Język francuski

Français
Obszar	Francja oraz Belgia, Szwajcaria Kanada i wiele krajów afrykańskich
Liczba mówiących	170 milionów
Ranking	10.
Klasyfikacja genetyczna	Języki indoeuropejskie *Języki romańskie **Języki zachodnioromańskie ***Język francuski
Pismo	łaciński
Status oficjalny
Język urzędowy	Francja, Kanada, Belgia, Gujana, Gujana Francuska, Surinam, Szwajcaria, Afryka Zachodnia w tym: Algieria, Maroko, Mali i inne, jeden z urzędowych w ONZ i Unii Europejskiej
Regulowany przez	Akademia Francuska
Kody języka
ISO 639-1	fr
ISO 639-2	fre/fra
SIL	FRN
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata Francuska wersja językowa Wikipedii W Wikisłowniku: Słownik języka francuskiego </div>

Zasięg języka francuskiego na świecie

Język francuski (fr. langue française lub prościej français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 170 mln ludzi na całym świecie, tworzących duże wspólnoty w 54 krajach. W 41 państwach ma status języka urzędowego — większość z nich należy do Frankofonii, międzynarodowej wspólnoty krajów francuskojęzycznych.

Francuski jest jedynym językiem urzędowym w 22 państwach na świecie, w dalszych kilku jest jednym z urzędowych:

• Europa:
  • Francja (ok. 49 mln, łącznie z dialektami: prowansalskim, korsykańskim i in.)
  • Belgia (4,1 mln, Walonowie),
  • Szwajcaria (1,2 mln, Franko-Szwajcarzy),
  • Luksemburg,
  • Monako,
• Afryka:
  • byłe kolonie francuskie : Benin, Burkina Faso, Czad, Dżibuti, Gabon, Gwinea, Kamerun, Komory, Kongo, Madagaskar, Mali, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Senegal, Seszele, Togo, Wybrzeże Kości Słoniowej,
  • byłe kolonie belgijskie: Burundi, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda,
• Ameryka:
  • kanadyjskie prowincje Quebec (ponad 70% mieszkańców), Nowy Brunszwik (ok. 50% mieszkańców), wschodnie hrabstwa prowincji Ontario (ok. 10% mieszkańców), Manitoba (ok. 20% mieszkańców) oraz w mniejszym stopniu Alberta, Nowa Szkocja i Nowa Fundlandia (7,4 mln, Franko-Kanadyjczycy),
  • Haiti,
  • francuskie departamenty i terytoria zamorskie: Saint-Pierre i Miquelon, Gwadelupa, Martynika, Gujana Francuska (90 tys.),
• Oceania:
  • Vanuatu,
  • francuskie departamenty i terytoria zamorskie: Nowa Kaledonia, Polinezja Francuska, Wallis i Futuna.

Język francuski jest używany także w Stanach Zjednoczonych przez potomków osadników z Francji (ok. 2 mln.) głównie w stanach Luizjana (Cajune) i Maine oraz we Włoszech (100 tys.). Ponadto posługują się nim mieszkańcy dawnych kolonii francuskich w Azji (Wietnamu, Laosu, Kambodży) i połnocnej Afryki (Algierii, Maroka, Tunezji) oraz Libanu na Bliskim Wschodzie.

Obecnie francuski jest oficjalnym językiem Europejskiej Agencji Kosmicznej, Europejskej Unii Nadawczej, FIA, FIFA, FINA, Interpolu, Międzynarodowego Biura Miar i Wag, Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej, Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Politycznych, Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, NATO, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Światowej Agencji Antydopingowej, Światowej Organizacji Handlu, UCI, Unii Afrykańskiej oraz Unii Europejskiej.

Pochodzenie i historia

Francuski pochodzi od łaciny i jest obecnie, obok sardyńskiego, włoskiego i rumuńskiego, najbardziej do niej zbliżony pod względem gramatyki i słownictwa. Na język ten wpłynęły także, zwłaszcza w wymowie, języki celtyckie używane przez Galów, oraz języki germańskie. Wiele słów zostało także zapożyczonych z języka starogreckiego.

Francuski od XVIII wieku był językiem międzynarodowym, przede wszystkim dyplomacji i kultury. Znajomość tego języka była postrzegana jako obowiązek każdej lepiej wykształconej osoby na świecie aż do lat 70. XX wieku. W powieściach Lwa Tołstoja, Tomasza Manna bardzo wiele dialogów napisanych jest po francusku, również Fryderyk Nietzsche w swoich pismach posługiwał się terminami francuskimi. Francuski był bardzo popularny w Polsce, szczególnie wśród arystokracji. W całej Europie wykształceni ludzie posługiwali się na co dzień francuskim, na przykład arystokracja rosyjska. W języku polskim do niedawna bardzo popularne było jeszcze francuskie "par excellence" (w całym tego słowa znaczeniu). Dzięki temu dziedzictwu oraz nieustającej promocji języka przez rząd francuski, nadal posiada on ogromne znaczenie mimo wyparcia go w wielu sytuacjach przez język angielski.

W średniowieczu francuski był językiem dworu angielskiego. Dzisiejsze motto brytyjskie (Dieu est mon droit) nadal jest zdaniem francuskim. Francuski jest również najpopularniejszym językiem, jakiego uczą się wykształceni Brytyjczycy i Amerykanie, na drugim, czasem na pierwszym miejscu jest w Niemczech.

Akademia Francuska

Nad czystością języka czuwa od 1665 roku Akademia Francuska, który dba, by używano terminów pochodzenia francuskiego i, jeśli trzeba, tworzy nowe terminy zastępujące nazewnictwo przyjęte z angielskiego, np. l'ordinateur zamiast le computer = 'komputer'. Promowaniem języka francuskiego w świecie zajmuje się Międzynarodowa Organizacja Frankofonii.

Oficjalny status we Francji

Główny artykuł: Prawo Toubona

Według konstytucji Francji, język francuski jest od 1992 roku oficjalnym językiem tego kraju. Język jest używany w oficjalnych publikacjach rządowych i publicznych szkołach. Reklamy obcojęzyczne wyświetlane we francuskiej telewizji muszą zawierać tłumaczenie na francuski.

Oprócz francuskiego w kraju używa się również innych języków, jednak nie są one oficjalnie uznane przez rząd francuski – jest to dopiero w planach.

Zobacz też

• langues d'oïl
• verlan, louchebem

Linki zewnętrzne

• Słownik francusko-polski, polsko-francuski
• Dużo ćwiczeń z gramatyki francuskiej (Dr Etienne Meul)
• Dużo gramatyki, czasy francuskie po polsku
• Le Point du FLE. Les meilleures ressources de français langue étrangère proposées sur Internet
• Fonetyka języka francuskiego
• Lektor kilku języków obcych, w tym francuskiego

<span class="FA" id="vi" style="display:none;" />

Kategorie

Znajdź

Znajdź