Rzeszów
Współrzędne: 50°03'00" N 022°21'00" E
| Rzeszów | |||||
| |||||
| Województwo | podkarpackie | ||||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||||
| Gmina - rodzaj | Rzeszów miejska | ||||
| Prawa miejskie | 1354 | ||||
| Prezydent miasta | Tadeusz Ferenc (e-mail) | ||||
| Powierzchnia | 84.54 km² | ||||
| Położenie | 50° 03' N 22° 21' E | ||||
| Liczba mieszkańców (2005) - liczba ludności - gęstość - aglomeracja | 168 220 1989 os./km² 420 000 | ||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) | (+48) 17 | ||||
| Kod pocztowy | 35-000 do 35-900 | ||||
| Tablice rejestracyjne | RZ | ||||
| Miasta partnerskie |  Bielefeld Buffalo Iwano-Frankiwsk Klagenfurt Koszyce Lamia Lwów Łuck Nyíregyháza | ||||
Położenie na mapie Polski | |||||
| Urząd miejski3 Rynek 135-064 Rzeszów tel. (0 17) 87 54 448; faks (0 17) 86 22 641 (e-mail) | |||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Rzeszów ['ʒεʃuf] posłuchaj * (łac. Resovia, hebr. Reisha, lit. Žešova, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) - miasto na prawach powiatu położone w południowo-wschodniej Polsce. Miasto jest stolicą województwa podkarpackiego, powiatu rzeszowskiego oraz siedzibą najważniejszych instytucji regionu. Rzeszów pełni funkcję głównego ośrodka przemysłowego, handlowo-usługowego, akademickiego i kulturalnego w regionie. Miasto jest także znaczącym ośrodkiem w skali kraju.
Rzeszów posiada międzynarodowy port lotniczy i od 2006 roku Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny ukierunkowany na przemysł lotniczy, farmaceutyczny i informatyczny. W mieście znajdują się dwie państwowe uczelnie wyższe - Uniwersytet Rzeszowski i Politechnika Rzeszowska oraz kilka prywatnych, w tym będąca od kilku lat w czołówce rankingów Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania. Odsetek studentów w ogólnej liczbie ludności jest tu najwyższy w kraju. W ostatnim czasie rząd powołał do życia Rzeszowski Obszar Metropolitalny, będący jednym z 12 takich obszarów w kraju.
Hasło reklamowe miasta: "Rzeszów - miasto in plus."
Geografia
Położenie
Rzeszów położony jest na pograniczu Pogórza Karpackiego i Kotliny Sandomierskiej nad rzeką Wisłok. Miasto położone jest na wysokości w przedziale od 200 do 330 m n. p. m. Przecinają się tu ważne szlaki komunikacyjne (Drezno - Kijów, Białystok - Koszyce). Dystans dzielący miasto Rzeszów od granic ze Słowacją i Ukrainą wynosi ok. 100 km.
Klimat
Miasto Rzeszów i region rzeszowski zaliczane są do najcieplejszych w kraju. Rzeszów, położony w podgórskiej strefie klimatycznej, charakteryzuje się długimi upalnymi latami i łagodnymi zimami. W całym regionie dominuje suchy, kontynentalny klimat, występuje tu stosunkowo niewielka ilość opadów.
Przyroda
W obrębie Rzeszowa znajduje się Rezerwat przyrody Lisia Góra, który jest położony nad sztucznie utworzonym Zbiornikiem Rzeszowskim.
Podział administracyjny miasta
Rzeszów jest oficjalnie podzielony na 25 osiedli. Występujący często podział na dzielnice nie ma charakteru administracyjnego i jest czysto historyczny.
 | Dzielnice Rzeszowa |
| Baranówka • Biała • Drabinianka • Miłocin • Nowe Miasto • Pobitno • Przybyszówka • Słocina • Staromieście • Staroniwa • Śródmieście • Wilkowyja • Zalesie • Załęże • Zwięczyca |
| Osiedla stanowiące podział administracyjny Rzeszowa |
1000-lecia • Baranówka • Dąbrowskiego • Drabinianka • Generała Grota Roweckiego • Generała Władysława Andersa • Kmity • Franciszka Kotuli • Krakowska - Południe • Króla Stanisława Augusta • Mieszka I • Nowe Miasto • Paderewskiego • Piastów • Pobitno • Pułaskiego • Przybyszówka • Słocina • Staromieście • Staroniwa • Śródmieście Południe • Śródmieście Północ • Wilkowyja • Zalesie • Załęże | |
| Osiedla niebędące samodzielnymi jednostkami administracyjnymi będące częścią innych osiedli | |
Biała • Dąbrowszczaków • Lwowskie • Skarpa • Wzgórza Staroniwskie • Zimowit • Zwięczyca |
Historia
Główny artykuł Historia Rzeszowa.
Badania archeologów dowodzą, że już w czasach neolitu miało miejsce osadnictwo na terenie dzisiejszego Rzeszowa. Już przed nadaniem praw miejskich, w rejonie dzisiejszego Staromieścia istniał tu duży gród, a drugi, prawdopodobnie graniczny znajdował się na terenie dzisiejszej dzielnicy Pobitno.
