Malezja

Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 23 275 tys. (lipiec 2000), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

Malaysia

</pre>	</pre>
Flaga Malezji </pre>	Godło Malezji </pre>

Dewiza: (mal.) Bersekutu Bertambah Mutu
(W jedności siła)

Monarchia konstytucyjna

Głowa państwa

Yang di-Pertuan Agong Tuanku Syed Sirajuddin

Szef rządu

Premier
Abdullah Ahmad Badawi

Powierzchnia
• całkowita
• wody śródlądowe

64. na świecie
329 750 km²
~0,3%

Liczba ludności
• całkowita (2005)
• gęstość zaludnienia

46. na świecie
23 953 136
72 osób/km²

Niepodległość

od Wielkiej Brytanii
31 sierpnia 1957

ringgit (MYR)

UTC +8

Negaraku

.my

MAL

+60

Geografia

Petronas Towers w Kuala Lumpur. Jedne z największych bliźniaczych budowli świata

Państwo obejmuje dwa terytoria oddzielone Morzem Południowochińskim, południową część Półwyspu Malajskiego orazpółnocną część wyspy Borneo. Ukształtowanie terenu jest podobne w obu częściach - nadmorskie równiny przechodzą w gęsto zalesione zbocza gór. Najwyższym szczytem Malezji jest Kinabalu, 4101 m n.p.m., położony na Borneo.

Malezja znajduje się w strefie klimatu równikowego. Nawiedzają ją południowo-zachodnie (od kwietnia do października) oraz intensywniejsze, północno-zachodnie monsuny (od października do lutego).

Ustrój polityczny

Malezja to federalna monarchia konstytucyjna. Głową państwa jest król, wybierany co 5 lat przez Zgromadzenie Władców (władcy i gubernatorzy stanów - sułtani).Władza ustawodawcza należy do 2-izbowego parlamentu (Izba Posłów (180 przedstawicieli) o kadencji 5-letniej i Senat (69 przedstawicieli) o kadencji 6-letniej). Władzę wykonawczą sprawuje rząd, a premiera mianuje król. Stany Malezji mają autonomię wewnętrzną z własną konstytucją i organami władz, ale sprawy zagraniczne, obrona, finanse i oświata podporządkowane są rządowi centralnemu.

Podział administracyjny

Malezja podzielona jest na 13 stanów (negeri-negeri), w tym 9 sułtanatów, oraz trzy terytoria federalne (wilayah-wilayah persekutuan):

Malezja Zachodnia (Półwysep Malajski)
- Johor (18 986 km²)
- Kedah (9 426 km²)
- Kelantan (14 943 km²)
- Kuala Lumpur - terytorium federalne (243 km²)
- Malakka (1 650 km²)
- Negeri Sembilan (6 643 km²)
- Pahang (35 965 km²)
- Perak (21 005 km²)
- Perlis (795 km²)
- Pinang (1 031 km²)
- Putrajaya - terytorium federalne
- Selangor (7 956 km²)
- Terengganu (12 955 km²)

Malezja Wschodnia
- Labuan - terytorium federalne (91 km²)
- Sabah (73 620 km²)
- Sarawak (124 449 km²)

Dziewięć spośród stanów posiada tytularnych władców, sułtanów, zwanych też radżami (Yang di-Pertuan Besar), oraz własnych premierów (Chief Minister). Pozostałe 4 stany, Penang, Malakka, Sabah oraz Sarawak, będące niegdyś koloniami Korony brytyjskiej, mają tytularnych zarządców, gubernatorów (Yang di-Pertuan Negeri) oraz premierów (Chief Minister).

Putrajaya jest nową stolicą administracyjną rządu federalnego Malezji. Powstała by odciążyć przeludnione Kuala Lumpur. Gabinet premiera został przeniesiony do Putrajayi w 1999 roku, a cały proces przenosin zakończy się prawdopodobnie w 2005. Kuala Lumpur nadal pozostaje siedzibą parlamentu oraz komercyjną i finansową stolicą państwa. Inne większe miasta Malezji to George Town, Ipoh oraz Johor Bahru.

Miasta w Malezji

Kultura

**Święta państwowe**
Data	Polska nazwa	Oryginalna nazwa
1 stycznia	Nowy Rok	Hari Tahun Baru
styczeń/luty	chiński Nowy Rok
marzec/kwiecień		Hari Raya Puasa
1 maja	Święto Pracy	Hari Buruh
27 maja	Dzień Vesak
5 czerwca	urodziny Yang di-Pertuan Agong (króla)
lipiec/sierpień		Hari Raya Haji
31 sierpnia	Święto narodowe	Hari Merdeka
październik/listopad		Deepavali
17 grudnia	urodziny Mahometa
25 grudnia	Boże Narodzenie

Ochrona przyrody

Ochronę przyrody w Malezji rozpoczęto w latach 20. XX w. Jednym z pierwszych chronionych obszarów był rezerwat ptaków Bukit Fraser utworzony w 1922 r. Dzisiaj istnieje przeszło 50 rezerwatów i parków narodowych.
Parki narodowe Malezji :