Arikah Map

Glin

Mg - Al - Si
 
B
Al
Ga  
 
 
Glin:Al-TableImage
Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.* Glin, Al, 13
Własności metaliczne metal grup głównych
Grupa, okres, blok 13 (IIIA), 3, p
Gęstość, twardość 2700 kg/m3, 2,75
Kolor srebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa 26,981538 u
Promień atomowy (obl.) 125 (118) pm
Promień kowalencyjny 118 pm
Promień van der Waalsa bd
Konfiguracja elektronowa [Ne]3s23p1
e- na poziom energetyczny 2, 8, 3
Stopień utlenienia 3
Własności kwasowe tlenków amfoteryczne
Struktura krystaliczna regularny ściennie
centrowana
Własności fizyczne
Stan skupienia stały
Temperatura topnienia 933,47 K
(660,32 °C)
Temperatura wrzenia 2792 K
(2519 °C)
Objętość molowa 10,00×10-3 m3/mol
Ciepło parowania 293,4 kJ/mol
Ciepło topnienia 10,79 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej 2,42×10-6 Pa
Prędkość dźwięku 5100 m/s (933 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność 1,61 (Pauling)
1,47 (Allred)
Ciepło właściwe 900 J/(kg*K)
Przewodność właściwa 37,7×106 S/m
Przewodność cieplna 237 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny 577,5 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny 1816,7 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny 2744,8 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny 11577 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny 14842 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny 18379 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny 23326 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny 27465 kJ/mol
IX Potencjał jonizacyjny 31853 kJ/mol
X Potencjał jonizacyjny 38473 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r s.r. e.r. MeV p.r.
26Al {syn.} 7,17×105 lat w.e. 4,004 26Mg
27Al 100% stabilny izotop z 14 neutronami
28Al {syn.} 2,25 min β-   28Si
29Al {syn.} 6,5 min β-   29Si

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.

*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu

Chemia > Pierwiastek chemiczny > H – He – Li – Be – B – C – N – O – F – Ne – Na – Mg – Al – Si – P – S – Cl – Ar – K – Ca – Sc – Ti – V – Cr – Mn – Fe – Co – Ni – Cu – Zn – Ga – Ge – As – Se – Br – Kr – Rb – Sr – Y – Zr – Nb – Mo – Tc – Ru – Rh – Pd – Ag – Cd – In – Sn – Sb – Te – I – Xe – Cs – Ba – La – Ce – Pr – Nd – Pm – Sm – Eu – Gd – Tb – Dy – Ho – Er – Tm – Yb – Lu – Hf – Ta – W – Re – Os – Ir – Pt – Au – Hg – Tl – Pb – Bi – Po – At – Rn – Fr – Ra – Ac – Th – Pa – U – Np – Pu – Am – Cm – Bk – Cf – Es – Fm – Md – No – Lr – Rf – Db – Sg – Bh – Hs – Mt – Ds – Rg – Uub – Uut – Uuq – Uup – Uuh – Uus – Uuo - Uue - Ubn - Ubb

Glin (Al, łac. aluminium) to pierwiastek chemiczny, metal z bloku p układu okresowego.

Jedynym izotopem stabilnym jest 27Al.

Glin jest trzecim, najpowszechniej występującym pierwiastkiem na powierzchni Ziemi.Od niego wywodzi się dawna nazwa pierwszej warstwy globu - SiAl.

Sole i tlenki glinu znane były od zarania dziejów. Uwodniony, mieszany siarczan tego pierwiastka, nazywany alum był używany jako środek antyseptyczny przez starożytnych Greków. Istnienie tego pierwiastka i nazwę zasugerował Louis-Bernard Guyton de Morveau w 1761 r. W 1807 podobną sugustię wyraził sir Humphry Davy, który zaproponował współczesną nazwę. Istnieją kontrowersje na temat tego kto pierwszy wyodrębnił ten pierwiastek w stanie czystym. Wg jednych źródeł był to Friedrich Wöhler w 1827 r. wg innych Hans Christian Ørsted w 1825 r.


Spis treści

Właściwości chemiczne

Glin występuje na +3 stopniu utlenienia, bardzo rzadko również na +1 i +2. W stanie czystym powoli utlenia się na powietrzu, ulegając pasywacji.

Reaguje z wrzącą wodą wypierając z niej wodór i przechodząc w wodorotlenek. Podgrzewany reaguje z tlenem obecnym w powietrzu tworząc tlenek. Glin łatwo rozpuszcza się w mocnych zasadach, takich jak NaOH lub KOH) wypierając wodór i przechodząc w tetrahydroksyglinian:

2Al + 2NaOH + 6H2O → 2Na[Al(OH)4] + 3H2↑.

W kwasie solnym i w rozcieńczonym kwasie siarkowym roztwarza się wypierając wodór, natomiast reakcja ze stężonym kwasem siarkowym i rozcieńczonym kwasem azotowym przebiega inaczej - wydziela się odpowiednio dwutlenek siarki i dwutlenek azotu. W stężonym kwasie azotowym glin ulega pasywacji.

Zastosowanie

Ze względu na swoje właściwości, takie jak mała gęstość i odporność na korozję, stopy glinu z miedzią i molibdenem zwane duraluminium znalazły wiele zastosowań i są używane do wyrobu szerokiej grupy produktów - od puszek do napojów do części statków kosmicznych. Czysty, krystaliczny glin jest kruchy i łamliwy.

Sproszkowany glin używany jest także w hutnictwie do otrzymywania metali z ich tlenków w procesie aluminotermii. Użyta w tym procesie mieszanina glinu oraz tlenków metali jest znana pod nazwą termit.

Związki

Najważniejsze związki glinu to tlenek glinu i amfoteryczny wodorotlenek glinu. Glin tworzy też wodorek, a tetrahydroglinian litu LiAlH4 jest powszechnie stosowanym w chemii organicznej silnym środkiem redukującym. Duże znaczenie przemysłowe mają też aluminoksany, a zwłaszcza MAO (metylowy aluminoksan), z którego produkuje się sita molekularne, oraz powszechnie wykorzystuje jako stałe podłoże dla wielu katalizatorów. Glina i kaolin powszechnie wykorzystywane przy produkcji ceramiki to złożone mieszaniny glino-krzemianów.

Zobacz też związki glinu.

Znaczenie biologiczne

Glin dla zwierząt w nadmiarze może być rakotwórczy. Podejrzewa się, iż powoduje chorobę Alzheimera u ludzi. Z tych powodów gotowanie kwaśnych potraw w garnkach z aluminium jest niewskazane, ponieważ kwas wzmaga rozpuszczalność glinu.Codziennie w pożywieniu, między innymi w warzywach i herbacie, przyjmujemy około 12 mg glinu.

Wodorowęglan glinu Al(HCO3)3, ortofosforan glinu AlPO4, oraz krzemian glinu Al2(SiO3)3, są stosowane jako leki przy nadkwasocie.

<span class="FA" id="fr" style="display:none;" />


Kategorie


Pierwiastki chemiczne

Znajdź

Znajdź

Znajdź