Spektroskopia

Spektroskopia – nauka o powstawaniu i interpretacji widm powstających w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu widm.

Spektroskopia powstała wraz z rozwojem spektroskopowych technik analitycznych, jej znaczenie wykracza jednak poza same te techniki. Np. dyskusja na temat przyczyn złożoności elektromagnetycznego widma absorbcyjnego atomu wodoru stała się motorem rozwoju teorii kwantowej.

Techniki spektroskopowe dzieli się ze względu na naturę promieniowania stosowanego w danej technice:

• Techniki oparte na promieniowaniu elektromagnetycznym:
  • spektroskopia Ramana
  • spektroskopia świetlna: UV, VIS i IR
  • spektroskopia fourierowska
  • spektroskopia rentgenowska
  • spektroskopia NMR
  • spektroskopia EPR
  • spektroskopia dielektryczna
  • dichroizm kołowy

• Techniki oparte na promieniowaniu cząstkami:
  • spektroskopia elektronowa
  • spektroskopia neutronowa
  • spektroskopia mas
  • spektroskopia sił atomowych

• Techniki oparte na falach akustycznych
  • spektroskopia akustyczna

Techniki spektroskopowe dzieli się też ze względu na rodzaj oddziaływania promieniowania z badanym ciałem:

• Spektroskopia inwazyjna – bada widma powstające na skutek niszczenia struktury analizowanej substancji przez przechodzące przez nią promieniowanie. Można tu badać zarówno widma promieniowania powodującego niszczenie po jego przejściu przez substancję, jak i widma produktów rozpadu.
• Spektroskopia absorbcyjna – bada widma powstające po przejściu promieniowania przez warstwę analizowanej substancji.
• Spektroskopia emisyjna – bada widma, które emituje badana substancja po poddaniu jej działaniu określonego oddziaływania fizycznego – czasami bada się też widma emitowane spontanicznie.
• Spektroskopia odbiciowa – bada widma, które powstały w wyniku odbicia się promieniowania od powierzchni analizowanej substancji – jej odmianą jest:
• Spektroskopia rozproszeniowa – która bada widma powstałe w wyniku rozpraszania się promieniowania przechodzącego przez gazowe lub cieczowe zawiesiny analizowanej substancji.

Łącząc różne rodzaje promieniowania z różnymi sposobami jego oddziaływania z badaną próbką otrzymuje się rozmaite techniki spektroskopowe. Np. różne techniki spektroskopowe dają możliwość uzyskania różnych informacji o badanej substancji – od jej składu atomowego, przez jej budowę chemiczną, aż po strukturę jej powierzchni. Techniki spektroskopowe stosuje się masowo w chemii, fizyce, astronomii i w wielu przemysłach.

Zobacz też: podstawowe zagadnienia z zakresu astronomii

Kategorie

Znajdź

Znajdź