Pierwsza udokumentowana wzmianka o Rzeszowie pochodzi z roku 1354, kiedy to prawa miejskie nadał mu król Kazimierz Wielki. W roku 1363 istniał już w mieście kościół parafialny, a w roku 1406, parafialna szkoła. W XV wieku miasto zostało zdewastowane przez pożar. Po odbudowie, otrzymało wiele przywilejów, co umożliwiło jego szybki rozwój. W XVI wieku miasto posiadało już dobrze zorganizowaną administrację.
W roku 1591 wzniesiono ratusz miejski, a w roku 1600 rozpoczęto budowę zamku. W roku 1627 miasto ufortyfikowano, a w latach 1624 - 1629 właściciel miasta ufundował warowny klasztor i kościół oo. Bernardynów. W 1638 Rzeszów przeszedł na własność rodu Lubomirskich, stając się wzorowym ośrodkiem dóbr magnackich. O ówczesnej zamożności miasta świadczą księgi miejskie z XVI i XVII wieku, które wymieniają działających licznie na jego terenie złotników. W 1658 Jerzy Sebastian Lubomirski założył słynne Kolegium Pijarów, jedną z nielicznych wówczas w kraju szkół średnich. Wśród jego wykładowców był ksiądz Stanisław Konarski, a wiele lat później szkołę ukończyli m.in. Ignacy Łukasiewicz, Julian Przyboś, Władysław Sikorski, Władysław Szafer.
13 sierpnia 1769 roku pod Rzeszowem, w rejonie dzisiejszej dzielnicy Pobitno doszło do bitwy między konfederatami barskimi a wojskami rosyjskimi. Po bitwie ciała zabitych pochowano, a nad mogiłą Polaków usypano zachowany do dziś kopiec. W roku 1772 miasto dostało się pod zabór austriacki. Następnie przez 146 lat wchodziło w skład Imperium Habsburgów. Od początku Rzeszów stał się stolicą dużego obwodu administracyjnego, zwanego cyrkułem, będącego właściwie odpowiednikiem powiatu.
Rzeszów stał się miastem wolnym w roku 1845. Uzyskanie przez Galicję swobód politycznych i gospodarczych przyczyniło się do rozwoju miasta. W roku 1858 do miasta doprowadzono linię kolejową, w roku 1888 pojawiły się pierwsze telefony, w 1900 powstała gazownia i gazowe lampy uliczne, a 11 lat później uruchomiono elektrownię i rozpoczęto tworzenie sieci wodociągowej. W roku 1910 Rzeszów liczył 23 tysiące mieszkańców. Małe miasteczko zaczęło przekształcać się w znaczący ośrodek kapitalistyczny, pojawiły się nowe ważne inwestycje budowlane i infrastrukturalne - koszary, szkoły, przebudowa ratusza, brukowanie ulic, wprowadzenie elektrycznego oświetlenia.
Zbliżający się koniec monarchii austriackiej przyczynił się do narastania ruchów niepodległościowych. W roku 1918 rozpoczęła w Rzeszowie działalność Polska Organizacja Wojskowa, której komendantem był Leopold Lis-Kula. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, znaczenie Rzeszowa nadal rosło. W latach 1937-1939 rozpoczęło się tworzenie Centralnego Okręgu Przemysłowego. Rzeszów stał się wówczas ważnym ośrodkiem przemysłu lotniczego i zbrojeniowego.
Dynamiczny rozwój przerwała II wojna światowa, w wyniku której miasto uległo częściowemu zniszczeniu. W 1941 roku hitlerowcy utworzyli w Rzeszowie getto, które funkcjonowało do listopada 1943 roku. Większość z umieszczonych w nim Żydów (przed wojną w Rzeszowie mieszkało około 14 tys. ludności pochodzenia żydowskiego, co stanowiło ok. 30 % mieszkańców miasta) wywieziono do obozu zagłady Bełżec.
Po wojnie, w Rzeszowie ustanowiono stolicę nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. Miasto w szybkim tempie rozbudowano i unowocześniono.
Po upadku systemu socjalistycznego Rzeszów zaczął zmieniać się w szybkim tempie. W mieście rozpoczął się proces rewitalizacji i modernizacji. Po wizycie papieża Jana Pawła II utworzono w roku 1992 nową diecezję rzeszowską. Zaczęły powstawać pierwsze prywatne szkoły wyższe. W całym mieście zaczęto budować nowoczesne osiedla. Powstało wiele inwestycji, szczególnie w dziale przemysłu i usług.
W roku 1999 miasto zostało stolicą regionu podkarpackiego. Dwa lata później, w roku 2001, działalność rozpoczął Uniwersytet Rzeszowski. Także wtedy pojawiły się w mieście duże inwestycje w przemysł lotniczy i informatyczny. W roku 2002 oddano do użytku halę widowiskową na Podpromiu, most Zamkowy i Trasę Zamkową.
W roku 2005 doszło do otwarcia pierwszego regularnego międzynarodowego połączenia obsłużonego przez Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka - było to połączenie z Londynem i Frankfurtem. W tym samym roku Rzeszów oficjalnie uznano za europol i przyjęto do stowarzyszenia Eurocities. W roku 2006 Rzeszów powiększył po raz kolejny swój obszar administracyjny. Dziś Rzeszów to niekwestionowana stolica regionu, ważne i dynamicznie rozwijające się miasto z wyraźną wizją przyszłości jako nowoczesnego, prężnego i znaczącego ośrodka miejskiego.
