Arikah Map

Język hiszpański

Español * Castellano
Obszar Hiszpania, Ameryka Łacińska (bez Brazylii) i inne
Liczba mówiących 380 milionów (jako język ojczysty), ok. 500 milionów
Ranking 3.
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki romańskie
**Języki zachodnioromańskie
***Język hiszpański (kastylijski)
Pismo łaciński
Status oficjalny
Język urzędowy Argentyna, Boliwia, Chile, Dominikana, Ekwador, Gwatemala, Gwinea Równikowa, Haiti, Hiszpania, Honduras, Kolumbia, Kostaryka Kuba, Meksyk, Nikaragua, Panama,Paragwaj, Peru, Portoryko, Wenezuela, Urugwaj i kilka mniejszych, jeden z języków urzędowych ONZ i Unii Europejskiej
Regulowany przez Królewska Akademia Hiszpańska
Kody języka
ISO 639-1 es
ISO 639-2 spa
SIL SPN
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Język hiszpański:Wikipedia
Hiszpańska wersja językowa Wikipedii


Język hiszpański:Du%C5%BCe logo Wikis%C5%82ownika
W Wikisłowniku: Słownik języka hiszpańskiego

</div>

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Język hiszpański jest trzecim najczęściej używanym językiem na kuli ziemskiej. W roku 1999 oceniano, że posługują się nim jako językiem ojczystym 352 miliony ludzi na siedmiu kontynentach, szczególnie w Ameryce Południowej i Ameryce Północnej, a dalsze 65 milionów jako drugim językiem.
Konstytucja Hiszpanii stanowi, że językiem urzędowym w całym państwie jest język hiszpański (kastylijski). W niektórych regionach status języka urzędowego ma również lokalny, rodzimy język:


Spis treści

Zasięg języka hiszpańskiego i różnice w dialektach

Hiszpański jest jednym z oficjalnych języków ONZ, Unii Afrykańskiej oraz Unii Europejskiej.

Hiszpański ma też wielu użytkowników w takich krajach jak Andora, Antyle Holenderskie, Belize, Filipiny, Izrael, Kanada, Maroko, Stany Zjednoczone, Trynidad i Tobago. Hiszpańskim mówi się też na Gibraltarze i w Saharze Zachodniej.

Jest kilka istotnych różnic pomiędzy dialektami hiszpańskiego używanymi w samej Hiszpanii i w hispanojęzycznej Ameryce. Za standard ogólnokrajowy Hiszpanii przyjmowana jest wymowa północnokastylijska (chociaż nie zaleca się użycia słabych zaimków, ani ulegania zjawisku językowemu zwanemu laismo, czyli zamiany rodzajnika le na la).

Hiszpanie osiedlający się na kontynencie amerykańskim przynieśli ze sobą własne regionalizmy. Stąd u różnych narodowości i grup etnicznych można dziś znaleźć różne akcenty. Typowa dla Ameryki Łacińskiej, tak jak i dla Andaluzji, jest wymowa zwana seseo, polegająca na wymowie c (przed e oraz i) oraz z jako s. Otóż fonem /θ/ (przedniojęzykowo-zębowa szczelinowa, zapis w notacji IPA) obecny w europejskim kastylijskim, zanikł w jego amerykańskiej wersji, zastąpiony przez /s/. Na przykład: /θ/ w słowach ciento, caza wymawiane jest jak /s/, tak jak np. w ser, casa.

Tradycyjnie, w hiszpańskim występował fonem /ʎ/ (palatalna lateralna), w piśmie wyrażany przez ll. Zanikł na większości obszarów Ameryki, za wyjątkiem dwujęzycznych obszarów, na których mówi się w keczua lub w innych językach rdzennych Ameryki, posiadających ten fonem w swojej fonetyce. Obecnie zanika także w Hiszpanii, ale podobnie: za wyjątkiem dwujęzycznych obszarów języka katalońskiego lub innych języków, w których obecne jest /ʎ/.

Język hiszpański:Język hiszpański jako język urzędowy
Powiększ
Język hiszpański jako język urzędowy
Na większości obszarów fonem ten upodabnia się do /j/. Zjawisko to nazywane jest yeismo. W argentyńskim dialekcie rioplatense /j/ i /ʎ/ są na ogół wymawiane jak /ʒ/ (palatalna dźwięczna szczelinowa), w sposób zbliżony do polskiego ź. Zjawisko to nazywa się žeismo.

Między językiem hiszpańskim używanym w Hiszpanii a jego południowoamerykańskimi dialektami występują też różnice gramatyczne. Najważniejszą jest zakres użycia czasów. W Ameryce Południowej znacznie rzadziej niż w Hiszpanii używa się czasu preterito perfecto, który często zastępowany jest czasem preterito indefinido. Poza tym rozpowszechnione jest też (zwłaszcza w Urugwaju, Argentynie i Chile) użycie (archaicznego w Hiszpanii) zaimka vos na oznaczenie drugiej osoby liczby pojedynczej (i użycie w tej osobie specjalnej nie występującej w odmianie hiszpańskiej końcówki fleksyjnej czasownika) oraz zanik drugiej osoby liczby mnogiej, zastępowanej osobą trzecią (ustedes).

Na ogół sądzi się, że sprawy języka hiszpańskiego są regulowane przez RAE (Real Academia Española). W rzeczywistości trudno jest ustalać kształt języka dekretami, ale RAE, wraz z 21 innymi akademiami językowymi, ma znaczący, zachowawczy wpływ na język poprzez publikację słowników i poradników dotyczących gramatyki i stylu, które są szeroko respektowane.

