Kalisz
Współrzędne: 51°45'27" N 018°04'48" E
| Kalisz | |||||
| |||||
| Dewiza: Młode Duchem Najstarsze Miasto w Polsce | |||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| prezydent | Janusz Pęcherz (e-mail) | ||||
| Powierzchnia | 70 km² | ||||
| Położenie | 51° 45'27'' N 18° 04'48'' E | ||||
| Liczba mieszkańców (2005) - liczba ludności - gęstość - aglomeracja | 110 039 1568 os./km² 318 000 | ||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) | 62 | ||||
| Kod pocztowy | 62-800 do 62-821 | ||||
| Tablice rejestracyjne | PK | ||||
Położenie na mapie Polski | |||||
| Urząd miejski3 Główny Rynek 2062-800 Kalisz tel. 62 765-43-00; faks 62 764-20-32 (e-mail) | |||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, lit. Kališas, niem. Kalisch, ros. Калишь) – miasto położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad rzeką Prosną; jedno z najstarszych polskich miast, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej, stolica diecezji kaliskiej; drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego; w latach 1975-1998 stolica województwa kaliskiego.
Aglomeracja Kalisza, Ostrowa Wielkopolskiego i Skalmierzyc należy do dwóch rejonów województwa (obok rejonu Poznania) przewidzianych do najszybszego urbanizowania i największej koncentracji przemysłu (Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy). W Kaliszu zamieszkuje ponad 110 000 mieszkańców na powierzchni 70 km².
W mieście istnieje fabryka fortepianów – Calisia (fabryka). Ważny ośrodek produkcji koronek i firan (Wistil, Haft), produkcji maszyn i silników (PZL), koncentratów spożywczych (Winiary), przemysł włókienniczy (Runotex, Polo), spożywczy (słodycze Kaliszanka, napoje Hellena). Ośrodek kulturalny (Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Filharmonia Kaliska, muzea, kina). Dobrze rozwinięty rynek medialny (liczne gazety lokalne, radio, TV).
Historia
Liczne odkrycia rzymskich importów wskazują na to, że okolice Kalisza były ważnym ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. To oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii/Calisii wzmiankowanej w II wieku n.e. przez Ptolemeusza z Aleksandrii było powodem ich utożsamiania przez niektórych historyków.
Osada kasztelańska z grodem od IX w. Nazwa pochodzi od używanego w Wielkopolsce archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Prawa miejskie na bazie prawa magdeburskiego Kalisz otrzymał powtórnie między latami 1253-1260. W czasie rozbicia dzielnicowego (XIII w.) stolica osobnego księstwa. W czasach nowożytnych siedziba wojewody, ośrodek sukiennictwa i stolarstwa, potem, w XIX wieku, przemysłu przędzalniczego. Ośrodek naukowy i religijny, po opuszczeniu habsburskich Czech w pobliżu osiedliły się wspólnoty braci czeskich. Od 1800 r. nieprzerwanie działa teatr założony przez Wojciecha Bogusławskiego. W początkach XIX w. siedziba stronnictwa politycznego Kaliszan dążącego do reform gospodarczych.
W dniach pomiędzy 7 a 22 sierpnia 1914 roku w czasie I wojny światowej miasto zostało prawie całkowicie zniszczone ostrzałem artyleryjskim i poprzez podpalenia przez wojska niemieckie pod dowództwem majora Hermanna Preuskera. Na Wzgórzu Wiatracznym dokonano mordu na 80 cywilach (decymacja 800 zatrzymanych mężczyzn). Niemiecka komisja oceniła wówczas straty poniesione przez miasto na 25 mln rubli w złocie.
Kalendarium Kalisza
- X w. -przypuszczalna rozbudowa grodu na Zawodziu (Starym Mieście),
- 1106 - Bolesław Krzywousty opanowuje gród kaliski,
- 1136 - Kalisz jest siedzibą kasztelana,
- 1139 - żydowskie osadnictwo w Kaliszu [1]
- 1190 - gród kaliski uznany został stolicą księstwa dzielnicowego,
- ok. 1257 - Bolesław Pobożny nadał Kaliszowi przywilej lokacyjny na prawie średzkim,
- 1264 - Bolesław Pobożny wydaje statut kaliski dla Żydów
- 1282 - Przemysł II potwierdził akt nadania praw miejskich,
- 1314 - Władysław Łokietek uczynił z miasta ośrodek wojewódzki - stolicę wcielonej do Korony ziemi kaliskiej,
- 1343 - Kazimierz III Wielki zawarł w Kaliszu pokój z Krzyżakami
- 1426 - miasto ma okazały ratusz z wysoką wieżą,
- 1574 - sprowadzenie do Kalisza jezuitów przez prymasa Karnkowskiego,
- 1584 - powstało kolegium jezuickie,
- 1673 - początek kultu św.Józefa Kaliskiego,
- 1792 - wielki pożar zniszczył prawie całe miasto, m.in. ratusz i zamek,
- 1793-1806 - II rozbiór Polski; stolica departamentu Prusy Południowe,
- 1801 - zbudowano teatr, w którym występowała trupa Wojciecha Bogusławskiego,
- 1806-1813 - Kalisz był stolicą departamentu w Księstwie Warszawskim,
- 1815-1914 - miasto jest stolicą województwa kaliskiego, a następnie guberni w Królestwie Polskim (zabór rosyjski); od końca XIX w. szybki rozwój przemysłu lekkiego,
- 1819- zbudowano szpital św. Trójcy i Szkołę Wojewódzką,
- 1900 - wzniesiono nowy gmach teatru,
- 1902 - uruchomiono połączenie kolejowe Kalisza z Warszawą,
- 1914 - wojska pruskie spaliły i zbombardowały miasto, z 68 tys. mieszkańców zostaje 5 tys.,
- 1918-1939 - Kalisz miastem powiatowym; 89 tys. mieszkańców w połowie *1939,
- 1925 - otwarcie nowego gmachu ratusza, odbudowa miasta,
- 1939-1945 - okupacja hitlerowska; zagłada ludności żydowskiej (ok. 30 tys.)[2], masowe represje i wysiedlenia powodują spadek ludności do 43 tys. osób,
- 1945-1975 - ponownie Kalisz zostaje miastem powiatowym,
- 1948 - uruchomienie stałej komunikacji miejskiej,
- 1975-1998 - Kalisz stolicą województwa kaliskiego,
- 1984- rozpoczęcie działalności filii Uniwersytetu im.Adama Mickiewicza w Poznaniu (obecny Wydział Pedagogiczno-Artystyczny oraz kilka innych instytutów),
- 1985- oddanie do użytku nowoczesnego 11 piętrowego szpitala przy ul. Poznańskiej,
- 1991 - ustanowienie święta miasta - 11 czerwca (na pamiątkę potwierdzenia przez Przemysła II praw miejskich),
- 1992 - erygowanie diecezji kaliskiej,
- 4 czerwca 1997 - wizyta Jana Pawła II w Kaliszu,
- 1999 - Kalisz został miastem wydzielonym na prawach powiatu,
- 1999- inauguracja działalności Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej,
- 2000 - Kalisz otrzymał nagrodę premiera rządu Rzeczypospolitej i nagrodę w konkursie Związku Miast Polskich pn. "Innowacje w miastach",
- 2004 - Kalisz ma ok. 70 km2 powierzchni i prawie 110 tys. mieszkańców. Jest drugim pod względem wielkości miastem w województwie wielkopolskim.