Zarządcy miasta
Główny artykuł Zarządcy Rzeszowa.
Jan Pakosławica • Jan Feliks Rzeszowski • Mikołaj Rzeszowski • Adam Rzeszowski • Mikołaj Spytek Ligęza • Konstancja Ligęza • Jerzy Sebastian Lubomirski • Hieronim Augustyn Lubomirski • Jerzy Ignacy Lubomirski • Joanna Lubomirska • Franciszek Lubomirski • Jan Pogonowski • Edward Praschill • Adam Geisler • Ambroży Towarnicki • Edward Neugebauer • Wojciech Kalinowski • Wiktor Zbyszewski • Edward Brudnicki • Leon Schott • Stanisław Jabłoński • Roman Krogulski • Jan Niemierski • Jarosław Barwicz • Ks. Michał Tokarski • Maksymilian Rybicki • Tomasz Radwan • Franciszek Ślusarczyk • Jan Huss • Józef Radwan • Leon Stanio • Alfred Żądło • Emil Rejus • Edward Bilut • Mieczysław Chudzik • Ludwik Chmura • Zdzisław Banat • Mieczysław Janowski • Andrzej Szlachta • Tadeusz Ferenc
Informacje statystyczne
- Liczba ludności - 168 220
- Aglomeracja - 420 000
- Dochód gminy na mieszkańca - 2713 zł
- Stopa bezrobocia - 8.4%
Komunikacja
Główny artykuł Komunikacja w Rzeszowie.
Lotnisko
Rzeszów posiada bardzo dobre połączenia z pozostałymi miastami kraju i regionu. W ostatnim czasie rozbudowany i zmodernizowany został Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów. Od listopada, dzięki umowie podpisanej z firmą Ryanair, odbywają się regularnie loty Rzeszów-Londyn. Oprócz tego funkcjonują regularne połączenia Rzeszów-Warszawa (LOT). Już od stycznia wprowadzone będzie nowe połączenie Rzeszów-Dublin Planowana jest budowa drugiej obok Glasgow bazy technicznej Ryanair i Singapore Technologies Aerospace, która będzie serwisować samoloty z całego świata.
W obrębie lotniska funkcjonują: Aeroklub Rzeszowski oraz Ośrodek Kształcenia Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej (jedyna w kraju cywilna szkoła pilotów). W bezpośrednim sąsiedztwie lotniska powstanie niedługo autostrada A4 (Polska) (Berlin - Kijów) z węzłami komunikacyjnymi na wysokości początku i końca drogi startowej. Komunikacja miejska obsługuje regularne połączenia pomiędzy portem lotniczym i centrum miasta.
Tranzyt
Oprócz modernizacji dróg w regionie podkarpackim planowana jest w najbliższych latach budowa autostrady A4 (Drezno - Kijów) i drogi ekspresowej S19 (Suwałki - Barwinek). Komunikacja wewnątrz miasta działa bardzo sprawnie dzięki modernizacji i budowie obwodnic oraz masowym remontom dróg w centrum miasta. Inwestycje drogowe realizowane w ostatnich latach sprawiły, że Rzeszów dysponuje drogami dobrej jakości i dobrze rozwiniętą siecią komunikacyjną. Rzeszów jest jedynym obok Dublina miastem w Europie dysponującym tzw. inteligentną sygnalizacją świetlną - system SCATS. W latach 2005-2006 zrealizowano projekt modernizacji dróg powiatowych w centrum miasta.
Kolej
Historia rzeszowskiej kolei sięga XIX wieku, kiedy to powstał dworzec na trasie Wiedeń - Kraków - Lwów.
- Stacje kolejowe:
W Rzeszowie istnieje pięć stacji kolejowych:
- Rzeszów (stacja główna)
- Rzeszów-Staroniwa
- Rzeszów-Osiedle
- Rzeszów-Zwięczyca
- Rzeszów-Załęże
Transport miejski
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne obsługuje 47 linii autobusowych, w tym 26 miejskich, 20 podmiejskich i specjalną linię do portu lotniczego. Komunikacja miejska w Rzeszowie może poszczycić się zmodernizowanym taborem i nowoczesnymi rozwiązaniami. Obecnie władze miasta postawiły na ekologiczne autobusy zasilane gazem ziemnym (Jelcz M125M i Solaris Urbino 12 CNG). Autobusy kursują nie tylko w ciągu dnia, lecz także w nocy. Oficjalna strona, komunikaty, rozkłady jazdy dostępne są tu: [1]
Gospodarka
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Gospodarka Rzeszowa.
Przemysł
Rzeszów jest ważnym ośrodkiem przemysłowym. Najlepiej rozwinięty jest przemysł lotniczy i farmaceutyczny. Miasto jest europejskim centrum koncernu United Technologies Corporation, światowego potentata w przemyśle lotniczym. Tu mieści się należąca do tego koncernu fabryka silników lotniczych WSK "PZL-Rzeszów" SA Rzeszów jest głównym ośrodkiem stowarzyszenia przedsiębiorców Dolina Lotnicza (Aviation Valley). W skład stowarzyszenia wchodzą przedsiębiorstwa z całego kraju. W Rzeszowie swoją siedzibę ma również Spółka Zelmer SA - największy polski producent sprzętu AGD oraz jeden z liczących się na świecie producentów odkurzaczy. Rzeszów jest jedynym na świecie miastem obok amerykańskiego Middletown, w którym produkowane są silniki do samolotów F 16.