Populacja hiszpańskojęzyczna według krajów

Countries With a Significant Hispanic Population
Alphabetical Order Number of Native Speakers
  1. Andorra (40,000)
  2. Argentina (41,248,000)
  3. Aruba (105,000)
  4. Australia (150,000)
  5. Austria (1,970)
  6. Belize (130,000)
  7. Bolivia (7,010,000)
  8. Bonaire (5,700)
  9. Brazil (19,700,000)
  10. Canada (272,000)
  11. Chile (15,795,000)
  12. China (250,000)
  13. Colombia (45,600,000)
  14. Costa Rica (4,220,000)
  15. Cuba (11,285,000)
  16. Curaçao (112,450)
  17. Dominican Republic (8,850,000)
  18. Ecuador (10,946,000)
  19. El Salvador (6,859,000)
  20. Equatorial Guinea (447,000)
  21. Finland (17,200)
  22. France (2,100,000)
  23. French Guiana (13,000)
  24. Germany (410,000)
  25. Guatemala (8,163,000)
  26. Guyana (198,000)
  27. Haiti (1,650,000)
  28. Honduras (7,267,000)
  29. Israel (160,000)
  30. Italy (455,000)
  31. Japan (500,000)
  32. Kuwait (1,700)
  33. Lebanon (2,300)
  34. Mexico (106,255,000)
  35. Morocco (960,706)
  36. Netherlands (17,600)
  37. New Zealand (26,100)
  38. Nicaragua (5,503,000)
  39. Panama (3,108,000)
  40. Paraguay (4,737,000)
  41. Peru (26,152,265)
  42. Philippines (2,900,000)
  43. Portugal (1,750,000)
  44. Puerto Rico (4,017,000)
  45. Romania (7,000)
  46. Russia (1,200,000)
  47. Spain (44,400,000 )
  48. South Korea (90,000)
  49. Sweden (39,700)
  50. Switzerland (172,000)
  51. Trinidad and Tobago (32,200)
  52. Turkey (29,500)
  53. United States of America (41,000,000)
  54. United Kingdom (900,000)
  55. Uruguay (3,442,000)
  56. US Virgin Islands (3,980)
  57. Venezuela (26,021,000)
  58. Western Sahara (341,000)
  1. Mexico (106,255,000)
  2. Colombia (45,600,000)
  3. Spain (44,400,000)
  4. Argentina (41,248,000)
  5. United States of America (41,000,000)
  6. Peru (26,152,265)
  7. Venezuela (26,021,000)
  8. Brazil (19,700,000)
  9. Chile (15,795,000)
  10. Cuba (11,285,000)
  11. Ecuador (10,946,000)
  12. Dominican Republic (8,850,000)
  13. Guatemala (8,163,000)
  14. Honduras (7,267,000)
  15. Bolivia (7,010,000)
  16. El Salvador (6,859,000)
  17. Nicaragua (5,503,000)
  18. Paraguay (4,737,000)
  19. Costa Rica (4,220,000)
  20. Puerto Rico (4,017,000)
  21. Uruguay (3,442,000)
  22. Panama (3,108,000)
  23. Philippines (2,900,000)
  24. France (2,100,000)
  25. Portugal (1,750,000)
  26. Haiti (1,650,000)
  27. Russia (1,200,000)
  28. Morocco (960,706)
  29. United Kingdom (900,000)
  30. Japan (500,000)
  31. Italy (455,000)
  32. Equatorial Guinea (447,000)
  33. Germany (410,000)
  34. Western Sahara (341,000)
  35. Canada (272,000)
  36. China (250,000)
  37. Guyana (198,000)
  38. Switzerland (172,000)
  39. Israel (160,000)
  40. Australia (150,000)
  41. Belize (130,000)
  42. Curaçao (112,450)
  43. Aruba (105,000)
  44. South Korea (90,000)
  45. Andorra (40,000)
  46. Sweden (39,700)
  47. Trinidad and Tobago (32,200)
  48. Turkey (29,500)
  49. New Zealand (26,100)
  50. Netherlands (17,600)
  51. Finland (17,200)
  52. French Guiana (13,000)
  53. Romania (7,000)
  54. Bonaire (5,700)
  55. US Virgin Islands (3,980)
  56. Lebanon (2,300)
  57. Austria (1,970)
  58. Kuwait (1,700)

Zobacz też:

Linki zewnętrzne


Języki romańskie

wschodnioromańskie: arumuński | istrorumuński | meglenorumuński | rumuński
południoworomańskie: korsykański |sardyński
zachodnioromańskie: aragoński | asturyjski | dalmatyński | francuski (langues d'oïl) |franko-prowansalski | friulski | galicyjski | hiszpański | istriocki | kataloński |ladyński | oksytański | portugalski |romansz | włoski

Państwa należące do Unii Łacińskiej

Język francuski:
Francja •Haiti •Monako •Senegal •Wybrzeże Kości Słoniowej

Język hiszpański:
Argentyna •Dominikana •Ekwador •Filipiny •Gwatemala •Hiszpania •Honduras •Kolumbia •Kostaryka •Kuba •Meksyk •Nikaragua •Panama •Paragwaj •Peru •Urugwaj •Wenezuela

Język kataloński:
Andora

Język portugalski:
Angola •Brazylia •Gwinea Bissau •Mozambik •Portugalia •Republika Zielonego Przylądka •Timor Wschodni •Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

Język rumuński:
Mołdawia •Rumunia

Język włoski:

San Marino •Watykan •Włochy •Zakon maltański

 

Kategorie


Języki zachodnioromańskie | Hiszpania

Znajdź

Znajdź

Znajdź