Małe kalendarium Kalisza
Kalisz przeżył w sumie:
- 21 wojen,
- 17 pożarów wielkich i dużych (obejmujących większe połaci bądź dzielnice),
- 20 powodzi i inne klęski żywiołowe
- 32 epidemie (umierało nawet do 30% mieszkańców miasta).
Honorowi Obywatele miasta
- Stanisław Wojciechowski - prezydent RP (1923 r.)
- Józef Piłsudski - marszałek Polski (1927 r.)
- Maria Dąbrowska - pisarka (1960 r.)
- Tadeusz Kulisiewicz - artysta grafik (1960 r.)
- Józef Garliński - profesor (1994 r.)
- Józef Nowacki - profesor, chemik (1995 r.)
- Jan Winczakiewicz - artysta malarz (1995 r.)
- Stefan Soboniewski (1996 r.)
- Jan Paweł II - papież (1997 r.)
- Henryk Jedwab - uczestnik bitwy pod Monte Cassino (1999 r.)
- Jan Ptaszyn Wróblewski - jazzman (1999 r.)
- Krzysztof Grzymski - profesor, archeolog (2000 r.)
- Lucjan Andrzejczak - ksiądz (2001 r.)
- Stefan Dzierżek - ksiądz (2003 r.)
- Christopher Hill - ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (2003 r.)
- Szewach Weiss - ambasador Izraela w Polsce (2003 r.)
- Stanisław Napierała - ksiądz, biskup diecezji kaliskiej (2004 r.)
- Stanisław Iwankiewicz - profesor, lekarz otolaryngolog, pionier mikrochirurgii ucha i krtani (2005 r.)
- Wanda Wiłkomirska - profesor, światowej sławy wiolinistka (2006 r.)
- Władysław Kościelniak - artysta grafik, dokumentalista historii i architektury Kalisza (2006 r.)
Statystyki
- Liczba mieszkańców: 110 tys. (2004 r.) (w tym 59 tys. stanowią kobiety)
- Powierzchnia miasta: 70 km²
- Szacowany poziom ludności dziennej: 160 tys.
- Liczba studentów: 13,1 tys (2005/2006), około 15 tys (2006/2007)
- Aglomeracja: 318 tys.
- Turyści, pielgrzymi: 120 tys. (rocznie)
- Bezrobocie: ~11,1% (tendencja spadkowa) (dane z 30.03.2006r),
- Przyrost naturalny : -57 (2005 r.),
- Przyrost naturalny w styczniu 2006 r. : +27
- Saldo migracji: +88 (2005 r.),
- Liczba zarejestrowanych samochodów osobowych: 52 478 (2006 r.) - (Trzecie miasto w Polsce po Warszawie i Poznaniu pod względem ilości samochodów przypadających na liczbę mieszkańców)
- Liczba podmiotów gospodarczych ogółem: 13 900 (2006 r.)
- Kalisz posiada 293 km dróg i 544 ulice.
Architektura
Zabytki
Architektura sakralna
- katedra św. Mikołaja Biskupa
- franciszkański zespół klasztorny:
- kościół św. Stanisława Biskupa z 1257 r., gotycki z barokowym szczytem
- przykościelna kaplica Męki Pańskiej, gotycka
- klasztor z XIV w., obecnie barokowy
- mur klasztorny, część murów miejskich, częściowo gotycki
- pobernardyński zespół klasztorny:
- pojezuicki kościół garnizonowy św. Stanisława i św. Wojciecha z 1595 r., bazylikowy, barokowy
- nagrobek arcybiskupa Karnkowskiego z 1611 r.
- kościół kolegiacki Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny z 1353 r., bazylikowy, obecnie barokowy z elementami gotyckimi:
- poreformacki zespół klasztorny z 1673 r.:
- kościół - sanktuarium Świętego Józefa i Świętego Piotra z Alkantary, barokowy z rokokowym wyposażeniem wnętrz oraz cudownym obrazem św. Rodziny
- kaplica żołnierska
- klasztor, barokowy z rokokowymi drzwi drewniane
- cmentarz przykościelny z barokową kaplicą św. Jana Nepomucena
- d. klasztor Kanoników Laterańskich z 1448 r., gotycki
- kościół św. Wojciecha na Zawodziu, z XVIII w., drewniany, z barokowym ołtarzem
Cmentarze
Budynki użyteczności publicznej
- d. kolegium jezuickie z 1582 r., klasycyzująca przebudowa w XIX w., obecnie delegatura Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu
- Ratusz Miejski, neoklasycystyczny
- d. Trybunał z 1824 r., klasycystyczny
- rogatka wrocławska z 1822 r., klasycystyczna
- d. Szkoła Wojewódzka z 1819 r., klasycystyczna, ob. liceum Asnyka,
- przytułek dla starców z 1855 r.
- Teatr im. Bogusławskiego
Fortyfikacje
- mury obronne z XIV w.:
- baszta Dorotka
Koszary
- d. koszary Szkoły Godebskiego z pocz. XIX w., klasycystyczne (zostały prawie całkowicie zniszczone w niedawnym pożarze)
- d. koszary wojskowe z 1842 r., klasycystyczne
- d. Korpus Kadetów:
- sala musztry z 1825 r.
Więzienia
- więzienie na ulicy łódzkiej koło cmentarza Tynieckiego,
Zabudowa przemysłowa
- fabryka Repphana, od 1817 r., róg ul. Kilińskiego/Warszawskiej, d. klasztor Bernardynek przebudowany w stylu klasycystycznym, obecnie mieści się w nich GUS, a w drugiej mieszkania i antykwariat.
- folusz Repphana, al. Józefiny, obecna al. Wolności, 1817 r., dawny młyn miejski. Po likwidacji fabryki mieściła się tam elektrownia wodna, łaźnia, a teraz jest tam siedziba Filharmonii Kaliskiej i pizzerii Marone.
- fabryka Arnolda Fibigera, 1899 r., obecnie fabryka Calisia.
- fabryka Modelana, ok. 1900 r., obecnie sala związku wyznaniowego.
- fabryka Przechadzkiego, róg ul. Kilińskiego/Babina, 1824 r., obecnie mieści się tam kamienica czynszowa i lokale usługowe.
Pałace
- pałac Puchalskich/Puławskich z 1830 r., klasycystyczny
- pałac Biskupów Gnieźnieńskich
MostyObecnie w Kaliszu jest 39 mostów, a ważniejsze z nich to:
- Most Trybunalski
- Most św. Wojciecha
- Most Bursztynowy
- Most Warszawski
- Most Wojska Polskiego
- Most Teatralny (Parkowy)
- Most Kamienny zw. aleksandryjskim (od cara Aleksandra II)
- Most Majkowski
- Most Rypinkowski
- Most Bernardyński
- Most Wiosenny (w Parku Miejskim)
- Most Żelazny
- Most Kanonicki
- Most Ogrodowski
Pomniki
- pomniki m.in.: Marii Konopnickiej, Adama Asnyka, Jana Pawła II, Legionów Polskich
Parki
Rezerwaty archeologiczne
- rezerwat archeologiczny na Zawodziu:
- grodzisko z IX-X w.