W ostatnim czasie utworzony został Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny. Podstawą tego przedsięwzięcia jest przemysł lotniczy i farmaceutyczny. Nowe pomysły i rozwiązania powiązane z parkiem technologicznym powstawać będą w preinkubatorze akademickim Politechniki Rzeszowskiej. Valeant Pharmaceuticals International (dawniej ICN Polfa Rzeszów) jest największym polskim eksporterem leków. W Rzeszowie działa też koncern Sanofi Aventis, producent leków. Swą siedzibę ma tu także Alima Gerber SA - największa spółka polskiej części koncernu Novartis. Jest producentem pożywienia i soków dla niemowląt i dzieci. Podkarpaccy przedsiębiorcy działający w sektorze informatycznym powołali Stowarzyszenie Informatyka Podkarpacka. Po połączeniu firm Asseco i Softbank Rzeszów będzie centralą największego w kraju przedsiębiorstwa z sektora IT - Asseco Poland.
Handel
Dużą część miejskiej gospodarki stanowi handel. W mieście znajduje się sporo hipermarketów, centrów handlowych, galerii i mniejszych supermarketów. Powierzchnia sklepowa na mieszkańca jest w Rzeszowie najwyższa w kraju.
- Hipermarkety: Tesco, E.Leclerc, Castorama, Real, Makro Cash and Carry, Auchan , Leroy Merlin (oba w Krasnym), Carrefour i OBI (oba planowane w CH Nowy Świat),
- Centra handlowe: Millennium Hall (w budowie), Nowy Świat (w budowie), Galeria Graffica, Agora Pasaż, Plaza Rzeszów, Galeria Paniaga, Europa II, Respan, Rejtan, Ameryka, Reduta, Cushman&Wakefield (w styczniu 2007 - budowa), Resovia Park (w maju 2007 - budowa), Casta (przygotowywanie do budowy)
- Supermarkety: Intermarche, Stokrotka, Biedronka, Lidl, Jedynka, Delikatesy Centrum, Leader Price, Champion, Alma Market, Albert
- Pozostałe sklepy, m.in: RTV Euro AGD, Komfort, Jysk, Avans, EMPiK, Rossmann, Deichmann, Media Markt, H&M, Cropp, Orsay
Poziom życia
Rzeszów jest miastem o wysokim poziomie życia, jest to potwierdzone przez wiele rankingów oceniających potencjał rozwojowy i standard życia. Miasto dynamicznie rozwija się, prowadzone są intensywne remonty i rewitalizacja wielu rejonów. Duża część ze środków na rozwój miasta ma swe źródło w funduszach strukturalnych Unii Europejskiej. Rzeszów umacnia swą pozycję jako stolica regionu i jego najważniejszy ośrodek. Główne działania, które realizuje się w tym celu to powiększenie miasta, rozbudowa i modernizacja portu lotniczego oraz wzmacnanie pozycji ośrodka akademickiego. Miasto charakteryzuje niski poziom bezrobocia (8.4% w sierpniu 2006). Może też poszczycić się wyjątkowo długą średnią długością życia. Rzeszów, jako pierwsze i jak dotąd jedyne miasto w Polsce, udostępnił mieszkańcom darmowy szerokopasmowy Internet (sieć ResMan).
Społeczność
Społeczność miasta charakteryzuje duże przywiązanie do fundamentalnych tradycji, a jednocześnie tolerancja i wyraźne otwarcie na nowoczesność. Rzeszów może poszczycić się wyjątkowo wysokim odsetkiem ludności z wykształceniem wyższym - ponad 20% daje mu pod tym względem drugie miejsce w kraju. Rzeszów może pochwalić się też najniższą przestępczością spośród wszystkich stolic polskich regionów. Co ciekawe, średnia wieku w Rzeszowie należy do najniższych w Polsce, a w mieście uczy się lub studiuje blisko 100 tysięcy osób, co daje najwyższy odsetek w kraju. Warto odnotować, że liczba studentów rośnie z każdym rokiem, co tylko umacnia wizerunek Rzeszowa jako miasta akademickiego.
