Opole

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia słowa Opole.

Współrzędne: 50°40'00" N 017°56'00" E

Opole
</pre> </pre> Herb Opola </pre> Flaga Opola </pre>
Województwo	opolskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Opole miejska
Prawa miejskie	przed 1217
Prezydent miasta	Ryszard Zembaczyński (e-mail)
Powierzchnia	96,2 km²
Położenie	50° 40' N 17° 56' E
Wysokość	176 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2004)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	128 827 1339 os./km² 265 000
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 077
Kod pocztowy	45-059 do 45-865
Tablice rejestracyjne	OP
Miasta partnerskie	Olita Bonn Bruntál Carrara Grasse Kuopio Poczdam Roanoke Székesfehérvár
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski3 ul. Rynek 45-015 Opole tel. (+48) 077 45 11 800; faks (+48) 077 54 11 322 (e-mail)
Strona internetowa miasta

Opole ,łac. Opolia, cz. Opolí – miasto w południowej Polsce w województwie opolskim. Jedno z najstarszych w kraju. Od wczesnego średniowieczado poczatku wieku dwudziestego, stolica Górnego Śląska. Pierwotnie opole oznaczało związaną wspólnymi prawami i obowiązkami wspólnotę rodową i terytorialną. Jedna z takich wspólnot dała początek miastu.

Opole jest stolicą województwa opolskiego, miastem na prawach powiatu. Przez miasto przepływa Odra, na krótkich odcinkach Mała Panew i Swornica, lokalne rzeki: Malina, Prószkowski Potok, Olszanka i Czarnka, a także 3 kanały: Młynówka, Kanał Wiński oraz Kanał Ulgi dla Odry.

Informacje ogólne

• główny ośrodek gospodarczy, handlowy, naukowy, kulturalny i administracyjny województwa,
• wysokość najwyższego punktu – 183,1 m n.p.m. (wzgórze przy ulicy Stara Droga, ok. 3 km od granicy z Winowem w Gminie Prószków),
• trasa europejska E-40 (autostrada A-4, wcześniej droga krajowa DK4) łączy Opole z Europą zachodnią i wschodnią, drogi krajowe (DK45, DK46, DK94) zapewniają dogodne połączenia z innymi regionami Polski,
• bezpośrednie połączenia kolejowe, krajowe Katowice, Gliwice, Rybnik, Warszawa, Wrocław, Kraków, Zakopane, Częstochowa, Szklarska Poręba, Szczecin, Zielona Góra, Zamość, Sanok, Gorzów Wielkopolski, Przemyśl. Polaczenia zagraniczne do Berlina i Hamburga w kierunku zachodnim, a do Lwowa i Kijowa w kierunku wschodnim.
• międzynarodowe porty lotnicze: Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice, wrocławski umożliwiają szybkie połączenia lotnicze z Frankfurtem, Düsseldorfem, Dortmundem, Poznaniem i Warszawą.
• do najbliższego przejścia granicznego z Republiką Czeską – w Trzebinie – jest 56 km; pozostałe przejścia: Głuchołazy/Mikulovice – 64 km, Konradów/Zlate Hory – 69 km, Pietrowice Głubczyckie/Krnov – 82 km oraz Paczków/Javornik – 88 km,
• najbliższe przejście granicznego z Niemcami (w Olszynie) – 270 km,
• wraz z przyległymi gminami miasto tworzy 265-tysięczną aglomerację,

Historia miasta Opola

Legenda

Legenda o powstaniu Opola mówi o władcy plemiennym, który dawno temu, gdy tereny nad Odrą porastały jeszcze ogromne, dzikie puszcze, samotnie oddalił się w czasie polowania od swojej drużyny. Nie mogąc znaleźć drogi, błąkał się wiele dni po lesie. Kiedy wreszcie trafił na niedużą polanę, krzyknął z radości: O! pole! Z wdzięczności kazał w tym miejscu wybudować gród. Opole. Tyle legenda. Prawda historyczna jest jednak mniej niezwykła. W średniowieczu nazwą "opole" nazywano terytorium, na którym mieszkała ludność wspólnie użytkująca pola i pastwiska oraz wspólnie broniąca się przed wrogiem.

Średniowiecze

model Zamku Piastowskiego

Na opolskiej ziemi, będącej dziś częścią Niziny Śląskiej, osiedlać zaczęto się już w wiekach średnich, co przede wszystkim związane było z jej położeniem. A więc zarówno korzystnymi warunkami obronnymi, z mało dostępną, pokrytą bagnami, lewobrzeżną stroną Odry, jak i usytuowaniem na skrzyżowaniu prastarych szlaków handlowych. To m.in. przez nasze miasto z dawien dawna wiodła trasa z Kijowa przez Kraków do Wrocławia i dalej na Zachód, zaś z północy, znad Morza Bałtyckiego, jako tzw. "szlak bursztynowy", przez Bramę Morawską do Włoch i dalej. Pierwszy historyczny przekaz o Opolu, grodzie leżącym nad Odrą, znajduje się w zapiskach, znanych jako "Geograf Bawarski", pochodzących z połowy IX wieku. Anonimowy kronikarz odnotował wówczas istnienie głównego grodu plemienia o nazwie Opolanie. Podlegało mu dwadzieścia innych, mniejszych osad.