- fundamenty kolegiaty św. Pawła
- fragmenty grobowca Mieszka Starego
- rezerwat architektoniczno-archeologiczny Zamek
Reprezentacyjne ulice i place Śródmieścia Kalisza
- ulica Śródmiejska
Głowny Rynek
- aleja Wolności
Kazimierzowska - ulica Biskupia
- ulica Chodyńskiego
- ulica Zamkowa
- ulica Sukiennicza
- Główny Rynek
- ulica Złota
- ulica Sukiennicza
- ulica Parczewskiego
- plac Bogusławskiego
- plac Jana Pawła II
- plac Kilińskiego
- plac św. Józefa
- plac św. Stanisława
- ulica Łazienna
- ulica Kazimierzowska
- ulica Wodna
- ulica św. Stanisława
- ulica Narutowicza
- ulica Kolegialna
- ulica Sukiennicza
- ulica Kanonicka
Kościoły
- św. Gotharda (Rypinek)
- św. Barbary (Szczypiorno)
- św. Piotra i Pawła (Dobrzec)
- św. Mikołaja (Śródmieście I)
- św. Wojciecha (Zawodzie)
- św. Rodziny (Rogatka)
- Bł.Matki Teresy z Kalkuty (Ogrody)
- Wniebowzięcia NMP - Sanktuarium św. Józefa (Śródmieście I)
- św. Michała Archanioła (Dobrzec)
- św. Stanisława Biskupa (Śródmieście I),
- Narodzenia NMP (Zagorzynek)
- Podwyższenia Krzyża św. (Szczypiorno)
- Miłosierdzia Bożego[4] (os. Asnyka)
- ss. Klarysek (Piwonice)
- bł. Michała Kozala (Winiary)
- klasztor (Korczak)
- Opatrzności Bożej (przy ul. Polnej)
- NMP Królowej Polski (Majków)[5]
- kościół garnizonowy (Śródmieście I)
- kościół ewangelicko-augsburski (ul. Wspólna)
- Wyższe Seminarium Duchowne,
- Wkrótce rozpocznie się budowa dwóch kolejnych kościołów w mieście w dzielnicy Dobrzec i Zagorzynek, w planach natomiast jest budowa 24-kościoła w mieście tym razem w dzielnicy Sulisławice
Sanktuarium św. Józefa
Świątynia uznawana jest za krajowe miejsce kultu św. Józefa. Znajduje się tutaj obraz Świętej Rodziny, przed którym modlił się w czerwcu 1997 papież Jan Paweł II. Sanktuarium św. Józefa mieści się w centralnym punkcie Kalisza. Co roku świątynie odwiedza około 100 tysięcy pielgrzymów z całej Polski, głównie rzemieślników.
Liczba pielgrzymów odwiedzających Kalisz w ciągu roku stawia miasto na wysokiej pozycji miast pielgrzymkowych, zaraz za m.in Częstochową, Licheniem czy Krakowem.
Cmentarze
- cmentarz Komunalny (Poznańska)
- cmentarz rzymskokatolicki (Tyniec)
- cmentarz ukraiński (Szczypiorno)
- cmentarz rzymskokatolicki (Rogatka)
- cmentarz ewangelicki (Rogatka)
- cmentarz parafialny (Zagorzynek)
- cmentarz żołnierski (Majków)
- cmentarz parafialny (Dobro)
- cmentarz prawosławny (Czaszki)
- cmentarz żołnierzy sowieckich (Śródmieście I)
- cmentarz - rezerwat archeologiczny (Zawodzie)
- cmentarz przy kościele Nawiedzenia NMP (Śródmieście I)
- cmentarz na Rypinku (Rypinek)
- cmentarz żydowski - nowy, ul. Podmiejska[6]
Hotele
W Kaliszu istnieje dobrze rozwinięta sieć hoteli. W mieście istnieją następujące hotele:
- hotel Orbis Prosna (***)
- hotel Europa (***)
- hotel Calisia (***)
- hotel u Bogdana (**)
- hotel Dyonizy (**)
- hotel Randez Vous (**)
- hotel Energetyk (**)
- hotel Roma
- hotel E.T (w dzielnicy Majków)
- hotel dla sportowców przy hali na Dobrzecu (w budowie)
- motel Maria (Szałe)
Znane osoby związane z Kaliszem
- Franciszek Alter – generał
- Adam Asnyk – poeta
- Stanisław Barcikowski – malarz
- Jan Batory – reżyser (m.in. O dwóch takich, co ukradli księżyc)
- Alojzy Prosper Biernacki – działacz społeczny i polityczny
- Cezary Biernacki – archeolog
- Wacław Bliziński – ks. prałat, działacz pozytywistyczny, polityk
- Wojciech Bogusławski – twórca sceny narodowej w Kaliszu
- Bolesław Pobożny – książę wielkopolski
- Bolesław III Rozrzutny – książę śląski
- Juliusz Bursche – biskup ewangelicki
- Wojciech Chmielowski, ojciec Brata Alberta, naczelnik komory celnej w Szczypiornie
- Adam Chodyński – prawnik, dziennikarz
- Izabela Cywińska – reżyserka, dyrektor teatru kaliskiego w latach 70.