Media
Telewizja
- TVP3 Rzeszów
- Telewizja Kablowa Vectra
- Telewizja Miejska w Rzeszowie
- Telewizja Podkarpacka Rzeszów
Radio
- Polskie Radio Rzeszów
- Katolickie Radio Via
- Radio Złote Przeboje "Res"
- Radio Eska Rzeszów
- Radio Centrum
Prasa
- Gazeta Wyborcza - Rzeszów
- Gazeta Codzienna Nowiny [2]
- Super Nowości
- Echo Rzeszowa
- Rzeszowska Gazeta Studencka
- Nasz Dom Rzeszów
Internet
- Rzeszowski Serwis Imprezowy
- Rzeszowska Scena Alternatywna
- Rzeszowski Portal Informacyjny
- Urząd Miasta Rzeszowa
- Port Lotniczy Rzeszów
- PKS Rzeszów
- Biblioteka Miejska w Rzeszowie
- Uniwersytet Rzeszowski
- Politechnika Rzeszowska
- Rzeszowski serwis ogłoszeniowy
- Rzeszowski Portal Akademicki
- Rzeszowskie Forum Dyskusyjne
- Strona RARR o Rzeszowie
Sport
Kluby sportowe
- Cywilno-Wojskowy Klub Sportowy Resovia Rzeszów założony w 1905 roku - piłka nożna,
- Resovia SSA Rzeszów - siatkówka
- Koszykarski Klub Sportowy Resovia Rzeszów - koszykówka
- Zakładowy Klub Sportowy Stal Rzeszów założony w 1944 roku - piłka nożna, żużel, skoki do wody, akrobatyka
- Zrzeszenie Sportowe Inwalidów „Start”
- Zimovit Rzeszów - klub założony w 1931 roku - piłka nożna,
- Korona Rzeszów - piłka nożna
- Polskie Towarzystwo Społeczno-Sportowe „Sprawni Razem”
- Rzeszowski Klub Sportowy Głuchych „Res-Gest”
- Policyjne Towarzystwo Sportowe "Walter"
- Stowarzyszenie Idokan Polska
- Automobilklub Rzeszowski
- Klub Sportowy "Kontra"
- Strażacki Klub Sportowy "Strażak"
- Rzeszowski Klub Wysokogórski
- Rzeszowski Klub Bokserski "Wisłok"
- Rzeszowski Klub Badmintona
- Klub Pływacki "Sokół"
- Klub Sportowy "Czarni"
- Rzeszowski Klub Narciarski "Sport-Partner"
- Rzeszowski Klub Karate Tradycyjnego
- Aeroklub Rzeszowski
- Katolicki Klub Sportowy "Alpin"
- Rzeszowski Klub Taekwondo
- Centrum Szkolenia Sportowego Młodzieży "Orzeł"
- Sportowy Klub Bilardowy "Ósemka"
- Klub Sportowy Elektrociepłownia Rzeszów
- Klub Uczelniany AZS Uniwersytetu Rzeszowskiego
- Stowarzyszenie "Ruch dla zdrowia"
- Capoeira Unicar Rzeszów
Obiekty sportowe
- Hale sportowe
- Hala Podpromie - ul. Podpromie
- Hala Rzeszowskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji - ul. Pułaskiego
- Hala Uniwersytetu Rzeszowskiego
- Hala Walter - ul. Langiewicza
- Pływalnie kryte
- Basen "Karpik" - osiedle Krakowska - Południe
- Basen "Muszelka" - osiedle Baranówka
- Basen "Delfin" - osiedle Nowe Miasto
- Basen ROSIR - ul. Pułaskiego
- Basen WSK - PZL - ul. Matuszczaka
- Pływalnie odkryte
- Kompleks basenów ROSIR - ul. Pułaskiego
- Kąpieliska
- Kąpielisko "Żwirownia" - ul. Kwiatkowskiego
- Stadiony
- Stadion Resovii Rzeszów ul. Wyspiańskiego
- Stadion Stali Rzeszów ul. Hetmańska
- Stadion "Podhalańczyk" - ul. Langiewicza
- Lodowiska
- Lodowisko ROSIR - ul. Wyspiańskiego / al. Witosa
- Korty tenisowe
- Korty ROSiR - ul. Ks. Jałowego
- Rzeszowskie Towarzystwo Tenisowe - ul. Niedzielskiego oraz ul. Wyspiańskiego
- Klub Sportowy "Czarni" - ul. Szopena
Edukacja
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Edukacja w Rzeszowie.
Obecnie w Rzeszowie działają 32 szkoły podstawowe, 18 gimnazjów, 18 liceów ogólnokształcących i 48 średnich szkół technicznych, i zawodowych oraz 32 szkoły policealne i 4 szkoły artystyczne (plastyczne i muzyczne II stopnia).
Szkoły ponadgimnazjalne
Niektóre Licea Ogólnokształcące
- I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie [3] (ul. 3-go Maja)
- II Liceum Ogólnokształcące im. płk. Leopolda Lisa-Kuli w Rzeszowie [4] (ulica ks. Jałowego)
- III Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida w Rzeszowie [5] (ulica Chopina)
- IV Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Rzeszowie [6] (ulica Dąbrowskiego)
- V Liceum Ogólnokształcące im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (ulica Hetmańska)
- VI Liceum Ogólnokształcące [7] (ulica Towarnickiego)
- VII Liceum Ogólnokształcące (ulica Rejtana)
- VIII Liceum Ogólnokształcące (ulica Wyspiańskiego)
- IX Liceum Ogólnokształcące [8] (ulica Ofiar Katynia)
- X Liceum Ogólnokształcące (ulica Sucharskiego)
- XI Liceum Ogólnokształcące (ulica Hoffmanowej)
- XII Liceum Ogólnokształcące {ulica Hetmańska)
- XIII Liceum Ogólnokształcące {ulica Hetmańska)
- Liceum Ogólnokształcące Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości (ulica Sucharskiego)
- Społeczne Liceum Ogólnokształcące (ulica Dąbrowskiego)
- Liceum Ogólnokształcące sióstr Prezentek im. Jana Pawła II [9] (ulica Ks. Jałowego)
Szkoły artystyczne
- Niepaństwowa Szkoła Muzyczna I st. w Rzeszowie - Grzegorz Wójcikiewicz (ul. Bohaterów 26)
- Zespół Szkół Muzycznych nr 1 im. Karola Szymanowskiego [10] (ul. Chopina)
- Zespół Szkół Muzycznych nr 2 im. Wojciecha Kilara (ul. Jana III Sobieskiego)
- Zespół Szkół Plastycznych (ul. Staszica)
Szkolnictwo wyższe
Rzeszów to duży ośrodek akademicki. W mieście kształci się około 60 tys. studentów. Działają tu zarówno uczelnie państwowe jak i niepaństwowe.