Natomiast początki Opola, miasta nad Odrą, wiążą się z osobą księcia Kazimierza I Opolskiego, prawnuka Bolesława Krzywoustego, za czasów którego Opole uzyskało prawa miejskie (pocz. XIII wieku) i w 1283 roku awans do rangi stolicy księstwa. Wówczas obwarowany zamek na wyspie Pasiece stanowił książęcą własność, miasto zaś, także otoczone fortyfikacjami, rozwijało się na prawym brzegu Odry (Młynówka jest starym korytem Odry).

Po śmierci ostatniego z Piastów Opolskich – Jana II Dobrego (1497-1532), Opole na ponad 200 lat trafiło pod rządy Habsburgów. Jak twierdzą historycy, nie były to dla jego rozwoju lata rozkwitu. Niektórzy badacze piszą wręcz o upadku miasta. Dość powiedzieć, że pod koniec XVII wieku Opole liczyło mniej mieszkańców niż za czasów Jana Dobrego. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero pod panowaniem Prus. Opole, miasto na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych Europy, od najdawniejszych czasów było znaczącym węzłem komunikacyjnym w tej części kontynentu. W 1843 r. otrzymało pierwsze połączenie kolejowe z Wrocławiem, a do końca XIX wieku z wieloma innymi miastami.

wiek XIX

Podkreśleniem rosnącej rangi Opola był też niewątpliwie fakt przeniesienia po pierwszej wojnie światowej okręgowej dyrekcji kolei z Katowic do Opola. W latach dwudziestych na jej potrzeby wybudowano obiekt o ponad sześciuset pokojach z dyrektorską rezydencją w pobliżu. Dziś, w tym olbrzymim gmachu funkcjonuje opolska policja, a w byłej rezydencji – kasyno "Gastropolu". Po uporządkowaniu nowo zagospodarowanego terenu dyrekcji powstała też nowa ulica, która otrzymała nazwę "Wał Piastowski" (dzisiejsza ulica Korfantego). Nie była ona wtedy jeszcze połączona mostem nad Młynówką z wyspą Pasieką; most zbudowano dopiero w latach trzydziestych.

Na rozwój transportu kolejowego oraz wodnego znaczący wpływ w połowie XIX wieku miał rozwój przemysłu, zwłaszcza cementowego. Margiel, na którym leży znaczna część Opola, wprawdzie wypalany był już w wiekach średnich, ale dopiero po wynalezieniu cementu portlandzkiego (w 1824 r.) zrobił w Europie prawdziwą furorę. Pierwsza opolska cementownia zbudowana została przez spółkę Fryderyka Grundmanna w 1857 r., w miejscu obecnego Zespołu Szkół Zawodowych im. St. Staszica przy ul. Struga. Druga, właścicielem której był H. Pringsheim (należał do niego także browar, istniejący przy dzisiejszym placu Kopernika, a wyburzony w latach siedemdziesiątych XX w.), powstała w 1865 roku w miejscu dzisiejszych zakładów "Ovita Nutricia". W 1871 roku powstała w Opolu trzecia cementownia (obecnie "Groszowice"), a rok później – następna, do dziś funkcjonująca – Cementownia "Odra". W XX wiek, 30-tysięczne Opole, położone wówczas na 828 ha (8,28 km²), weszło jako silne gospodarczo miasto, z portem rzecznym w Zakrzowie, z gazownią (za sprawą Rudolfa Firlego budowniczego i pierwszego dyrektora, pierwsze latarnie Opola zapłonęły w listopadzie 1862 roku) oraz siecią wodociągów.Budowę nowoczesnej sieci wodociągowej (stalowe rury pod ziemią) oraz wieży ciśnień przy ul. Oleskiej rozpoczęto 1892 roku. Inwestycję zakończono cztery lata później. Niedługo potem wybudowano nowoczesne ujęcie wody wraz ze stacją uzdatniania. Tym samym rozpoczął działalność specjalistyczny zakład wodociągów miejskich. W 1892 roku w Opolu wybudowano też nowoczesną łaźnię miejską (jej budynek przetrwał na rogu ul. Reymonta i Kościuszki; dziś funkcjonuje w nim dom handlowy), a w latach późniejszych wodę doprowadzono do niektórych mieszkań.

wiek XX

W 1913 roku na potrzeby miasta, liczącego ponad 34 tys. mieszkańców, zakład wodociągów dostarczał 650 tys. m³ wody (ówczesny opolanin każdego dnia zużywał średnio ok. 52 litry wody).

Elektryfikacja Opola nastąpiła dość późno. Dopiero w 1906 roku władze miejskie zdecydowały się na budowę elektrowni (w 1817 roku w całym mieście było tylko 17 latarń ulicznych na olej, w 1862 roku, po zbudowaniu gazowni, zainstalowano 140 lamp gazowych). Na przełomie lat 1907-1908 rozpoczęto budowę zakładu energetycznego przy dzisiejszej ulicy M. Konopnickiej, który został otwarty w maju 1908 roku. Rok później, w marcu Opole zostało po raz pierwszy oświetlone przez 32 lampy łukowe, które z czasem zaczęły wypierać lampy gazowe (było ich w tym czasie 400) oraz naftowe (52). W 1914 roku prąd dostarczany był do 754 odbiorców w całym mieście (rok później było ich już 951, którzy zużyli w tym czasie niespełna 500 kWh energii; na jej wyprodukowanie użyto 1082 tony węgla), a długość sieci wynosiła ok. 15 km. Elektrownia działała do roku 1931, tj. do czasu, kiedy rolę głównego dostawcy energii dla miasta przejął zakład znajdujący się na terenie cementowni "Groszowice". Po II wojnie światowej miasto otrzymało prąd w kwietniu 1945 roku.