- Michał Chorosiński – aktor
- Józef Chrzanowski – architekt
- Franciszek Czarnomski – generał powstania listopadowego
- Maria Dąbrowska – pisarka
- Henryk Dobrzycki – lekarz, filantrop
- Józef Bogdan Dziekoński – powieściopisarz i krytyk literacki
- Arnold Fibiger – przemysłowiec
- Dawid Flamm – ginekolog
- Agaton Giller – dziennikarz
- Cyprian Godebski – żołnierz, poeta
- Abraham Abel Gombiner – sędzia, rabin [7]
- Stanisław Goszczurny – pisarz, dziennikarz, autor powieści, m.in. "Mewy"
- Maciej Grzybowski – aktor m.in. serialu "M jak Miłość" czy "Na Wspólnej"
- Adam Bogumił Helbich – lekarz, ojciec chrzestny Adama Asnyka
- Henryk Brodaty – książę śląski
- Wojciech Jabłkowski – rzemieślnik
- Władysław Jagiełło – król polski
- Jan Paweł II – honorowy obywatel miasta Kalisza, odprawił mszę 4 czerwca 1997 r. w Kaliszu, na placu, który nosi obecnie jego imię
- Jadwiga – ks. kaliska, matka Kazimierza Wielkiego
- Marek Jurek – reżyser filmowy
- Maria Konopnicka – poetka
- ks. Augustyn Kordecki – obrońca Jasnej Góry
- Władysław Kościelniak – grafik, pisarz, felietonista,
- Halina Kowalska – aktorka
- Bronisław Krakus – działacz kolarski
- Jerzy Kryszak – aktor, kabareciarz
- Wacław Kurek – malarz
- Tadeusz Kulisiewicz – malarz i grafik
- Bogumił Kunicki – dziennikarz
- Maciej Kurzajewski – prezenter telewizyjny
- Gustaw Mannerheim – prezydent i marszałek Finlandii
- Mieszko Młodszy – książę, syn Mieszka III
- Mieszko III Stary – książę zwierzchni całej Polski, syn Bolesława Krzywoustego
- Andrzej May – aktor
- Franciszek Młokosiewicz - generał, bohater kampanii hiszpańskiej Napoleona
- Franciszek Ludwik Neugebauer – ginekolog
- Ludwik Adolf Neugebauer – ginekolog
- Bonawentura Niemojowski – publicysta
- Wincenty Niemojowski – publicysta
- Kasper Niesiecki – jeden z najsłynniejszych polskich heraldyków, jezuita, wykładowca etyki i matematyki w kaliskim kolegium jezuickim
- Melania Parczewska – aktorka
- Alfons Parczewski – prawnik, rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
- Ludwik Perzyna – lekarz
- Józef Radwan – prawnik
- Józef Regulski-Falk - oficer kościuszkowski i napoleoński, komendant kaliskiego Korpusu Kadetów
- Anna Rusek-Wasiak – artystka, zasłynęła jako jedyna w Polsce kobieta-operatorka żurawi budowlanych
- Kazimierz Rymarkiewicz – prawnik
- Sabbatai ben Josef – żydowski uczony, drukarz i wydawca
- Zygmunt Samosiuk – operator filmowy
- Wojciech Siemion – reżyser
- Herman Solnik – pisarz, społecznik, twórca kaliskiego syjonizmu [8]
- Zdzisława Sośnicka – piosenkarka
- Walenty Stańczukowski – lekarz, uczestnik powstania listopadowego
- Mieczysław Szcześniak – piosenkarz, wykładowca na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM w Kaliszu
- Stefan Szolc-Rogoziński – podróżnik i odkrywca
- Teodor Tripplin – pisarz i podróżnik
- Juliusz Ulrych – polityk II RP, minister, adiutant Piłsudskiego
- Mieczysław Voit – aktor
- Tomasz Wasiak – aktor, prawnik, przedsiębiorca
- Edward Wende – prawnik, Senator III RP
- Alfred Wierusz-Kowalski – malarz
- Stanisław Wojciechowski – prezydent RP
- Józef Kazimierz Wroniszewski, ekonomista, historiograf warszawskiej Ochoty
- Jan Ptaszyn Wróblewski – muzyk
- Artur Zawisza "Czarny" – uczestnik wyprawy Zaliwskiego,
- Mariusz Ziętek – kick-bokser, zawodowy Mistrz Świata, Polski, reprezentant kadry narodowej w kick-boxingu
- Henryk Makower – lekarz, mikrobiolog
- Andrzej Jabłoński – supermaratończyk; W 1997 pobiegł do Watykanu, aby wręczyć papieżowi Janowi Pawłowi II zaproszenie do Kalisza
- Krzysztof Pawlak – piłkarz, reprezentant i trener reprezentacji Polski
- Florian Stablewski – biskup gnieźnieński, prymas polski
Politycy związani z Kaliszem
- Genowefa Ferenc
- Józef Gruszka
- Adam Hofman
- Marek Siwiec
- Józef Skutecki
- Andrzej Spychalski
- Renata Szynalska
- Marek Wagner
- Andrzej Wojtyła
Parlamentarzyści z Kalisza (wybory 2005)
- Adam Rogacki (PiS) – poseł
- Mariusz Sebastian Witczak (PO) – senator
Jan Paweł II w Kaliszu
- 4 czerwca 1997 papież Jan Paweł II odprawił mszę w kaliskiej bazylice pw. św. Józefa, uczestniczył także w poświęceniu budynków Diecezjalnego Seminarium Duchownego
- po śmierci Jana Pawła II tłumy kaliszan zapaliły znicze pod pomnikiem papieża, oddając mu jednocześnie hołd (płonęło tam wówczas ponad 40 tysięcy zniczy)
Aglomeracja
Kalisz tworzy wraz z Ostrowem Wlkp. tworzącą się ciągle aglomerację kalisko--ostrowską liczącą około 318 tys. mieszkańców. Jest to tzw. dwuośrodkowa konurbacja.Aglomerację tworzą dwa główne centra:Kalisz,Ostrów Wielkopolskioraz szereg mniejszych ośrodków miejskich i paramiejskich położonych na terenach powiatów kaliskiego, ostrowskiego i pleszewskiego:zespół Skalmierzyc (Nowe Skalmierzyce i Skalmierzyce),Gołuchów,Odolanów,Opatówek,Przygodzice,Raszków.Wokół tych ośrodków wytworzyły się obszary podmiejskie z zanikającymi funkcjami rolniczymi. Aglomeracja ta jest drugą co do wielkości i znaczenia w województwie wielkopolskim, przewidzianych do najszybszego urbanizowania i największej koncentracji przemysłu.
W planach włodarzy miasta Kalisza i miasta Ostrowa jest połączenie tych dwóch miast ze sobą tramwajem dwusystemowym. Obecnie przemieszczanie się pomiędzy tymi dwoma miastami zapewnia tylko komunikacja miejska z Kalisza (linie autobusowe: 19E i 190) oraz komunikacja miejska z Ostrowa (linie autobusowe: M), a wkrótce również szynobus.
Gospodarka
Kalisz jest miastem handlowo-turystycznym, dużym ośrodkiem przemysłowym i centrum usługowo-kulturalnym dla całego regionu Wielkopolski południowej. W ostatnich latach powstało w mieście wiele sklepów, salonów, centrów handlowych, stacji benzynowych, hurtowni, banków. Obecne w Kaliszu jest wiele salonów znanych marek samochodów (Fiat, Skoda, Citroen, Peugeot, Opel, Renault, Audi, Honda, Toyota, Kia, Man, Nissan, Hyundai, Volkswagen,Volvo (bud.), Ford (Opatówek) ).