- Uniwersytet Rzeszowski
- Politechnika Rzeszowska
- Akademia Ekonomiczna w Krakowie - Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Rzeszowie,
- Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania [11]
- Wyższa Szkoła Zarządzania
- Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Rzeszowie
- Szkoła Języków Obcych i Zarządzania PROMAR w Rzeszowie
- Wyższa Szkoła Administracji i Zarządzania Przemyśl-Rzeszów strona uczelni
- Wyższe Seminarium Duchowne
- Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza w Tyczynie koło Rzeszowa
- Wyższa Szkoła Inżynieryjno-Ekonomiczna w Ropczycach, wydział zamiejscowy w Rzeszowie
Pomimo stosunkowo niewielkich tradycji akademickich miasta, Rzeszów wytworzył już atmosferę ośrodka studenckiego. W najbliższej przyszłości absolwenci rzeszowskich szkół wyższych będą mogli realizować swoje pomysły w preinkubatorze, powiązanym z parkiem technologicznym.
Kultura i rozrywka
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Kultura Rzeszowa.
 dawna Synagoga Staromiejska |
 |
 |
 |
Rzeszów jest miastem bardzo bogatym w wydarzenia kulturalne i rozrywkowe. W mieście odbywa się wiele imprez i festiwali, kilka spośród nich ma charakter międzynarodowy. Najbardziej znany spośród nich to Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. W mieście organizowane są też Międzynarodowy Maraton Rzeszowski i Rajd Rzeszowski.
Miasto dysponuje jedną z największych w kraju hal sportowo-widowiskowych (Hala Podpromie). Halę oddano do użytku w roku 2002. Jej budowa trwała rekordowo ponad 20 lat. Odbywają się tu liczne imprezy sportowe, kulturalne, koncerty i różnorodne targi raz do roku. W kinach, których w mieście jest cztery, organizowane są maratony i festiwale filmowe.
Rzeszów posiada filharmonię słynącą ze świetnej akustyki, oraz kilka teatrów prezentujących interesujący repertuar. Filharmonia Rzeszowska organizuje Festiwal Muzyczny w Łańcucie. Co roku odbywają się w mieście Rzeszowskie Spotkania Teatralne, Międzynarodowe Biennale Sztuki Komputerowej, Międzynarodowe Biennale Plakatu Teatralnego.
W mieście często mają miejsce festyny, przedstawienia, koncerty i happeningi. Odbywa się tu regularnie Międzynarodowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, Wielokulturowy Festiwal Galicja, Festiwal Chórów Młodzieżowych i Ogólnopolski Festiwal Carpathia. Wszystko to składa się na bogatą ofertę artystyczną i kulturową Rzeszowa.
Kina
- Multipleks Helios [12]
- Kino Zorza [13], [14]
- Kino WDK [15] lub [16]
- Multipleks Cinema City (w budowie)
Teatry
- Teatr Miejski [17]
- Teatr Maska [18]
- Teatr Kacperek
- Teatr Muzyczny - w fazie planów
Muzea
- Muzeum Okręgowe
- Muzeum Etnograficzne im. Franciszka Kotuli
- Muzeum Historii Miasta Rzeszowa
- Muzeum Diecezjalne w Rzeszowie
- Podziemna Trasa Turystyczna
- Muzeum Łowiectwa
- Muzeum Prawa (w fazie projektów)
- Muzeum Dobranocek (w fazie projektów) - Część zbiorów, które będą prezentowane w Miejskim Muzeum Dobranocek w Rzeszowie można oglądać na stronie: Muzeum Dobranocek
Galerie
- Biuro Wystaw Artystycznych
- Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa
- Galeria "Szajna"
- Galeria "Pod Ratuszem"
Biblioteki
- Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna (główna i 20 filii)
- Biblioteka Uniwersytecka
Filharmonia
W Rzeszowie znajduje się również Filharmonia im. Artura Malawskiego [19], która znana jest z doskonałej akustyki i licznych koncertów. Filharmonia obecnie poddawana jest modernizacji, obok niej planuje się wybudować Teatr Muzyczny.