Dzisiaj Zakład Energetyczny Opole SA zaopatruje w energię ponad 400 tysięcy odbiorców. Zdecydowana większość to odbiorcy indywidualni, którzy jednak zużywają niespełna 20 proc. energii; jej głównym odbiorcą jest przemysł.

Okres po pierwszej wojnie opisywany jest przez historyków jako czasy stagnacji, wręcz regresu gospodarczego miasta. Również wojenny front, który przeszedł przez Opole w styczniu 1945 roku, był wyjątkowo tragiczny. Zniszczeniu uległo ok. 900 domów, większość zakładów przemysłowych oraz wszystkie mosty. W wyniku jałtańskiego podziału Europy, m.in. Śląsk (a więc także Opole) przypadł Polsce. Rozpoczęła się szybka odbudowa, której towarzyszyło niemal błyskawiczne zasiedlanie. Nie tylko przez repatriantów zza Buga, ale także przybyszów z innych rejonów Polski. Opole, pod koniec stycznia 1945 roku liczące zaledwie ponad 200 mieszkańców, w czerwcu tegoż roku miało już ponad 5 tysięcy obywateli, a rok później – ponad 27 tysięcy.

Dzisiejsze Opole, które stolicą województwa jest od 1950 roku, liczy 130 tysięcy mieszkańców i zajmuje obszar ponad 96,2 km². W zasadzie jest ćwierćmilionową aglomeracją, albowiem znajdujące się w jego granicach zakłady pracy i instytucje, dają zatrudnienie mieszkańcom kilkunastu okolicznych gmin.

Tak samo jak u zarania dziejów, Opole jest dziś znaczącym węzłem komunikacyjnym. Opole jest także siedzibą pięciu wyższych uczelni: Uniwersytetu Opolskiego, Politechniki Opolskiej, Państwowej Medycznej Wyższej Szkoły Zawodowej oraz prywatnej Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, a także filii Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego, w których kształci się blisko 22 tysiące studentów. Słynie nie tylko z Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki (nazywane jest stolicą polskiej piosenki), ale także innych ważnych imprez kulturalnych o zasięgu ogólnopolskim, jak np. Konfrontacje Teatralne "Klasyka Polska", "Opolskie Dni Oratoryjne", "Międzynarodowy Festiwal Perkusyjny".

Latem 1997 roku Opole (i Opolszczyzna, a także wiele miast i wsi południowej Polski) doświadczyło kataklizmu katastrofalnej powódzi. Nienotowany dotąd w historii przybór wód Odry i jej dopływów, spowodował przerwanie wałów m.in. w Winowie, a także przelanie się rzeki ponad wałem w Opolu, co spowodowało zatopienie prawie czterometrową falą Zaodrza oraz wysp Pasieki i Bolko, część Groszowic, a także Grotowic. Dach nad głową straciło ponad 1500 rodzin, a ogromne straty poniosło wiele placówek oświaty, instytucji oraz zakładów pracy. Straty gminy Opole (w infrastrukturze komunalnej i obiektach oraz ich wyposażeniu) oszacowano na blisko 900 mln zł.

Zobacz: Piastowie opolscy

Turystyka

Zabytki i inne znane obiekty

• Katedra Podwyższenia Św. Krzyża – bazylika mniejsza od 1936 roku
• Kościół i klasztor Franciszkanów
• Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha (tzw. "na górce")
• Kościół św. Piotra i Pawła
• Kościół św. Sebastiana
• Kościół św. Aleksego
• groby Piastów Śląskich w podziemiach Kościoła Franciszkanów i Katedry
• Wieża Zamku Piastowskiego
• Wieża Zamku Górnego
• Ratusz
• Rynek
• zabudowa Starego Miasta
• pozostałości murów obronnych
• gmach Poczty Polskiej
• gmach Urzędu Wojewódzkiego
• gmach Dworca Głównego
• Most Groszowy (tzw. Zielony)
• cmentarz żydowski (ul. Graniczna)
• budynek Muzeum Śląska Opolskiego
• pomnik opolskiej Ceres
• pomnik Nike – Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego
• pomnik "Brońmy swego opolskiego"
• pomnik Feliksa Kupscha – Poległym Pocztowcom z czasów I wojny światowej
• synagoga przy ul. Szpitalnej – obecnie siedziba TVP3 Opole

• od 1938 roku, w mieście znajduje się okazała Nowa Synagoga.

Katedra Podwyższenia Św. Krzyża	Kościół franciszkanów (pw. Świętej Trójcy)	Kościół Matki Boskiej Bolesnej	Kościół św. Piotra i Pawła
Wieża Piastowska i Urząd Wojewódzki	Wieża ratuszowa	Ratusz	Kamienice w Rynku
Kamienice w Rynku	ul. Koraszewskiego	ul. Książąt Opolskich, Bank Rolników	ul. Krakowska
ul. Ozimska	Gmach Poczty Polskiej	Dworzec kolejowy	ul. Szpitalnej – była synagoga
pl. Daszyńskiego – fontanna i pomnik "Ceres"	pl. Wolności – pomnik Nike	pl. Wolności – pomnik "Brońmy swego opolskiego"	ul. Korfantego – pomnik Feliksa Kupscha