Znane firmy
W Kaliszu ma swoją siedzibę lub przedstawicielstwo wiele znanych firm. Są to m.in.:
- Przemysł spożywczy:
- Nestlé-Winiary
- Hellena
- Kaliszanka (Goplana, Jutrzenka)
- Dossche
- Fructon
- Ziołopex
- Interjarek
- Kilargo
- Paula
- Fresh Food
- Multi Ex SA
- Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska
- Przemysł tekstylny:
- Przemysł lotniczy:
- Pratt & Whitney [10]
- WSK PZL
- Vac Aero
- Meyer
- przemysł muzyczny:
- Europiano
- Calisia
- Przemysł AGD:
- Grundig
- Aria
- Reco
- Schnee
- Przemysł motoryzacyjny:
- Wega
- Agro-Star truck
- ASO
- Polmo
- POM
- Przemysł telekomunikacyjny:
- Multimedia Polska (oddział ogólnopolski)
- Tell
- Przemysł energetyczny:
- Energa
- ZMER
- Przemysł chemiczny:
- Polifarb
- New Plastic
- Przemysł komunalny:
- PUK
- PUiM
- Eko
Handel
W Kaliszu działają sklepy należące do dużych sieci handlowych. Są to między innymi:
Istniejące:
- Carrefour,
- Leroy Merlin,
- Media Markt,
- Makro Cash and Carry ,
- Tesco (al.Wojska Polskiego 2),
- Tesco (Majkowska 28)
- Tesco (supermarket, dawny Albert, otwarcie 12.2006)
- Kaufland,
- Nomi,
- Centrum Handlowe "Galeria Kalisz"
- Centrum Handlowe "Pod Zegarem"
- Centrum Handlowe "Rogatka"
- Empik salon sprzedaży gazet, książek, płyt
- Empik salon językowy+ szkoła języków obcych
W mieście funkcjonuje też wiele supermarketów i marketów m.in.:Avans RTV AGD(2 markety), Biedronka (2 markety), Black Red White, Bodzio, Domar Bydgoszcz, Giełda Kaliska, Komfort, Leader Price (3 markety), Lidl, Meble Kler, Neonet, OKAY RTV AGD, Plus, Polo Market (3 markety), Żabka (11 sklepów), Podgrodzie, Polski Market Kosmos, Rossmann (2 markety), RTV AGD Centrum - SALONY CENTRUM, Schlecker (2 markety), Stokrotka, Tęcza, Viki, RTV Euro AGD (2 markety).
Ponadto w budowie lub planach są:
- Castorama hipermarket budowlany (w budowie. otwarcie wiosną 2007)
- Jysk (wkrótce)
- Decathlon (wkrótce)
- Galeria Tęcza (planowana)- 4 kondygnacyjna Galeria Handlowa,której budowa rozpocznie się w I kwartale 2007r w Śródmieściu Kalisza składać się będzie z m.in multipleksu kinowego, kręgielni, dwupoziomowego podziemnego parkingu, 100 butików. Transport pomiędzy piętrami zapewniać będą ruchome schody i windy.
- Real lub Auchan (w planach- Centrum handlowe stanąć miałoby przy obwodnicy z Kalisza do Skalmierzyc)
- OBI (planowane)
- Viki Supermarket (planowany 2 sklep)- Osiedle Dobrzec.
- Wkrótce w mieście powstać mają dwie, duże nowoczesne Galerie Handlowe w stylu Galerii Dominikańskiej we Wrocławiu czy Starego Browaru w Poznaniu. Lokalizacja nowych Centrów Handlowych w Kaliszu to: Nowy Rynek (zostanie zburzony budynek "TĘCZY" a w jego miejscu powstanie zupełnie nowy 4-kondygnacyjny budynek z ruchomymi schodami, szklanymi windami i podziemnymi parkingami), a także przy ul. Czaszkowskiej powstanie nowy obiekt handlowo-usługowy w stylu secesyjnym.
- W planach przewidziana jest budowa gigantycznego centrum handlowo-usługowego z centrami kultury i rozrywki przy ulicy Górnośląskiej w miejscu obecnego dworca PKS, który zostanie przeniesiony na ulicę Wrocławską.
- Już na początku w 2007 r rozpocznie się rozbudowa Centrum Handlowego Galeria Kalisz . Nowy Obiekt będzie miał powierzchnię 20 tys. m kw. Powstanie m.in.: Komfort, Jysk, duża galeria handlowa i Aquapark. Obiekt będzie miał dwie kondygnacje. Wewnątrz klienci będą poruszali się ruchomymi schodami.
- W planach jest również rozbudowa hipermarketu Tesco przy Aleji Wojska Polskiego. Nowy obiekt miałby mieć powierzchnię 20 tys mkw, a w nowym obiekcie znalazłyby się m.in butiki i restaurację (ok 10 tys mkw), kino (ok 2500 m2), a także nowy market (7 tys mkw).
- Centrum Handlowe "Galeria Runotex" (planowana)
Puby, kluby, dyskoteki
W mieście jest spora ilość klubów, pubów i dyskotek. Większość z nich znajduje się w Śródmieściu lub bliskiej okolicy. Większymi dyskotekami w Kaliszu są:
- Dyskoteka Mega Hit przy ul. Obozowej (Zagorzynek),
- Snooker Club przy Alei Wojska Polskiego 115,
- Trip przy ul. Handlowej
- Euphoria (dawny ZWM)
- Lunatyk
Ponadto funkcjonuje wiele pubów, większe z nich to:
- Amnezja(Pub + kręgielnia), Antidotum, Azyl, Beka, Belle Epoque, Browar Kaliski, Carski, Discovery, Domek Parkowego, Gastro, Ikar, Joker, Kaliszfornia, Kuźnia u Stacha, Magnum, Optimum, Piwnica, Piwnica Ratuszowa, Pod Muzami, Piwnica u Roberta M, Piwnica pod Klonami, Stajnia, Złoty Róg.
W mieście jest także sporo kawiarni m.in.:
- Cafe Club, Château Blanc, Delicje, Italia, Karafka, Rogatka, Marysieńka, Wieża Ciśnień, Śródmiejska.
Przyszłość i rozwój miasta
Kalisz w ostatnich latach rozwija się w sposób zadowalający o czym świadczyć mogą wysokie pozycję miasta w różnych rankingach m.in. w "Gazecie Wyborczej", "Rzeczpospolitej" czy "Wprost" a także liczne inwestycje miejskie. Szybka rozbudowa dzielnicy mieszkaniowej Dobrzec, oddanie do użytku dwóch wewnętrznych obwodnic miasta (Trasy Stanczukowskiego, obecnie Józefa Piłsudskiego oraz Trasy Bursztynowej), rozwój firm: Winiary, Kaliszanka, Pratt&Whitney budowa wielkiego centrum handlowego - Galeria Kalisz, Hala Widowiskowo-Sportowa "Winiary Arena" również na osiedluDobrzec. Niebawem ma również powstać biblioteka akademicka dla kaliskiego Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM, a także cały kaliski kompleks UAM-u ma zostać rozbudowany. Kolejną wielką inwestycją w Kaliszu, która rozpocząć ma się jeszcze w 2006 r. ma być odbudowa rezerwatu archeologicznego na Zawodziu, który ma stać się największą atrakcją turystyczną miasta. Ponadto, planuje się powiększenie granic administracyjnych miasta poprzez przyłączenie do niego pobliskich miejscowości. Miasto stara się również o przywrócenie mu statusu miasta wojewódzkiego.
Transport
Koleje
Przez Kalisz przechodzi linia kolejowa Ostrów Wlkp. - Łódź Kaliska - Warszawa.
Stacje kolejowe:
- Kalisz
- Kalisz Winiary
- Kalisz Szczypiorno
W Kaliszu rozpoczynała się, zlikwidowana obecnie, linia wąskotorowa Kalisz – Turek.