Puby
- Index Pub
- Country Pub
- Irish Pub Galway
- Underground Pub
- Atmosfera Pub
- Jameson Pub
- Tawerna
- Twarz Miejska
- Graciarnia u Plastyków
- Ad Rem
- Kino Pub [20]
- Formalina Art-Music-Pub
- Drukarnia
- Kuźnia
- Mrok Cafe
- Lex
- Swojska Izba
- Życie Jest Piękne
- Pub 12
- Piekło-Niebo
Kluby
- Country Club Bonanza
- Jazz Club Gramofon
- Under Grand Bowling
- Chilli
- Kwadrat
- H2O Club
- Piano Club
- Pod Palmą
- Rejs
- Miami Ocean
- Reaktor
- Plus
- Corrida
- Planeta
- Alchemia
Architektura
W mieście znajduje się stosunkowo niewiele zabytkowych budynków, jednak są one w zdecydowanej większości utrzymane w dobrym stanie. Zabudowa śródmieścia pochodzi w większości z przełomu XIX i XX wieku, można tu odnaleźć style takie jak secesja, neogotyk, modernizm czy art deco. Reprezentacyjnym deptakiem Rzeszowa jest ulica 3-go Maja, w ostatnich latach dawną świetność przywrócono też innym deptakom a obecnie rozpoczyna się przebudowa i modernizacja rynku, który jest głównym placem i sercem miasta. W Rzeszowie odnaleźć można ciekawie zaprojektowane osiedla bloków, domków jednorodzinnych i szeregowców, których jest tu wyjątkowo dużo.
W ostatnim czasie struktura miasta uległa przemianom i ze ściśniętego, betonowego miasta Rzeszów przemienia się w ośrodek bardziej przestrzenny, zielony i estetyczny. Centrum miasta zostało w ostatnich latach odnowione, wyeksponowano zabytki i wartościowe obiekty. Sporo obiektów odbudowano lub zmodernizowano, przywracając im przedwojenny charakter, poprzednio zatarty przez przebudowy w czasach socjalizmu. Na wielu osiedlach powstają nowoczesne bloki mieszkalne, apartamentowce, a także nowa zabudowa jednorodzinna i szeregowa. Na poprawę estetyki miasta wpływa ogłaszanie konkursów na projekty obiektów usługowo-handlowych (np. Millennium Hall).
Religia
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Ośrodek religijny w Rzeszowie.
Większość rzeszowian wyznaje religię katolicką, inne ruchy religijne są obecne, lecz nie mają dużego zasięgu. W mieście znajduje się kilka kościołów alternatywnych ruchów chrześcijańckich, np. baptystów i adwentystów.
Katolicy
Rzeszów jest siedzibą władz diecezjalnych i biskupa, którym obecnie jest ks. bp Kazimierz Górny. W mieście znajduje się 24 kościoły rzymskokatolickie:
Zabytkowe:
- Kościół Wniebowzięcia NMP [21] (Śródmieście)
- Kościół Chrystusa Króla [22]</B> (Śródmieście)
- Kościół Farny</B> (Śródmieście)
- Kościół MB Królowej Polski (garnizonowy) [23] (Śródmieście)
- Kościół św. św. Rocha i Marcina [24]</B> (Słocina)
- Kościół św. Józefa [25]</B> (Staromieście)
- Kościół Wniebowzięcia NMP</B> (Zalesie)
- Kościół Świetego Krzyża [26]</B> (Śródmieście)
- Kościół Świętej Trójcy</B> (Śródmieście)
Pozostałe:
- Katedra Najświętszego Serca Jezusowego [27]
- Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego [28] (Baranówka)
- Kościół Świętej Rodziny [29] (Krakowska - Południe)
- Kościół Św. Michała Archanioła w Rzeszowie [30]
- Kościół Św. Jadwigi Królowej
- Kośiół Narodzenia NMP [31] (Staroniwa)
- Kosciół Matki Bożej Różańcowej
- Kościół Matki Bożej Saletyńskiej [32](Śródmieście)
- Kościół św. Józefa Sebastiana Pelczara [33](Pobitno)
- Kościół Św. Józefa Kalasancjusza [34](Wilkowyja)
- Kościół Opatrzności Bożej (Nowe Miasto)
- Kosciół św. Jacka (Śródmieście)
- Kościół Bożego Ciała i Matki Bożej z Lourdes
- Kościół bł. Karoliny [35]
- Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy i Świętego Floriana (Załęże)
Współpraca międzynarodowa
Głównym celem partnerstwa miast jest współpraca ekonomiczna, społeczna, oświatowa, kulturowa oraz wymiana doświadczeń. Miasta partnerskie Rzeszowa to:
- Bielefeld, Niemcy (od 17 października 1991 roku)
- Buffalo, USA (od 2 czerwca 1975 roku)
- Stanisławów, Ukraina (od 19 września 2000 roku)
- Klagenfurt, Austria (od 4 lutego 1975 roku)
- Koszyce, Słowacja (od 23 listopada 1991 roku)
- Lamia, Grecja (od 8 lutego 2005 roku)
- Lwów, Ukraina (od 4 kwietnia 1992 roku)
- Łuck, Ukraina (od 20 listopada 2001 roku)
- Nyíregyháza, Węgry (od 20 sierpnia 1996 roku)
Ponieważ władze miasta dostrzegają korzyści partnerstwa miast, planują rozszerzenie współpracy międzynarodowej. Prawdopodobnie wkrótce francuskie miasto Nancy zostanie kolejnym miastem partnerskim Rzeszowa.