Atrakcje turystyczne

• Ogród Zoologiczny
• pływalnie: "Akwarium", "Błękitna Fala" (letni) oraz przy PSP Nr 5
• zbiorniki wodne: Silesia, Malina i Bolko;
• Staw Zamkowy przy ul. Barlickiego
• Ostrówek
• Amfiteatr Tysiąclecia
• Opolska Aleja Gwiazd Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej
• Wyspa Pasieka
• park miejski na Wyspie Bolko
• Kinoplex
• 4 muzea, 4 teatry, 5 galerii, filharmonia
• Stadion Odry Opole przy ul. Oleskiej 51

Przyroda Opolszczyzny

• Przyroda Nieożywiona

Opole jest położone na terenie Niziny Śląskiej, którą reprezentują tu: związana z doliną Odry i zajmująca większość terenów miasta Pradolina Wrocławska, rozpościerająca się na wschodzie Równina Opolska i na zachodzie Równina Niemodlińska.W strukturze rzeźby terenu charakterystyczna jest strefa kontaktu wychodni skał węglanowych górnej kredy z dolinami i pradolinami rzecznymi. Wznoszące się na wysokość 30 m ponad dno doliny Odry wychodnie tworzą Garb Opolski. Do ciekawszych osobliwości geomorfologicznych, reprezentowanych na terenie Opola i stanowiących jego dużą atrakcję przyrodniczą, zaliczyć można: przełom Odry przez ostańcowe wzniesienia garbu górnokredowego, holeceńskie i plejstoceńskie terasy rzeczne ze starorzeczami, polodowcowe ozy, kemy i powstałe po ustąpieniu lodowca wydmy. Bardzo ciekawe są również niektóre odsłonięcia skalne (profile litologiczne) w wyrobiskach kopalnianych. Spośród powierzchniowych utworów geologicznych na badanym obszarze występują formacje kenozoiczne trzeciorzędu i czwartorzędu oraz formacje mezozoiczne górnej kredy. Kreda reprezentowana jest głównie przez wapienie margliste, margle i iły margliste, trzeciorzęd przez iły, piaski i żwiry z wkładkami węgla brunatnego. Na czwartorzęd składają się osady powstałe w wyniku dwukrotnego nasunięcia się lądolodu. W wyniku jego oddziaływań powstała obecna sieć rzeczna oraz zachowały się pokrywy osadów lodowcowych i wodnolodowcowych – piasków, żwirów i glin. Po ustąpieniu lodowca w dolinach rzecznych akumulowały się piaski, namuły i mady tarasów zalewowych. System hydrograficzny miasta jest bardzo bogaty i tworzą go główna rzeka Odra oraz jej dopływy prawostronne – Mała Panew ze Swornicą i Maliną, Czarnka oraz lewostronne Prószkowski Potok i Olszanka.

• Szata roślinna

Obszar miasta Opola, ze względu na znaczne zróżnicowanie siedlisk, obfituje w chronione i rzadkie gatunki roślin. Spośród gatunków objętych ochroną, do najciekawszych zaliczyć należy: goździka pysznego, barwinka pospolitego, wawrzynka wilczełyko, bobrka trójlistkowego, który jest objęty ochroną tylko na terenie naszego województwa, wilżynę ciernistą, zimowita jesiennego oraz storczyki – buławnika mieczolistnego, kruszczyka błotnego, kruszczyka szerokolistnego, kukułkę szerokolistną, listerę jajowatą i podkolana białego.

W Opolu występuje również wiele gatunków rzadkich i ginących zarówno w skali województwa, jak i kraju. Najciekawsze z nich to: centuria nadobna, cieszynianka wiosenna, łączeń baldaszkowy, nasięźrzał pospolity, ostrożeń siwy, pępawa różyczkolistna, ponikło skąpokwiatowe, przęstka pospolita, sitowie korzenioczepne, skrzyp pstry, turzyca Davalla i złoć polna. Na polach uprawnych spotkać można coraz rzadsze i ginące chwasty, które wymierają wskutek intensywnego rozwoju rolnictwa, udoskonalonej agrotechniki, a zwłaszcza stosowania środków ochrony roślin. Należą do nich m.in.: kąkol polny, kiksja oszczepowata, kiksja zgiętoostrogowa, kurzyślad błękitny, miłek letni, niezapominajka różnobarwna, tobołki przerosłe i wyka długożagielkowa.

Duże zróżnicowanie siedlisk umożliwiło rozwój wielu zbiorowiskom roślinnym, zarówno naturalnym (m.in. leśne, wodne, szuwarowe), jak i półnaturalnym i antropogenicznym (m.in. polne, łąkowe, ruderalne). Do najciekawszych należy zaliczyć: świetlistą dąbrowę – rzadkie zbiorowisko leśne, zespół rdestnicy stępionej, zespół "lilii wodnych", zespół podwodnej formy przęstki pospolitej należące do zbiorowisk wodnych oraz bardzo rzadkie na Śląsku Opolskim zbiorowisko torfowiskowe – zespół turzycy Davalla, stwierdzone koło Nowej Wsi Królewskiej.

