Linux
Linux - system operacyjny dla komputerów, jak również jego jądro. Kompletny system operacyjny (jądro i programy użytkownika) jest przez niektórych (m.in. projekt GNU oraz Debian) nazywany GNU/Linux, niemniej w niniejszym artykule przyjęto prostszą wersję nazewnictwa (bez przedrostka "GNU/").
Spis treści |
Historia rozwoju
Linux zaczął powstawać w 1991 roku, kiedy to fiński programista, Linus Torvalds stworzył jądro nowego systemu operacyjnego przeznaczonego do pracy z procesorami rodziny 80386 firmy Intel.
Informacje o systemie, opublikowane przez Torvaldsa na internetowej liście dyskusyjnej, spotkały się z dużym zainteresowaniem i wkrótce przy rozwoju systemu pracowała już grupa ludzi. Znacznie przyspieszyło to jego rozwój – otrzymał on później nazwę "Linux". Im bardziej system ten stawał się popularny, tym więcej ludzi wspierało jego rozwój. Proces ten trwa do dziś, a liczbę użytkowników różnych dystrybucji Linuksa szacuje się obecnie na wiele milionów na całym świecie.
Kolejne wersje jądra systemu Linux przynosiły zmiany i wiele nowości, które szczegółowo opisano w artykule Linux (jądro).
Etymologia nazwy
Sama nazwa pochodzi ze zbitki słów Linus (będącego imieniem twórcy) i Unix (Linus' Unix). Nie przyjęła się proponowana przez Torvaldsa nazwa Freax. Nazwa "Linux" informuje także o tym, że nie jest to system Unix: Linux Is Not UNIX.
Jakkolwiek teoria ta wydaje się prawdopodobna -> Freax = (free+freak+[uni]X), to jednak pewne inne źródła twierdzą, iż nazwa LINUX pochodzi po prostu od połączenia słów: Linus i Minix lub Linus i Unix. Ten dylemat może chyba wyjaśnić tylko sam Linus...
Nazwa Linux w języku polskim
Rada Języka Polskiego zaleca następującą pisownię nazwy "Linux" przy odmianie przez przypadki M: Linux, D: Linuksa, C: Linuksowi, B: Linuksa, N: Linuksem, Msc: Linuksie, W: Linuksie!
Zdania na ten temat są jednak podzielone nawet wśród językoznawców (zob. Poradnia językowa PWN: x czy ks przed końcówką?).
Linux a GNU/Linux
Część osób preferuje nazwę "GNU/Linux" zamiast samego "Linux". Ta pierwsza jest promowana przez Free Software Foundation i Projekt GNU, aby podkreślić duży wkład projektu GNU w większości dystrybucji. Więcej informacji w haśle GNU/Linux.
Zastosowanie
Linux przede wszystkim stosowany jest na systemach serwerowych (serwery WWW, FTP, e-mail, bazy danych i inne), jako zapory sieciowe (firewall), router, a także w systemach osadzonych oraz w niektórych odtwarzaczach DVD i tunerach dvb.
Ze względu na powstanie i rozwój dystrybucji o łatwej instalacji, graficznym wyglądzie i bogactwie wydajnego oprogramowania Linux znajduje szerokie zastosowanie na rynku biurowym i domowym. Rządy kilku państw europejskich prowadzą wdrożenia Linuksa na komputerach administracji państwowej. Ponadto z Linuksa korzystają agencje wywiadowcze, kontrwywiad i wojsko, ze względu na bezpieczeństwo, stabilność oraz możliwość audytu oraz modyfikacji kodu (dostępność kodu źródłowego).Niezawodność tego systemu została doceniona przez niektóre banki i instytucje finansowe korzystające z Linuksa (np. system notowań Wall Street oparty jest na tym systemie operacyjnym).Linux jest używany w większości superkomputerów z listy TOP500.Również aparatura medyczna np. Tomografy Komputerowe firmy GE korzystają z systemu operacyjnego Linux.
Oprogramowanie
Komponenty typowego systemu rozprowadzane są zazwyczaj w formie gotowych pakietów binarnych dla danej dystrybucji (np. RPM, DEB i TGZ) lub jako pakiety źródłowe z opcjonalnymi poprawkami (np. tar.bz2, tar.gz, SRPM), które należy przed użyciem skompilować. W niektórych dystrybucjach (np. Gentoo) proces kompilacji jest wysoce zautomatyzowany.
Kwestie prawne
Oprogramowanie dla Linuksa jest najczęściej otwarte i wolne. Duża część kodu typowej dystrybucji jest objęta takimi licencjami jak GPL, LGPL, BSD i podobnymi.
Linux jest zastrzeżonym znakiem towarowym należącym do Linusa Torvaldsa.
Zobacz też
Definicja słownikowa w Wikisłowniku
Książki na Wikibooks
Teksty źródłowe w Wikiźródłach
[ Grafiki i media] na Wikimedia Commons- GNU/Linux
- Unix
- GNU
- Porównanie dystrybucji Linuksa
- Device Filesystem
- Lista programów FLOSS
- Exec Shield
- Grsecurity
- Novell
- Polska Grupa Użytkowników Linuksa (PLUG)
- Asteroid 9885 Linux
Linki zewnętrzne
- List Linusa na grupę dyskusyjną o Miniksie (groups.google.pl)
- Polska Grupa Użytkowników Linuxa (PLUG)
<span class="FA" id="ar" style="display:none;" />
<span class="FA" id="de" style="display:none;" />
<span class="FA" id="fr" style="display:none;" />
Kategorie
Artykuły do zintegrowania | Linux | Systemy operacyjne