Ważniejsze miejsca i zabytki
- Ratusz miejski (wybudowany w 1591 r. przez M.S. Ligęzę, 1867 i 1884, 1897-98 - przebudowany)
- Unikalny kompleks piwnic - Podziemna Trasa Turystyczna (XVIII w.)
- Kamienice mieszczańskie w rynku, zbudowane w stylu secesyjnym
- Aleja Pod Kasztanami - z secesyjną zabudową willową(1899-1903)
- Stary Cmentarz (XVIII w.)
- Biblioteka Miejska (1890 r.)
- Teatr im. Wandy Siemaszkowej (1944 r.)
- Cmentarz komunalny w dzielnicy Pobitno, wpisany w rejestr zabytków (budynki, nagrobki, mury, drzewostan - początek XX w.)
- Cmentarz żydowski - założony w 1849 roku
- Ulica 3 Maja, eklektyczna zabudowa, styl secesyjny i neogotycki (w większości XIX-XX w.)
- Ulica Grunwaldzka, obecnie jeden z deptaków, eklektyczne kamienice, wydział prawa Uniwersytetu Rzeszowskiego
Zamki, dwory i pałace
- Zamek w Rzeszowie (II poł. XVI w.) wzniesiony z inicjatywy Mikołaja Spytka Ligęzy; z zachowaną wczesnobarokową wieżą dawnego czworobocznego pałacu (1620), fortyfikacje bastionowane (1 poł. XVII w.)
- Dwór Branickich i park podworski w dzielnicy Słocina (XVIII-XIX w.)
- Letni Pałac Lubomirskich (pocz. XVIII w. — Tylman z Gameren, przebud. XVIII w. — T. Bellotti, i XX w.)
- Pałac Jędrzejowiczów na Staromieściu
- Zespół dworski wraz z parkiem w dzielnicy Załęże (XVIII-XIX w.)
Synagogi
- Synagoga Staromiejska - wzniesiono w 1610 roku.
- Synagoga Nowomiejska - wzniesiona najprawdopodobniej przez Jana Belottiego.
Honorowi Obywatele Miasta
|
|
|
|
Posłowie i senatorowie z okręgu Rzeszów
 |
 |
- Zobacz więcej w osobnym artykule: Polityka w Rzeszowie.
Sejm
- Jan Bury PSL
- Zbigniew Chmielowiec PiS
- Kazimierz Gołojuch PiS
- Dariusz Kłeczek PiS
- Kazimierz Moskal PiS
- Halina Murias LPR
- Stanisław Ożóg PiS
- Anna Pakuła-Sacharczuk PiS
- Zbigniew Rynasiewicz PO
- Krystyna Skowrońska PO
- Władysław Stępień SLD
- Andrzej Szlachta PiS
- Jan Tomaka PO
- Zygmunt Wrzodak LPR
- Maria Zbyrowska Samoobrona
Senat
Zobacz też
| ||||||||||||||||||||||
Rzeszów na polskiej Wikipedii
Rzeszów w Wikinews- Miasta w Polsce
- Rzeszowski Obszar Metropolitalny
- Uniwersytet Rzeszowski
- Politechnika Rzeszowska
- Euroregion Karpacki
- Zamek w Rzeszowie
- Ratusz w Rzeszowie
- Filharmonia Rzeszowska
Linki zewnętrzne
Miasto
- Rzeszowski Portal Akademicki
- Rzeszowska Gazeta Studencka
- Rzeszowska Scena Alternatywna
- Serwis Informacyjny Urzędu Miasta Rzeszów
- Rzeszów dla Ciebie, Rzeszów4U
- Rzeszowskie Forum Dyskusyjne
- Międzynarodowe Targi Rzeszowskie
- Odległości z Rzeszowa do różnych miejscowości Polski
- http://www.slavres.rzeszowiak.pl
- www.imprezy.rzeszow.pl
- www.go-rzeszow.com
Fotografie miasta
Gospodarka
- Podkarpacki Serwis Gospodarczy
- Rzeszowski Portal Handlowo-Usługowy
- Dolina Lotnicza
- Informatyka Podkarpacka
Kultura
- Filharmonia Rzeszowska im. Artura Malawskiego
- Muzeum Okręgowe w Rzeszowie
- Teatr Miejski im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie
- Biuro Wystaw Artystycznyh w Rzeszowie
- Stowarzyszenie Wspólnota Polska w Rzeszowie
Historia
- Strona w języku angielskim o Żydach w Rzeszowie
- Strona w języku angielskim poświęcona Żydom mieszkjącym w Rzeszowie
- Synagogi w Rzeszowie
- Cmentarz żydowski
Transport
Polityka
Partie (siedziby w Rzeszowie):
Inne
- Mapy i zdjęcia satelitarne
Miasta na prawach powiatu: Krosno • Przemyśl • Rzeszów • Tarnobrzeg
Powiaty: bieszczadzki • brzozowski • dębicki • jarosławski • jasielski • kolbuszowski • krośnieński • leski • leżajski • lubaczowski • łańcucki • mielecki • niżański • przemyski • przeworski • ropczycko-sędziszowski • rzeszowski • sanocki • stalowowolski • strzyżowski • tarnobrzeski
Kategorie
Rzeszów