• Świat zwierząt

Świat zwierząt Opola jest równie bogaty jak szata roślinna. Obok zwierząt pospolitych występuje tu wiele gatunków chronionych oraz rzadkich w skali kraju. Spośród zwierząt bezkręgowych występują tu rzadkie i chronione gatunki motyli. Do najciekawszych należy zaliczyć: szlaczkonia sylwetnika, modraszka malczyka, przeplatkę cinksia, pazia królowej, modraszka telejus, modraszka nausitous, mieniaka strużnika oraz strzępotka hero, który jest najrzadszym przedstawicielem fauny motyli dziennych Opola. Jedno z kilkunastu stanowisk tego gatunku w Polsce znajduje się w kompleksie leśnym na wschodnich rubieżach miasta. W Opolu występują liczne gatunki płazów oraz gady. Najczęściej spotykanymi gatunkami są: żaba trawna, żaba wodna, ropucha szara, ropucha zielona, traszka zwyczajna jaszczurka zwinka oraz preferującą bardziej wilgotne środowiska jaszczurka żyworodna. Rzadkimi przedstawicielami tych grup są: rzekotka drzewna, kumak nizinny, traszka grzebieniasta oraz beznoga jaszczurka padalec, jadowita żmija zygzakowata i niegroźny dla człowieka zaskroniec. Spośród zwierząt kręgowych najliczniej reprezentowane są ptaki. Miasto stanowi atrakcyjne środowisko dla ptaków zarówno w okresie rozrodu jak i migracji, a w szczególności zimowania. Do najciekawszych gatunków lęgowych, decydujących o walorach faunistycznych należą m.in.: zausznik, bąk, bączek, cyranka, błotniak stawowy, kania rdzawa, krogulec, przepiórka, derkacz, krwawodziób, płomykówka, pójdźka, zimorodek, dzięcioł syryjski, brzegówka, jarzębatka, muchołówka mała, remiz, srokosz oraz dziwonia.

Liczną grupę organizmów zamieszkujących nasze miasto stanowią ssaki. Mnogość gatunków pozwala się tu skupić jedynie na najciekawszych, z których należy wymienić: rzęsorka rzeczka, ryjówkę aksamitną, synantropijnego zębiełka, łasicę, rzadkiego gronostaja, który występuje w parku na Wyspie Bolko i w dolinie Odry oraz wydrę. Rzędem ssaków, których wszyscy krajowi przedstawiciele podlegają ochronie są nietoperze. W związku z przekształceniem ich naturalnych środowisk oraz dużym spektrum oddziaływujących na ich populacje zagrożeń, są uznawane za jedne z najbardziej zagrożonych grup zwierząt. Szczególnie krytycznym dla nich momentem jest okres hibernacji, w którym są całkowicie bezbronne. W Opolu znamy tylko jedno stałe miejsce hibernacji – sztolnie w kamieniołomie przy ul. Luboszyckiej. Jedynymi jak dotąd stwierdzonymi gatunkami w tych obiektach są gacki brunatne. Kolonie rozrodcze mają natomiast na terenie Opola takie gatunki jak: gacek brunatny, mroczek późny oraz borowiec wielki i karlik malutki, spotykane w parku na Wyspie Bolko.

• Ochrona przyrody

Rozpoznanie walorów przyrodniczych danego terenu, zgodnie ze strategią ochrony przyrody, powinno zostać przełożone na projekt lokalnego systemu ochrony przyrody. System taki, sukcesywnie uzupełniany i oparty na ustawie o ochronie przyrody, powinien tworzyć warunki skutecznej, aktywnej i biernej ochrony bioróżnorodności na poziomie genowym, gatunkowym i krajobrazowym. Godne podkreślenia jest, że ustawodawca przewidział możliwość tworzenia części form ochrony przyrody przez samorządy gminne.

Stąd też najcenniejsze i najlepiej zachowane fragmenty środowiska przyrodniczego Opola powinny zostać objęte ochroną prawną na mocy uchwały Rady Miasta Opola lub Rozporządzenia Wojewody Opolskiego. Są to: Obszar Chronionego Krajobrazu "Las Grudzicki", użytki ekologiczne – "Dolina Strugi Lutnia", "Grudzicki Grąd", "Łąki w Nowej Wsi Królewskiej, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe – "Kamionka w Groszowicach", "Kamionka Piast", "Kamionka Odra", "Żwirownie w Malinie", "Dolina Odry" oraz stanowiska dokumentacyjne – "Groszowickie Skały" i "Skarpa w Malinie". Na terenie Opola powołano 12 drzew jako pomniki przyrody. Są to m.in.: platany klonolistne, dęby szypułkowe i miłorząb dwuklapowy.

Wyznania

Od 1972 roku Opole jest stolicą diecezji opolskiej – znajduje się tu kościół katedralny pw. Św. Krzyża (bazylika mniejsza), a także 14 parafii rzymskokatolickich

Parafie rzymskokatolickie:

• Katedra Podwyższenia Krzyża Świętego (bazylika mniejsza)
• Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha ("na górce")
• Kościół św. Sebastiana (parafia katedralna)
• Kościół św. Aleksego (parafia katedralna)
• Kościół Świętej Trójcy – oo. franciszkanie (parafia katedralna)
• Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa – oo. jezuici
• Kościół świętych Apostołów Piotra i Pawła
• Kościół św. Jadwigi – seminaryjno-akademicki (parafia św. Apostołów Piotra i Pawła)
• Kościół Przemienienia Pańskiego – os. ZWM
• Kościół św. Karola Boromeusza – os. Chabrów
• Kościół bł. Czesława – Zaodrze
• Kościół Wniebowzięcia NMP – Gosławice
• Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej – Groszowice
• Kościół Matki Boskiej Królowej Polski – Grotowice (parafia groszowicka)
• Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy – Nowa Wieś Królewska
• Kościół Matki Boskiej Fatimskiej – Grudzice
• Kościół św. Jacka – Kolonia Gosławicka
• Kościół św. Jadwigi Śląskiej – Malina
• Kościół św. Józefa – Szczepanowice
• Kościół św. Michała – Półwieś

Inne wyznania chrześcijańskie:

• Parafia ewangelicko-augsburska – Wyspa Pasieka – strona www
• Zbór zielonoświątkowy "Ostoja" – Szczepanowice
• Zbór Adwentystów Dnia Siódmego

Inne religie:

• Ośrodek Buddyjski – Wyspa Pasieka – strona www

Kościół Wniebowzięcia NMP	Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej	Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy	Kościół Matki Boskiej Fatimskiej
Kościół św. Jacka	Kościół św. Jadwigi Śląskiej	Kościół św. Józefa	Kościół św. Michała

Edukacja

Szkoły ponadgimnazjalne

• I LO im. Mikołaja Kopernika
• II LO z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej

ul. Korfantego/Krakowska

• III LO z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Curie-Skłodowskiej
• VI LO
• Zespół Państwowych Placówek Kształcenia Plastycznego im. Jana Cybisa: Liceum Plastyczne oraz Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych
• Zespół Szkół im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego: V LO, LO dla Dorosłych (także Zaoczne i Uzupełniające), LP nr II, oraz ZSZ dla Dorosłych
• Zespół Szkół Budowlanych im. Papieża Jana Pawła II: LP nr VIII, Technikum nr 6, Technikum Zawodowe dla Dorosłych, Uzupełniające Technikum Budowlane dla Dorosłych, ZSZ nr 5 oraz ZSZ Specjalna
• Zespół Szkół Ekonomicznych im. Generała Stefana Roweckiego "Grota": LP nr IV, Technikum nr 3, Uzupełniające Technikum Handlowe dla Dorosłych oraz Szkoła Policealna nr III dla Dorosłych
• Zespół Szkół Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki: LP nr VI, Technikum nr 5, ZSZ nr 3, Technikum Zawodowe dla Dorosłych, Uzupełniające Technikum Elektryczne dla Dorosłych
• Zespół Szkół Mechanicznych: LP nr V, Technikum nr 4, ZSZ nr 2, Technikum Zawodowe dla Dorosłych oraz Uzupełniające Technikum Mechaniczne dla Dorosłych
• Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Kazimierza Gzowskiego: IV LO, LP nr I, Technikum nr 1, Szkoła Policealna nr II
• Zespół Szkół Zawodowych im. Stanisława Staszica: LP nr VII, Technikum nr 7, ZSZ nr 4, Uzupełniające Technikum Zawodowe dla Dorosłych, Szkoła Policealna nr IV dla Dorosłych
• Zespół Szkół Zawodowych nr 4 im. Bronisława Koraszewskiego: LP nr III, Technikum nr 2, ZSZ nr 1, Uzupełniające Technikum Zawodowe, Szkoła Policealna nr I, Technikum Zawodowe dla Dorosłych, Uzupełniające Technikum Zawodowe dla Dorosłych
• Szkoła Specjalna Przyspasabiająca do Pracy (w Zespole Szkół Specjalnych)

Panorama centrum z wieżowca "Społem"

Szkoły wyższe

• Politechnika Opolska – Strona internetowa
• Uniwersytet Opolski – Strona internetowa
• Państwowa Medyczna Wyższa Szkoła Zawodowa – Strona internetowa
• Wyższe Seminarium Duchowne w Opolu – Strona internetowa
• Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu – Strona internetowa
• Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego – Strona internetowa

Kultura i sztuka

Cykliczne imprezy

• Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej
• Międzynarodowy Festiwal Perkusyjny
• Opolskie Konfrontacje Teatralne "Klasyka Polska"
• Opolski Festiwal Teatru Lalek
• Czas Europy, czas teatru – festiwal młodych teatrów ulicznych
• Opolska Jesień Literacka
• Ogólnopolski Festiwal Filmów Niezależnych OPOLSKIE LAMY
• ODRAMA – Festiwal Filmów Niedozwolonych
• Dni Opola
• Międzynarodowa Wystawa Psów
• Międzynarodowa Wystawa Kotów
• Opolskie Targi Budownictwa "Mój Dom"
• Opolskie Targi Książek Naukowych
• Jarmark Franciszkański
• Jarmark Świętego Wojciecha (odbywa się w Święta Wielkanocne)

Teatr dramatyczny im. Jana Kochanowskiego

Teatry

• Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego – Strona internetowa
• Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki – Strona internetowa
• Teatr Ekostudio – Strona internetowa
• Teatr Jednego Wiersza – Strona internetowa
• Akademicki Teatr Tańca Uniwersytetu Opolskiego
• Kabaret Cegła – Strona internetowa

Kina

• Kinoplex Opole – Strona internetowa
• Klub Dobrego Filmu "Studio" – Strona internetowa
• Uniwersytecki Klub Filmowy

Galerie

• Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu
• Galeria im. Jana Cybisa
• Galeria Autor – Strona internetowa
• Galeria Studzienna – Strona Internetowa
• Galeria Aneks

Muzea

• Muzeum Śląska Opolskiego
• Muzeum Diecezjalne w Opolu
• Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach/Opolu
• Muzeum Wsi Opolskiej

Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera

Filharmonia

• Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera

Inne instytucje kultury i sztuki

• Miejski Ośrodek Kultury – Strona internetowa
• Młodzieżowy Dom Kultury – Strona internetowa
• Krakowski Salon Poezji w Opolu – Strona internetowa
• Klub Literacki Suterena – Strona internetowa
• Tektura Opolska – Strona internetowa

Media

Telewizja

• TVP3 Opole
• Miejska Telewizja Opole
• UPC Telewizja Kablowa – Strona internetowa