Dworce kolejowe na linii wąskotorowej (już nieistniejącej):
- Kalisz Majków
Szybka Kolej
- PKP planuje wybudowanie szybkiej kolei z Wrocławia do Warszawy przez Kalisz. Pierwszy etap budowy miałby rozpocząć się w 2007 r. i połączyć stolicę Dolnego Śląska z Kaliszem. Kolejny etap szybkiej kolei miałby połączyć Kalisz z Łodzią. W Kaliszu znalazłoby się także rozwidlenie na Poznań. Stacja Szybkiej Kolei znalazłaby się w północnej części miasta i nosiła nazwę Kalisz-Północ. W ten sposób mieszkańcy Kalisza i aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej trasę do Wrocławia pokonywaliby w ciągu 50 minut, a trasę do Warszawy w ciągu 1 h 30 minut.
Drogi
W Kaliszu krzyżują się drogi krajowe 12 Łęknica - Dorohusk i 25 Oleśnica - Słupsk. Kalisz posiada 293 km dróg i 544 ulice.
Nowe Obwodnice Kalisza
W przeciągu dwóch lat w mieście powstały dwie obwodnice miejskie. W 2004 r. powstała Trasa Stanczukowskiego łącząca północną część Kalisza z zachodnimi dzielnicami. Rok później 16.09.2005 r. została otworzona Trasa Bursztynowa a właściwie jej pierwszy etap, łączący ulice Łódzką z ulicą Częstochowską, ułatwiający kierowcą dojazd m.in. z Winiar na Kaliniec bez konieczności przebijania się przez zatłoczone Śródmieście miasta. W 2005 r. zakończyła się budowa małej obwodnicy w dzielnicy Dobrzec umożliwiającej łatwiejszy dojazd do nowej hali sportowo-widowiskowej. To jednak nie koniec z obwodnicami w mieście. Już w przyszłym roku rozpocznie się budowa drugiego odcinka Trasy Bursztynowej, następnie Trasy łączącej Trasę Bursztynową z Trasą Stanczukowskiego, a jeszcze później Obwodnicy z Kalisza-Dobrzeca, do wiaduktu w Nowych Skalmierzycach.
Przebieg II Odcinka Trasy Bursztynowej: przy ul. Częstochowskiej powstaje pięciowlotowe skrzyżowanie, zostaje wyburzony znajdujący się tam budynek i nowy odcinek Trasy Bursztynowej prowadzi do ulicy Południowej. Dalej biegnie wzdłuż Południowej, przecina ulicę Kresową, skręca w Dworcową, następuje przebudowanie skrzyżowanie Dworcowej z Górnośląską i Trasa Bursztynowa łączy się z Górnośląską.
Przebieg II Odcinka Trasy Stanczukowskiego: Startuje przy skrzyżowaniu ul. Godebskiego z ul. Stawiszyńską. Modernizowana jest ul. Stawiszyńska w dół do skrzyżowania z ul Włókniarzy, powstają również ścieżki rowerowe. Na skrzyżowaniu z ul. Włókniarzy skręca w lewo, dobiega do połączeniu ul. Generała Sikorskiego z ul. Stawiszyńską, przy Stawiszyńskiej powstaje rondo. Przebudowana zostanie geometria skrzyżowania Sikorskiego ze Skarszewską, żeby wreszcie była tam dobra widoczność, przecina ulicę Warszawską i tam też powstaje rondo. Trasa biegnie ulicą Moniuszki i za firmą Agrostar skręca w prawo - tam powstaje kolejne rondo. Trafia w Łódzką i łączy się z Trasą Bursztynową. Inwestycja ta zostanie zrealizowana do 2008 r.
Zrealizowanie kolejnych etapów miejskich obwodnic to konieczność, bo obecnie w godzinach szczytu miasto dosłownie tonie w korkach.Dworce autobusowe:
- Kalisz.
Komunikacja miejska
Kalisz posiada liczne połączenia z okolicznymi miejscowościami dzięki Kaliskim Liniom Autobusowym. Również w mieście można się poruszać bez problemu. Autobusy miejskie są bardzo nowoczesne. Klimatyzacja, wygodne siedzenia, jak w autobusach dalekobieżnych i elektroniczne karty, zamiast papierowych biletów, to kaliski standard. KLA obsługuje łącznie 25 linii autobusowych (miejskie i podmiejskie) oraz 7 linii autobusowych specjalnych (bezpłatne - TESCO), a także 5 linii w Pleszewie. 4 linie bezpłatne do hipermarketu Carrefour obsługuje Kris-Tour z Łodzi.
- Komunikacja Miejska: 25 linii
- Komunikacja Miejska - linie autobusowe bezpłatne: 11 linii
- Łącznie kaliszanie mają do dyspozycji 36 linii autobusowych + jedną linie autobusową z Ostrowa Wielkopolskiego.
Komunikacja lotnicza
Najbliższe porty lotnicze to (po ok.120 km od Kalisza): Łódź-Lublinek (międzynarodowy), Wrocław-Strachowice (międzynarodowy) i Poznań-Ławica (międzynarodowy). Kalisz miałby się także znajdować w obszarze oddziaływania przyszłego lotniska międzynarodowego Łódź-Łask. Spośród lotnisk regionalnych komunikację zapewnia, znajdujące się w Michałkowie pod Ostrowem Wielkopolskim, lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego. Kalisz partycypuje w kosztach rozbudowy ostrowskiego lotniska w ramach Fundacji Rozwoju Lotniska Wielkopolska Południowa.
Komunikacja wodna
W sezonie letnim na rzece Prośnie odbywają się rejsy łodzią św. Wojciecha na trasie od Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego, aż do Zawodzia. Z rejsów korzystają najczęściej turyści odwiedzający Kalisz, ale także sami mieszkańcy. Przez cały sezon letni odnotowano około 25 tys. pasażerów. Władze Kalisza planują wprowadzenie na rzekę Prosnę, jak to było przed laty, łodzi motorowych.
Komunikacja tramwajowa lub trolejbusowa
Władze miasta Kalisza planują wybudowanie w mieście dwóch linii tramwajowych na trasie Dobrzec-Śródmieście i Dobrzec-Winiary. Budowa linii tramwajowych jest na razie jedynie w planach. Na decyzję władz wpłynęły m.in. galopujące ceny paliw, a także walory ekologiczne tego rodzaju transportu. Prezydent miasta chce postarać się o dofinansowanie projektu ze środków UE.
Władze Kalisza rozważają możliwość wybudowania w mieście linii trolejbusowej wzdłuż głównych ulic miasta. Sprawa trolejbusów w Kaliszu to w chwilii obecnej jedynie koncepcja, która znalazła się w planie rozwoju transportu miejskiego na lata 2006-2013.
Szynobus
Od kilku lat w sferach zainteresowania władz Kalisza jest wprowadzenie na trasie Ostrów – Kalisz - Sieradz, szynobusu kursującego z dużą częstotliwością. Wniosek w tej sprawie został już wystosowany przez marszałka województwa wielkopolskiego.Od 11.12.2005 r. szynobusem można podróżować na trasie Kalisz - Ostrów Wlkp. - Leszno.
