Lista łacińskich zwrotów prawniczych

Zobacz też listę paremii prawniczych.

Indeks: A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W ZŹ Ż

A

accidentalia negotii - podmiotowo istotne składniki treści czynności prawnej

actio negatoria - roszczenie negatoryjne

ad acta, a/a - do akt

ad hoc - "do tego", dla tej konkretnej sytuacji

ad interim - tymczasowy, np. chargé d'affaires ad interim

ad usum proprium - do własnego użytku

amicus curiae - przyjaciel sądu

B

bona fides - dobra wiara

C

causa

casus belli - powód, pretekst do wypowiedzenia wojny.

condicio sine qua non - warunek konieczny

contra legem - niezgodnie z prawem

D

damnum emergens - rzeczywista szkoda

debellatio - zawojowanie

de iure - zgodnie z prawem

de lege ferenda (też lex ferenda) - według postulowanego prawa (zob. de lege lata)

de lege lata (też lex lata) - według obowiązującego prawa, z punktu widzenia prawa w obecnym kształcie (zob. de lege ferenda)

desuetudo - odwyknienie

diligentia - staranność

do ut des - "daję abyś dawał"

E

erga omnes - wobec wszystkich, prawo/norma skuteczne wobec podmiotów trzecich (przeciwieństwo inter partes)

essentialia negotii - przedmiotowo istotne składniki treści czynności prawnej

ex aequo et bono - z względów słuszności i dobra

ex ante - uprzednio, z punktu widzenia wcześniejszej sytuacji (przeciwieństwo ex post)

ex delicto - z deliktu, z czynu niedozwolonego, odpowiedzialność deliktowa

ex gratia - z dobrej woli, np. płatność ex gratia - płatność bez uznawania odpowiedzialności prawnej lub obowiązku

ex lege - z mocy prawa

ex nunc - od tej pory (przeciwieństwo ex tunc)

ex post - później, z późniejszej perspektywy (przeciwieństwo ex ante)

ex tunc - od początku (przeciwieństwo ex nunc)

F

falsus procurator - rzekomy pełnomocnik

I

in absentia - podczas nieobecności

inter partes - między stronami (przeciwieństwo erga omnes)

ipso facto - z racji samego faktu

ipso iure - z racji samego prawa (por. ex lege)

ius ad bellum - prawo do prowadzenia wojny

ius cogens - norma prawna bezwględnie wiążąca

ius dispositivum - norma prawna względnie wiążąca

ius gentium - prawo narodów

ius in bello - prawo wojnne, prawo konfliktów zbrojnych

ius legationis - prawo legacji

ius sanguinis - prawo krwi (przy nabywaniu obywatelstwa)

ius soli - prawo ziemi (przy nabywaniu obywatelstwa)

ius tractatuum - prawo do zawierania umów międzynarodowych

L

lex ferenda - zob. de lege ferenda

lex generalis - prawo/norma ogólna (przeciwieństwo lex specialis)

lex imperfecta

lex lata - zob. de lege lata

lex minus quam perfecta

lex perfecta

lex plus quam perfecta

lex posterior - prawo/norma późniejsza (przeciwieństwo lex priori)

lex priori - prawo/norma wcześniejsza (przeciwieństwo lex posterior)

lex specialis - prawo/norma szczególna (przeciwieństwo lex generalis)

lucrum cessans - spodziewane korzyści

M

modus operandi - sposób działania

mutatis mutandis - z uwzględnieniem koniecznych zmian, "przy zmianie tych rzeczy, które powinny być zmienione"

N

nasciturus - dziecko poczęte, ale jeszcze nie narodzone

naturalia negotii - przedmiotowo nieistotne składniki treści czynności prawnej

negligentia - niedbalstwo

non liquet - brak norm prawnych potrzebnych do rozstrzygnięcia sytuacji, przypadek luki prawnej

O

onus probandi - ciężar dowodowy

opinio iuris (sive necessitatis) - subiektywny element zwyczaju międzynarodowego

P

pactum in favorem tertii - umowa na rzecz osoby trzeciej

pactum in detrimentum tertii

persona non grata - osoba niemile widziana, niepożądana

possessio - posiadanie

preasumptio iuris tantum - domniemanie prawne wzruszalne

preasumptio iuris ac de iure - domniemanie prawne niewzruszalne

R

ratio decidendi - powód, uzasadnienie dla decyzji lub orzeczenia

ratio legis - ratio ustawy; powód, przyczyna wydania określonej ustawy lub normy prawnej

rebus sic stantibus - zasadnicza zmiana okoliczności mogąca powodować wygaśnięcie umowy międzynarodowej

reformatio in peius - zmiana na gorsze

rei vindicatio - roszczenie petytoryjne (windykacyjne)

res iudicata - rzecz osądzona

res nullius - rzecz niczyja

restitutio in integrum - naprawienie szkody

S

sui generis - oryginalny, własnego rodzaju, unikalny

T

terra nullius - ziemia niczyja

U

ultima ratio - ostatni, ostateczny sposób

ultra vires - poza kompetencją, bez upoważnienia

V

vacatio legis

veto - weto

vindicatio - windykacja

vis maior - siła wyższa

Kategorie

Znajdź

Znajdź