Radio

• Polskie Radio Opole – Strona internetowa
• Radio Plus Opole (Radio Diecezji Opolskiej) – Strona internetowa
• Radio Złote Przeboje Ole 92,8 FM – Strona internetowa"
• Radio Złote Przeboje 104,1 FM
• Radio Eska Opole – Strona internetowa
• Planeta FM Opole – Strona internetowa
• RMF MAXXX Opole – Strona internetowa
• Radio BLUE FM Opole
• Studenckie Studio Radiowe Emiter (emisja internetowa) – Strona internetowa
• Radio Sygnały (emisja internetowa) – Strona internetowa

Prasa

• Nowa Trybuna Opolska
• Gazeta Wyborcza – wydanie opolskie – Strona internetowa
• Tygodnik Opolski "TOp Reklama"
• Opolski Tygodnik Reklamowy "Sufler"
• Panorama Opolska
• Komiks Wilq którego akcja umiejscowiona jest w Opolu

Transport

Układ drogowy

Przez Opole i Obwodnicę Północną przebiegają następujące drogi krajowe:45 , 46 , 94 ( A4 - obok miasta)

Ponadto w mieście zbiegają się drogi wojewódzkie: 435

Komunikacja miejska

Mapa schematyczna sieci MZK w Opolu

Miejski Zakład Komunikacyjny w Opolu prowadzi od kwietnia 1953 roku działalność przewozową osób w Opolu i sąsiednich gminach. Koszt miejskiego biletu normalnego to 2,10 zł, ulgowego 1,25 zł, a studenckiego 1,05 zł. Obecnie istnieje 12 linii dziennych: 6 podstawowych (3, 9, 10, 12, 15 i 17) oraz 6 uzupełniających: 8, 11, 14, 16, 18, 21. Wszystkie linie posiadają wariantowe zakończenia tras, 5 z nich wybiega poza granice administracyjne miasta. Ponadto funkcjonuje linia nocna.Więcej informacji w artykule Komunikacja miejska w Opolu.

PKS

Opolskie Przediębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A. posiada w Opolu zlokalizowanych ponad 40 przystanków oraz Dworzec Autobusowy przy ulicy 1. Maja.

PKP

W Opolu jest obecnie 6 działających pasażerskich stacji kolejowych:

• Opole Główne (Dworzec)
• Opole Zachodnie
• Opole Wschodnie
• Opole Gosławice
• Opole Groszowice
• Opole Grotowice (os. Metalchem)

Z Opola wychodzą zelektryfikowane linie kolejowe do: Wrocławia przez Brzeg; Wrocławia przez Jelcz-Laskowice; Częstochowy, Lublińca i Tarnowskich Gór przez Fosowskie; Kędzierzyna-Koźla; Gliwic przez Strzelce Opolskie oraz niezelektryfikowane do Nysy i Kluczborka przez Jełowę (odnoga z Jełowej do Namysłowa nieczynna).

Dzielnice Opola

ul. Żeromskiego, w oddali os. Chabrów i os. ZWM

Opole nie jest miastem podzielonym administracyjnie na dzielnice, jednak w użyciu można spotkać zwyczajowe nazwy poszczególnych części miasta. Przed 1899 rokiem Opole obejmowało obecne Śródmieście, Wyspę Pasiekę, część Wyspy Bolko oraz Zaodrza (bliższego). W kolejnych latach do miasta dołączano poszczególne dzielnice:

• 1899 – Zakrzów
• 1936 – Półwieś, Szczepanowice
• 1954 – Nowa Wieś Królewska
• 1956 – Groszowice
• 1959 – Malina
• 1961 – Kolonia Gosławicka
• 1974 – Gosławice, Grotowice
• 1975 – Bierkowice, Grudzice, Wójtowa Wieś, Wróblin

Dzielnice i osiedla Opola

Bierkowice • Gosławice • Groszowice • Grotowice • Grudzice • Kolonia Gosławicka • Malina • Nowa Wieś Królewska • os. Chabrów • os. Kolorowe Domy • os. Malinka • os. Medyk • os. Metalchem • os. XXV-lecia PRL • byłe os. ZWM • Półwieś • Stare Miasto • Szczepanowice • Śródmieście • Wójtowa Wieś • Wróblin • Wyspa Bolko • Wyspa Pasieka • Zakrzów • Zaodrze

 

Handel i przemysł

Cementownia Odra (ul. Budowlanych)

Od 1857 roku rozwinął się w Opolu przemysł cementowy. W latach powojennych funkcjonowały cementownie "Bolko", "Groszowice", "Odra" i "Piast". Obecnie działa jedynie Cementownia "Odra" S.A.

Zakłady przemysłowe

• Cementownia "Odra"
• Braas
• Ovita Nutricia

Sklepy wielkopowierzchniowe, centra handlowe

• Tesco – planowana druga hala – przy ul. Ozimskiej (teren b. Opolskiej Fabryki Mebli)
• Real
• MediaMarkt
• Makro
• OBI
• Castorama
• Galeria Opolanin
• Galeria "Piastowska"
• Galeria "Centrum"
• centrum handlowo-usługowe "Karolinka" – znajdzie się tam druga w Opolu hala sieci Real, a także Leroy Merlin i H&M

Sport

• Kolejarz Opole – żużel
• Odra Opole – piłka nożna
• Wiking Opole – piłka nożna
• Budowlani Opole – podnoszenie ciężarów
• Gwardia Opole – piłka ręczna, judo
• AZS Politechnika Opole – siatkówka
• LKS Ziemia Opolska – kolarstwo
• Opolski Klub Rowerowy
• Opolska Strona Rowerowa
• Ścieżki rowerowe w Opolu
• CPPA Opole – capoeira

