Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej
Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej - jeden z trzech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym jest związkiem operacyjnym - flotą.
  Kompania reprezentacyjna Znak dowódcy okrętu     |
Spis treści |
Historia
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej.
Początek wojenno-morskiej obecności Polski datuje się na 1463, kiedy to zaimprowizowane oddziały gdańsko-elbląskie pokonały flotę krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym. W 1561, w odpowiedzi na manifest królewski powstała zorganizowana flota kaperska, zwana także flotą strażników morza. Podjęto też wtedy budowę pierwszego polskiego okrętu - galeonu "Smok". Od 1601 zaczęto budować pierwsze zawodowe siły morskie - królewską flotę wojenną, która prowadziła działania przeciwko Rosjanom i Szwedom. Największym i zarazem ostatnim zwycięstwem okrętów królewskich było pokonanie eskadry szwedzkiej w bitwie pod Oliwą.
Krótko po odzyskaniu niepodległości w 1918 rozpoczęto budowę polskiej Marynarki Wojennej. W latach 20. trzon floty stanowiły poniemieckie trałowce i torpedowce. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej marynarze uczestniczyli w działaniach lądowych na froncie. Znaczący rozwój Marynarki Wojennej nastąpił dopiero w latach 30., kiedy do służby trafiły, zbudowane głównie za granicą, nowoczesne niszczyciele, okręty podwodne i okręty minowe (trałowce, stawiacz min) oraz wodnosamoloty rozpoznawcze.
Podczas kampanii wrześniowej w 1939 polska Obrona Wybrzeża nie miała szans nawiązania równorzędnej walki z przeważającą armią niemiecką. Dlatego tuż przed wybuchem wojny trzon polskiej floty w postaci trzech niszczycieli wysłano do Wielkiej Brytanii, gdzie stały się zaczątkiem Polskiej Marynarki Wojennej u boku aliantów zachodnich. Większość okrętów pozostających w Polsce została zatopiona, niektórym udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, a pozostałe internowały się w Szwecji. Pomimo, że na Bałtyku nie było ani jednego polskiego okrętu, marynarze broniący Półwyspu Helskiego poddali się jako jeden z ostatnich punktów obrony w kraju.
Od 1939 do 1947 Marynarka Wojenna funkcjonowała w ramach polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a jej skład opierał się na wydzierżawionych od Wielkiej Brytanii jednostkach, głównie niszczycielach i okrętach podwodnych. W tym czasie polskie okręty działały na Oceanie Atlantyckim oraz Morzu Śródziemnym, Północnym i Arktycznym, biorąc udział m.in. w polowaniu na "Bismarcka" i desancie na brzegach Normandii.
Po II wojnie światowej do kraju powróciły wszystkie jednostki pływające stanowiące własność Polski. W czasach Układu Warszawskiego Marynarka Wojenna przygotowywała się do operacji desantowej na Półwyspie Jutlandzkim, w związku z czym masowo wcielano okręty desantowe, uzupełnione o rozbudowane siły lekkie w postaci kutrów torpedowych, rakietowych oraz trałowców. Do trzonu floty zaliczały się także niszczyciele i okręty podwodne oraz samoloty myśliwskie i śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych. Kolejne generacje uzbrojenia stanowiły jednostki pływające i statki powietrzne radzieckiej lub polskiej produkcji.
Od początku ostatniej dekady XX wieku trwa restrukturyzacja Marynarki Wojennej. W związku ze zmianą doktryny obronnej niemal całkowicie wycofano środki desantowe i lekkie siły uderzeniowe oraz zlikwidowano lotnictwo uderzeniowe. Od 1992 do 1995 wybudowano niedozbrojone korwety rakietowo-artyleryjskie, które w 2007 zostaną wyposażane w pociski przeciwokrętowe. W latach 2000-2005 udało się wprowadzić do służby, podarowane przez kraje NATO fregaty rakietowe (Stany Zjednoczone) i okręty podwodne (Norwegia), które zastąpiły radzieckie jednostki starszej generacji. Najważniejszymi działaniami polskiej Marynarki Wojennej po 1989 były operacje "Pustynna Burza" (1990-1991), "Iracka Wolność" (2002-2003) oraz "Aktywny Wysiłek" (2005-2006).