Edukacja
Przedszkola
- 28 publicznych państwowych przedszkoli
- Przedszkole Integracyjne Sióstr Felicjanek
- Publiczne Przedszkole Sióstr Nazaretanek
Szkoły podstawowe
- 27 państwowych publicznych szkół podstawowych
- Szkoła Podstawowa Specjalna dla Dzieci Słabo Słyszących i Niesłyszących http://www.os-w.pl
- Szkoła Podstawowa Sióstr Nazaretanek
Gimnazja
- 14 publicznych gimnazjów prowadzonych przez Miasto Kalisz
- Gimnazjum Specjalne dla Dzieci Słabo Słyszących i Niesłyszących http://www.os-w.pl
- oraz gimnazja niepubliczne (m.in. Gimnazjum Sióstr Nazaretanek)
Szkoły ponadgimnazjalne
- I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka [11]
- II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki [12]
- III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika[13]
- IV Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego (Osiedle Widok)[14]
- V Liceum Ogólnokształcące (Piskorzewie)
- VI Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Bosco (Tyniec) http://www.bosko.kki.pl
- VII Liceum Ogólnokształcące Sióstr Nazaretanek
- Zespół Szkół Ekonomicznych http://www.zse.kalisz.pl
- Zespół Szkół Włókienniczych
- Zespół Szkół Technicznych
- Zespół Szkół Budowlanych http://www.zsb.kalisz.pl
- Zespół Szkół Samochodowych
- Technikum Budowy Fortepianów
- Centrum Kształcenia Ustawicznego
- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy http://www.soswkalisz.neostrada.pl
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Ośrodku Dokształcania Zawodowego
- Zespół Szkół Mechaniczno - Elektrycznych
- Zespół Szkół Techniczno-Elektronicznych
- Medyczne Studium Zawodowe im. Marii Skłodowskiej Curie
- Zespół Szkół Zawodowych nr 1
- Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich http://www.zsgh.kalisz.pl
- warsztaty gastronomiczne
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3
- Zespół Szkół (Tyniec)
- Zakład Doskonalenia Zawodowego
- Specjalny Ośrodek Wychowawczy
Szkoły wyższe
W mieście kształci się już około 15 tys. studentów.
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu [15]
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu [16]
- Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, Wydział Zamiejscowy w Kaliszu [17]
- Wyższa Szkoła Finansów i Informatyki im. prof. J. Chechlińskiego w Łodzi, Wydział Zamiejscowy w Kaliszu [18]
- Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Ośrodek Studiów Zamiejscowych w Kaliszu [19]
- Politechnika Poznańska, filia w Kaliszu [20]
Wyższe Seminarium Duchowne na Piskorzewiu - Wyższe Seminarium Duchowne w Kaliszu
- Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury
- Uniwersytet III wieku "Calisia"
Szkoły biznesowe
- Instytut Biznesu w Kaliszu
- Studium Doskonalenia Menadżerów Oświaty w Kaliszu
- Instytut Biznesu w Kaliszu[21]
Kolegia języków obcych
- Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Kaliszu
Media
Telewizja
- UPC
- Telewizja Polska S.A., oddział w Poznaniu, redakcja w Chełmcach
- Kaliska Telewizja Grupa "Tele Top"
- MULTIMEDIA Polska SA, Ogolnopolskie Biuro w Kaliszu
- Kalisz TV (Telewizja Internetowa - www.eraport.com/tv)
Prasa
- Życie Kalisza http://www.zyciekalisza.pl/
- Ziemia Kaliska (obecnie mutacja Gazety Poznańskiej)
- 7 Dni Kalisza http://7dnikalisza.com/
- Super Fakty Kaliskie
- Calisia Nowa
- Przegląd Kaliski
- Głos Wielkopolski (oddział Kalisz)
- Gazeta Wyborcza (oddział w Poznaniu, redakcja w Kaliszu)
- Gazeta Poznańska (oddział Kalisz)
Radio
- Radio Centrum Kalisz - (106,4 MHz) [22]
- Radio Eska Kalisz-Ostrów (Kalisz 89,3 i 101,1 MHz)[23]
- Radio Merkury Poznań (Kalisz 91,1 MHz)
- Radio Maryja (Kalisz 103,1 MHz, 105,6 MHz)
- Diecezjalne Radio Rodzina (103,1 MHz) [24]
Szpitale
- Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Perzyny w Kaliszu
- Wojewódzki Szpital Matki i Dziecka im. Przemysława II w Kaliszu
- Wojewódzki Zakład Opieki Psychiatrycznej w Sokołówce
- Wojewódzki Szpital Chorób Płuc w Wolicy
- Poliklinika MSWiA w Kaliszu
Parki w Kaliszu
- Park Miejski,
- Park Sportowy,
- Park Przyjaźni,
- Park na Majkowie,
- Park nad Krępicą,
- Park w Szczypiornie
- Park im. I. Paderewskiego,
- Park w Sulisławicach
- Ogródek Jordanowski,
- Planty
- Lasek Winiarski na Winiarach,
- Liczne skwery (m.in Eligiusza Kor-Walczaka, Sybiraków)
Wody
- rzeka Prosna
- kanały:
- północny - Bernardyński
- południowy - Rypinkowski
- dopływy w granicach miasta - prawe
- Swędrnia
- Pokrzywnica
- dopływy w granicach miasta - lewe
- Piwonia
- Krępica
- kanały:
- stawy (małe jeziorka):
- Piwonicki (Piwonice)
- Trójka (Rypinek)
- U Grona (Huby)
- Zośka (Rypinek)
- zalewy:
- Jezioro Pokrzywnickie zwane również Zalewem Szałe
- plaże:
Galeria Zdjęć Kalisza
 Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego |  Wał Staromiejski |  Kalisz-Śródmieście, ul.Bankowa |  Kalisz ul. Zamkowa |
 Pałac Ślubów |  Ratusz, widok z ul.Piekarskiej |  Śródmieście |  ul.Pułaskiego |
 Ulica Śródmiejska |  Kamienice na Głownym Rynku |  ul.Kanonicka |  Ratusz |
 Sanktuarium św. Józefa |  Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego |  Aleja Wolności |  Kamienice przy Al. Wolności |
 Most Kamienny |  Rzeka Prosna |  Sąd Okręgowy |  Hotel Europa |
Dzielnice miasta
Kalisz jest administracyjnie podzielony na dzielnice i osiedla.