Opolscy Parlamentarzyści

Posłowie

• Teresa Ceglecka-Zielonka (PiS)
• Ryszard Galla (Mniejszość Niemiecka)
• Tomasz Garbowski (SLD)
• Tadeusz Jarmuziewicz (PO)
• Danuta Jazłowiecka (PO)
• Marek Kawa (LPR)
• Sławomir Kłosowski (PiS) – sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji
• Ryszard Knosala (PO)
• Leszek Korzeniowski (PO)
• Henryk Kroll (Mniejszość Niemiecka)
• Sandra Lewandowska (Samoobrona)
• Józef Stępkowski (Samoobrona)
• Mieczysław Walkiewicz (PiS)

Senatorowie

• Jarosław Chmielewski (PiS)
• Ryszard Ciecierski (PO)
• Piotr Wach (PO)

Osoby związane z Opolem

Duchowni

• Kardynał Bolesław Kominek – administrator Apostolski Opolszczyzny po 1945 roku
• Arcybiskup Alfons Nossol – biskup ordynariusz diecezji opolskiej od 1977 roku
• Biskup Franciszek Jop – biskup ordynariusz diecezji opolskiej w latach 1972-77
• Biskup Antoni Adamiuk
• Biskup Gerard Kusz
• Biskup Jan Wieczorek – opolski biskup pomocniczy w latach 1981-92; obecnie ordynariusz gliwicki

Artyści, poeci

• Zofia Badura – poetka polska
• Michał Bajor
• Anna Brzezińska – pisarka fantasy
• ks. Konstanty Damrot
• Edyta Górniak – piosenkarka
• Jerzy Grotowski – twórca Teatru 13 Rzędów
• Arkadiusz Janiczek
• Jan Kasprowicz – poeta Młodej Polski
• Paweł Kukiz
• Beata Młynarczyk
• Mariola Ordak Kaczorowska – aktorka opolskiego Teatru Lalki i Aktora
• Krzysztof Pieczyński – aktor
• Jacek Podsiadło
• Alojzy Smolka (1907-1973)
• Jerzy Turek – aktor
• członkowie zespołu TSA
• członkowie zespołu Paprika Korps

Sportowcy

• Joachim Halupczok
• Konrad Kornek
• Miroslav Klose
• Józef Młynarczyk
• Antoni Piechniczek
• Roman Wójcicki
• Eryk Wyra
• Jerzy Szczakiel

Politycy

• Andrzej Diakonow
• Karol Musioł – twórca Festiwalu Polskiej Piosenki, wieloletni burmistrz Opola, nazywany papą Musiołem
• Edmund Osmańczyk
• Dorota Simonides

Naukowcy

• Teodor Kałuża
• Stanisław Urbańczyk

Książęta

• książę Władysław Opolczyk – fundator klasztoru na Jasnej Górze
• książę Jan II Dobry – jego pomnik stoi przed budynkiem Uniwersytetu Opolskiego przy ul. Oleskiej

Inne postacie związane z Opolem

• Józef Kachel – harcmistrz
• Zygmunt Gorgolewski – architekt
• Magdalena Ambrożko – prezenterka telewizyjna (TVN Siedem i TVN Gra)
• Zbyszko Bednorz
• Hanna Całus
• Stefan Chmielnicki (1905-1982)
• Antoni Czubiński
• Harry Duda
• Zdzisław Filingier – wieloletni Wojewódzki Komendant Straży Pożarnej w Opolu
• Jerzy Gurawski
• Jan Adamek – powstaniec śląski i bibliotekarz
• Halina Frąckowiak
• Johann Kuben – malarz fresków, matematyk
• Rochus Misch – współpracownik i pomocnik Adolfa Hitlera
• Maciej Szklarz – prezenter radiowy

Miasta partnerskie

Rynek - miasta partnerskie Opola

• Olita, Litwa
• Agii Anargiri, Grecja
• Bonn, Niemcy
• Bruntál, Czechy
• Carrara, Włochy
• Grasse, Francja

• Kuopio, Finlandia

• Poczdam, Niemcy
• Roanoke, Stany Zjednoczone
• Székesfehérvár, Węgry

Linki zewnętrzne

• Strona Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu
• Strona internetowa Urzędu Miasta
• Strona Towarzystwa Przyjaciół Komunikacji Miejskiej w Opolu
• Kościół i klasztor Franciszkanów w Opolu
• Wirtualny przewodnik po województwie opolskim
• Wrota Opolszczyzny
• Opole w google.maps.com
• Katedra Opolska
• Kuratorium Oświaty w Opolu
• Kuria Diecezjalna
• Forum Studenckie Uniwersytetu Opolskiego

Powiaty województwa opolskiego

Miasto na prawach powiatu:Opole

Powiaty:brzeski |głubczycki |kędzierzyńsko-kozielski |kluczborski |krapkowicki |namysłowski |nyski |oleski |opolski |prudnicki |strzelecki

 

Miasta wojewódzkie Polski

Białystok • Bydgoszcz • Gdańsk • Gorzów Wielkopolski • Katowice • Kielce • Kraków • Lublin • Łódź • Olsztyn • Opole • Poznań • Rzeszów • Szczecin • Toruń • Warszawa • Wrocław • Zielona Góra

 

Kategorie

Znajdź

Znajdź