Zadania
- ochrona polskich interesów na morzu, szczególnie w wyłącznej strefie ekonomicznej we współpracy z Morskim Oddziałem Straży Granicznej
- zapewnienie bezpiecznej żeglugi w polskiej strefie odpowiedzialności
- ochrona ekologiczna polskich obszarów morskich
- ratowanie życia na morzu w polskiej strefie odpowiedzialności, ale także poza nią
- realizacja polskiej morskiej racji stanu
- demonstrowanie obecności na morzu w polskiej strefie zainteresowania państwa
- współpraca z zagranicznymi siłami morskimi, szczególnie państwami NATO
- udział w operacjach pokojowych i antyterrorystycznych
- szkolenie i przygotowywanie sił do realizacji zadań bojowych na wypadek zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa
- utrzymanie odpowiednio wysokiej gotowości bojowej na wypadek wojny
- odpowiednio wczesne wykrycie zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa od strony morza
- obrona państwa podczas wojny przed atakiem od strony morza
- utrzymanie panowania na morzu podczas wojny w odpowiedniej strefie obrony przy współdziałaniu z Siłami Powietrznymi
- obrona wybrzeża i terenów nadmorskich przy współpracy z Wojskami Lądowymi i Siłami Powietrznymi
Organizacja
- Dowództwo Marynarki Wojennej w Gdyni
- Centrum Operacji Morskich w Gdyni
- 3 Flotylla Okrętów w Gdyni
- dywizjon Okrętów Podwodnych w Gdyni
- dywizjon Zwalczania Okrętów Podwodnych w Gdyni
- dywizjon Okrętów Rakietowych w Gdyni
- dywizjon Okrętów Wsparcia w Gdyni
- grupa Okrętów Rozpoznawczych w Gdyni
- 9. dywizjon przeciwlotniczy w Ustce
- 43. batalion saperów w Rozewiu
- 55. kompania chemiczna w Rozewiu
- Komenda Portu Wojennego w Gdyni
- Komenda Portu Wojennego w Helu
- Baza Techniczna Marynarki Wojennej w Gdyni
- 8 Flotylla Obrony Wybrzeża w Świnoujściu
- 2. dywizjon Okrętów Transportowo-Minowych w Świnoujściu
- 12. dywizjon Trałowców w Świnoujściu
- 13. dywizjon Trałowców w Gdyni
- 8. dywizjon przeciwlotniczy w Dziwnowie
- 8. batalion saperów w Kołobrzegu
- 30. kompania chemiczna w Świnoujściu
- Komenda Portu Wojennego w Świnoujściu
- Komenda Punktu Bazowania Okrętów w Kołobrzegu
- 9 Flotylla Obrony Wybrzeża w Helu (w trakcie rozformowania)
- Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni
- 28. eskadra lotnicza w Gdyni
- 29. eskadra lotnicza w Darłowie
- 30. eskadra lotnicza w Siemirowicach
- 43. Baza Lotnicza w Gdyni
- 44. Baza Lotnicza w Siemirowicach
- 1. Morski Pułk Strzelców w Gdyni
- 11. Pułk Łączności Marynarki Wojennej w Wejherowie
- 7. Rejon Obserwacji i Łączności w Helu
- 8. Rejon Obserwacji i Łączności w Świnoujściu
- 6. Ośrodek Radioelektroniczny w Gdyni
- Zespół Informatyki Marynarki Wojennej w Gdyni
- Centralna Składnica Marynarki Wojennej w Gdyni
- Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni
- Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w Ustce
- Szkoła Podoficerska Marynarki Wojennej w Ustce
- Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego w Gdyni
- Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego Marynarki Wojennej w Gdyni
- Archiwum Marynarki Wojennej w Gdyni
- Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
- Klub Marynarki Wojennej "Riwiera" w Gdyni
Dowództwo
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Dowództwo Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej.
Ścisłe kierownictwo Marynarki Wojennej stanowią obecnie:
- dowódca - adm. fl. Roman Krzyżelewski
- zastępca dowódcy - adm. fl. Marek Brągoszewski
- szef Sztabu - p.o. kadm. Michał Michalski
- szef Szkolenia - wadm. Maciej Węglewski
- szef Logistyki - kadm. Stefan Tandecki.
