpieczeństwo i specyficzny cykl rozwoju produktu, stabilne wersje Debiana pojawiają się relatywnie rzadko.
Obecnie rozwijane gałęzie (grudzień 2006) to:
- stabilna - sarge (3.1r4) - wydana 28 października 2006,
- testowa - etch - wydanie stabilnej wersji przewidziane jest na grudzień 2006,
- niestabilna - sid.
Nazwa kodowa dystrybucji niestabilnej - "sid" jest niezmienna - Sid to, w filmie Toy Story, chłopiec psujący zabawki. Można ją również rozwinąć w sformułowanie Still In Development (ang. ciągle rozwijany).
Nazwy wersji Debiana
Kolejne wersje Debiana, od początku projektu noszą nazwy będące imionami bohaterów filmu Toy Story.
- buzz - Debian 1.1 - od Buzza Lightyeara - kosmicznego marine
- rex - Debian 1.2 - od tyranozaura
- bo - Debian 1.3 - od Bo Peep, pasterki, która opiekowała się owcami
- hamm - Debian 2.0 - od świnki-skarbonki
- slink - Debian 2.1 - od zabawkowego, rozciągliwego psa (Slinky Dog)
- potato - Debian 2.2 - od Pana Ziemniaka (Mr. Potato)
- woody - Debian 3.0 - od kowboja
- sarge - Debian 3.1 - od sierżanta małych, zielonych, plastikowych żołnierzyków
- etch - Debian 4.0 - od zabawkowej tablicy do rysowania (Etch-a-Sketch)
- sid - od chłopca z sąsiedztwa, który psuł zabawki
Zgłaszanie błędów
Aby zgłosić błąd należy wysłać email pod adres submit@bugs.debian.org mający postać:
Package: nazwa programuVersion: numer wersji w której wystąpił błądSeverity: waga błędu, jedna z wartości: wishlist, minor, normal, important, serious, grave lub criticalopis problemu
Wypełnianie zgłoszeń można zrealizować również dzięki programowi reportbug.
Liderzy projektu
Liderami Debiana byli kolejno:
- Ian Murdock – sierpień 1993 do kwiecień 1996
- Bruce Perens – kwiecień 1996 do styczeń 1998
- Ian Jackson – styczeń 1998 do styczeń 1999
- Wichert Akkerman – styczeń 1999 do marzec 2001
- Ben Collins – kwiecień 2001 do kwiecień 2002
- Bdale Garbee – kwiecień 2002 do marzec 2003
- Martin Michlmayr – marzec 2003 do marzec 2005
- Branden Robinson – kwiecień 2005 do kwiecień 2006
- Anthony Towns – obecny lider (kwiecień 2006)
Obsługiwane jądra systemów operacyjnych
W ramach polityki tworzenia uniwersalnego systemu operacyjnego, projekt Debian przygotowuje porty dostępnego w tej dystrybucji oprogramowania dla wielu jąder systemów operacyjnych. Obecnie istnieją:
- Debian GNU/Linux na jądrze Linux; oryginalny, oficjalnie wydawany port.
- Debian GNU/Hurd na jądrze GNU Hurd.
- Debian GNU/NetBSD na jądrze NetBSD.
- Debian GNU/kFreeBSD na jądrze FreeBSD.
- Nexenta na jądrze OpenSolaris.
Obsługiwane architektury sprzętowe
Debian jest wydawany dla różnych architektur komputerowych. Obecnie istnieją następujące adaptacje:
- Debian na maszynach x86 - podstawowa i najaktywniej rozwijana, dotyczy procesorów x86.
- Debian na maszynach Motorola 680x0 - adaptacja dla procesorów Motorola serii 680x0.
- Debian na maszynach SPARC - adaptacja dla procesorów SPARC.
- Debian na maszynach Alpha - adaptacja dla procesorów Alpha.
- Debian na maszynach Motorola/IBM PowerPC - adaptacja dla procesorów PowerPC.
- Debian na maszynach ARM - adaptacja dla procesorów ARM.
- Debian na maszynach MIPS - adaptacja dla procesorów MIPS.
- Debian na maszynach HP PA-RISC - adaptacja dla procesorów Hewlett Packard PA-RISC.
- Debian na maszynach IA-64 - adaptacja dla procesorów IA-64.
- Debian na maszynach S/390 - adaptacja dla serwerów IBM S/390.
W trakcie przygotowań do stabilnego wydania wciąż pozostają:
- Debian na maszynach AMD64 - adaptacja dla procesorów AMD64.
- Debian na maszynach SuperH - adaptacja dla procesorów SuperH.
Narzędzia do zarządzania pakietami
Zobacz też
- Ubuntu - dystrybucja Linuksa dla początkujących, oparta na Debianie
- Knoppix - dystrybucja oparta na Debianie, uruchamiana z płyty CD/DVD (tzw. dystrybucja Live)
Linki zewnętrzne
Strony projektu
- Strona domowa Debiana
- Zbiór blogów ludzi rozwijających Debiana
- Informacje związane z bezpieczeństwem
- Informacje o błędach w pakietach (można odwoływać się poprzez wpisanie http://bugs.debian.org/nazwa_pakietu, np. http://bugs.debian.org/openoffice.org )
- Informacje o pakietach (można odwoływać się poprzez wpisanie http://packages.debian.org/nazwa_pakietu, np. http://packages.debian.org/openoffice.org )
- Informacje o obsługiwanych przez Debiana architekturach i jądrach systemów operacyjnych
- Listy dyskusyjne Debiana (np. http://lists.debian.org/debian-user-polish/ )
- Obrazy płyt CD i DVD
Inne strony związane z projektem
- debianowe wiki:
- inne strony po polsku
- inne strony po angielsku
- Pomoc dla użytkowników Debiana
- Lista nieoficjalnych repozytoriów APT
- http://debian-cygwin.sf.net/ - Debian i Windows (Cygwin, platforma win32)
Debian • Fedora Core • Gentoo • Knoppix • Mandriva Linux • PLD Linux (polska) • Red Hat Linux • Slackware • SuSE
Arch Linux • Ark Linux • Aurox (polska) • CentOS• Freesco • Gnoppix • Kamix (polska) • Kubuntu • Linspire (dawniej Lindows) • Linux From Scratch • Lycoris • NND (polska) • Linux-EduCD (polska) • Mepis • PCLinuxOS • Quantian • SLAX • Turbolinux • Trustix • Ubuntu Linux • Xandros • Yoper
Kategorie
Debian | Dystrybucje Linuksa