| Dzielnice Kalisza | |
|---|---|
| Adama Asnyka| Chmielnik| Czaszki| Dobrzec| Kaliniec| Korczak| Lis| Majków| Nosków| Ogrody| Piskorzewie| Piwonice| Rajsków| Rypinek| Sulisławice| Śródmieście I| Śródmieście II| Tyniec| Widok| Winiary| Szczypiorno| Zagorzynek| Zawodzie | |
Kaliniec, Dobrzec,
Dzielnice o zabudowie przeważnie jednorodzinnej:Majków, Zagorzynek, Winiary, Rajsków, Chmielnik.Dzielnice o zabudowie mieszanej: Szczypiorno, Ogrody, Tyniec
W poszczególnych dzielnicach i osiedlach miasta liczebność mieszkańców przedstawiała się nastepująco:(10 największych dzielnic/osiedli)
- Śródmieście - 25 100
- Dobrzec - 22 000
- Kaliniec z XXV-Leciem - 10 800
- Majków z Chmielnikiem - 10 000
- Os. Adama Asnyka - 8100
- Rypinek z Zawodziem - 8000
- Widok - 7500
- Czaszki - 6100
- Korczak - 5500
- Winiary - 4000
Sport
- Kaliskie Towarzystwo Kolarskie
- Winiary Kalisz (siatkówka kobiet – mistrzynie) http://www.calisiassk.pl/
- Grześki Kadra Kalisz (siatkówka mężczyzn)
- AZS OSRiR Kalisz (koszykarze)
- Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie
- Kaliskie Towarzystwo Tenisowe http://www.ktt.yoyo.pl
- Calisia Kalisz (piłka nożna)
- Prosna Kalisz (piłka nozna)
- KKS 1925 Kalisz (piłka nożna) http://www.kkskalisz.pl/ http://www.kks.kalisz.pl/
- MKS Calisia Kalisz (siatkówka kobiet)
- UKS Augustynki Kalisz (siatkówka kobiet - młodziczki)
- MUKS Tornado Kalisz (siatkowka mężczyzn - młodziki)
- KS Calisia Kalisz (lekkaatletyka)
- Delfin Kalisz (pływanie)
- Prosna Kalisz (boks)
- Kyokushinkan Kalisz (karate)
- Alpamayo (wspinaczka gorska)
- Sensei Kalisz (judo)
- ZPM POPRAWA (kick boxing)
Obiekty Sportowe
- Hala Sportowo-Widowiskowa "Winiary Arena" na Dobrzecu,
- Hala Sportowo-Widowiskowa przy ul. Łódzkiej,
- Hala Lekkoatletyczna przy ul. Łódzkiej
- Stadion OSRiR
- Stadion Calisia
- Tor Kolarski
- Przystań wioślarska
- Korty tenisowe w Parku Przyjaźni
- Korty tenisowe na Majkowie
- Korty tenisowe Kaliskiego Towarzystwa Tenisowego przy ulicy Łódzkiej 19
- Kryta Pływalnia Delfin
- Kryta Pływalnia przy ul. Łódzkiej
- Skate-park
- Boisko do siatkówki plażowej
W fazie projektów: Aquapark , Kryte lodowisko
Ciekawostki
- Kalisz stara się o ponowne przywrócenie statusu miasta wojewódzkiego. Nowe województwo miałoby nosić nazwę Środkowopolskie i (wg projektu wnioskujących) obejmować m.in. miasta takie jak Konin, Ostrów Wielkopolski, Sieradz,
- pierwszą polską naukową wyprawę do Afryki organizowali kaliszanin Stefan Szolc-Rogoziński i ostrowianin Klemens Tomczek,
- władze Kalisza planują włączenie w jego granice administracyjne kilku pobliskich miejscowości (Kościelna Wieś, Borczysko, Biskupice, Nowa Wolica, Szałe, Pólko, Pruszków, Pawłówek) tak, aby zyskać więcej terenów atrakcyjnych dla inwestorów i zwiększyć liczbę mieszkańców miasta do około 115 tysięcy,
- od nazwy kaliskiej dzielnicy Szczypiorno wzięła się druga nazwa piłki ręcznej - szczypiorniak,
- w Kaliszu ma siedzibę Polski Związek Snookera i Bilarda Angielskiego [25],
- w ubiegłych latach, co roku, w Kaliszu znajdowała się meta turnieju kolarskiego Tour de Pologne,
- Kalisz znalazł się w czołówce samorządów w rankingu Rzeczypospolitej w 2005 r.
- Obecnie w Kaliszu bezrobocie wynosi 10,9%
- Przysmakiem Kalisza są słynne andruty kaliskie wypiekane już od XIX wieku. Andruty Kaliskie chcą wejść na lokalny rynek Europy, dlatego przedstawiciele Lokalnej Organizacji Turystycznej Ziemi Kaliskiej stają na głowie, by zarejestrować je w Brukseli jako produkt regionalny. Jeśli się to uda, Kalisz będzie z andrutów znany jak np. Toruń z pierników czy też Zakopane z oscypków.
Jak zmieniała się powierzchnia Kalisza
Poniższa tabela prezentuje jak zmieniała się w poszczególnych latach powierzchnia miasta Kalisza. W 1906 r w granice Kalisza włączono : Dobrzec Mały, Czaszki, Rypinek, Tyniec i Ogrody. W 1934 r zwiększono powierzchnie miasta do 24,13 km² za sprawą włączenia do Kalisza części gruntów wsi Żydów. W 1963 r przyłączono: Majków, Piwonice i Dobrzec Wielki. W 1976 r powierzchnia Kalisza wynosiła 54 km² (przyłączono Winiary, Nosków, Szczypiorno i Rajsków). Ostatnie powiększenie miasta odbyło się w 2000 roku - wówczas w granice miasta włączono Sulisławice, Kolonie Sulisławice i sołectwo Dobrzec. Według Planu Rozwoju Przestrzennego miasta Kalisza kolejne przyłączenie do Kalisza okolicznych miejscowości i nadanie im statusu osiedla bądź dzielnicy ma nastąpić do 2009 roku.
| Rok | Powierzchnia |
| 1906 | 6,05 km² |
| 1934 | 24,13 km² |
| 1963 | 30,1 km² |
| 1976 | 54 km² |
| 2000 | 70 km² |
Miasta partnerskie
Erfurt
Heerhugowaard
Hautmont- Hamm
Kamieniec Podolski
Preston
Martin- Southampton
Tongeren
Adria- La Louviere
Szentendre
Mińsk - Dzielnica Frunzeńska
oraz
- Ostrów Wielkopolski (w ramach umowy partnerskiej Miasto OK)
Zobacz też
- województwo środkowopolskie (wschodniowielkopolskie)
- KKS 1925 Kalisz
- Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy
- subregion kaliski
- obiekty użyteczności publicznej w Kaliszu
- sanktuarium św. Józefa
- Korpus Kadetów
- Winiary Arena
Linki zewnętrzne
- Strona samorządu miejskiego Kalisza
- Historia oraz ponad 1000 fotografii zabytków Kalisza
- Zdjęcia Kalisza
- O historii Kalisza
- Zdjęcia Kalisza nocą
Miasta na prawach powiatu:Kalisz |Konin |Leszno |Poznań
Powiaty:chodzieski |czarnkowsko-trzcianecki |gnieźnieński |gostyński |grodziski |jarociński |kaliski |kępiński |kolski |koniński |kościański |krotoszyński |leszczyński |międzychodzki |nowotomyski |obornicki |ostrowski |ostrzeszowski |pilski |pleszewski |poznański |rawicki |słupecki |szamotulski |średzki |śremski |turecki |wągrowiecki |wolsztyński |wrzesiński |złotowski
Kategorie
Kalisz