Potencjał
Okręty
- okręt podwodny projektu 877E, typu Kilo - ORP Orzeł (291)
- 4 okręty podwodne projektu 207, typu Kobben - OORP Sokół (294) Sęp (295), Bielik (296), Kondor (297)
- 2 fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry - OORP gen. K. Pułaski (272), Gen. T. Kościuszko (273)
- korweta dozorowa projektu 620, typu Kaszub - ORP Kaszub (240)
- 2 korwety rakietowe projektu 1241RE, typu Mołnia - OORP Metalowiec (436), Rolnik (437)
- 3 korwety rakietowo-artyleryjskie projektu 660, typu Orkan - OORP Orkan (421), Piorun (422), Grom (423)
- 3 niszczyciele min projektu 206FM, typu Mewa - OORP Flaming (621), Mewa (623), Czajka (624)
- trałowiec projektu 207DM, typu Gopło - ORP Gopło (630)
- 12 trałowców projektu 207P, typu Gardno - OORP Gardno (631), Bukowo (632), Dąbie (633), Jamno (634), Mielno (635), Wicko (636), Resko (637), Sarbsko (638), Necko (639), Nakło (640), Drużno (641), Hańcza (642)
- 4 trałowce projektu 207M, typu Mamry - OORP Mamry (643), Wigry (644), Śniardwy (645), Wdzydze (646)
- 5 okrętów transportowo-minowych projektu 767, typu Lublin - OORP Lublin (821), Gniezno (822), Kraków (823), Poznań (824), Toruń (825)
- 2 okręty rozpoznania radioelektronicznego projektu 863, typu Nawigator - OORP Nawigator (262), Hydrograf (263)
- okręt szkolny (barkentyna) projektu B79/II - ORP Iskra (253)
- okręt szkolny projektu 888, typu Wodnik - ORP Wodnik (251)
- 2 okręty ratownicze projektu 570, typu Piast - OORP Piast (281), Lech (282)
- 2 okręty ratownicze projektu R-30, typu Gniewko - OORP Gniewko (R-11), Semko (R-13)
- 2 okręty ratownicze projektu B823, typu Zbyszko - OORP Zbyszko (R-14), Maćko (R-15)
- 2 okręty hydrograficzne projektu 874, typu Heweliusz - OORP Heweliusz (265), Nawigator (266)
- okręt wsparcia logistycznego projektu 890, typu Kontradmirał Xawery Czernicki - ORP Kontradmirał Xawery Czernicki (511)
- zbiornikowiec paliwowy projektu ZP-1200, typu Bałtyk - ORP Bałtyk (Z-1)
Samoloty
- 2 samoloty transportowo-desantowe M-28B "Bryza-1TD" (1117, 1118)
- 2 samoloty monitoringu ekologicznego M-28B "Bryza-1E" (0404, 0405)
- 5 samolotów rozpoznawczo-patrolowych M-28B "Bryza-1R" (1006, 1017, 1114, 1115, 1116)
- samolot rozpoznawczo-patrolowy i poszukiwania okrętów podwodnych M-28B "Bryza-1RM bis" (0810)
Śmigłowce
- 4 śmigłowce ratownictwa morskiego Mi-2RM (2947, 2948, 2949, 2950)
- śmigłowiec dowodzenia Mi-2D (5245)
- 10 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ (1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1009, 1010, 1011, 1012)
- śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PX (1003)
- 3 śmigłowce ratownictwa morskiego Mi-14PS (1013, 1016, 5137)
- śmigłowiec transportowy Mi-8MTW-1 (5528)
- śmigłowiec transportowy Mi-17 (0608)
- 2 śmigłowce transportowe W-3T "Sokół" (0209, 0304)
- 4 śmigłowce ratownictwa morskiego W-3RM "Anakonda" (0505, 0506, 0511, 0512)
- 3 śmigłowce W-3WARM "Anakonda" (0813, 0815, 0906)
- 4 śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Kaman SH-2G "Super Seasprite" (3543, 3544, 3545, 3546)
Artyleria przeciwlotnicza
- 48 armat przeciwlotniczych S-60
Symbole
Bandery i flagi
Bandery i proporce podnoszone są na jednostkach pływających zgodnie z ceremoniałem morskim. Podobną rolę do bander pełnią w dowództwach, jednostkach wojskowych i na lotniskach flagi marynarki wojennej oraz lotnisk i lądowisk.
 |  |  |  |
 |  |
Znaki funkcyjne
Flagi i proporce funkcyjne podnosi się na okrętach i pomocniczych jednostkach pływających, gdy na ich pokładzie przebywa osoba, której przysługuje odpowiedni znak.
 |  |  |  |  |
 |  |  |  |  |
 |  |  |  |  |
Bibliografia
- Jarosław Ciślak. "Polska Marynarka Wojenna 1995" Wydawnictwo Lampart w koedycji z Wydawnictwem Bellona. Warszawa 1995. (ISBN 83-86776-08)
- Grzegorz Piwnicki, Bogdan Zalewski. "Polska wojskowa polityka morska od X do końca XX wieku" Dowództwo Marynarki Wojennej - Oddział Społeczno-Wychowawczy. Gdynia 2002. (ISBN 83-88698-25-7)
- Strona internetowa Marynarki Wojennej - http://www.mw.mil.pl
Zobacz też
- Polska Marynarka Handlowa
- Królewska Marynarka Wojenna Wielkiej Brytanii
- Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa polskiej Marynarki Wojennej
- Portal internetowy o polskich okrętach
- Strona internetowa poświęcona polskim okrętom i statkom z lat 1454-1795
Historia | Jednostki organizacyjne | Admirałowie 3 Flotylla Okrętów | 8 Flotylla Obrony Wybrzeża | 9 Flotylla Obrony Wybrzeża | Brygada Lotnictwa | 1 Morski Pułk Strzelców | 11 Pułk Łączności | 6 Ośrodek Radioelektroniczny | Akademia | Szkoła Podoficerska | Centrum Szkolenia | Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego | Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego | Biuro Hydrograficzne | Zespół Informatyki | Centralna Składnica | Stocznia | Archiwum | Klub | Muzeum | Orkiestra Reprezentacyjna </td></tr></table> |
Ministerstwo Obrony Narodowej | Sztab Generalny | Wojska Lądowe | Siły Powietrzne | Marynarka Wojenna |
Kategorie
Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej