Zgorzelec

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Zgorzelec - wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal.

Współrzędne: 51°09'01" N 015°00'31" E

Zgorzelec
</pre> </pre> Herb Zgorzelca </pre> Flaga Zgorzelca </pre>
Województwo	dolnośląskie
Powiat	zgorzelecki
Gmina  - rodzaj	Zgorzelec miejska
Założono	X w.
Prawa miejskie	ok. 1215
Burmistrz	Rafał Gronicz
Powierzchnia	15,86 km²
Położenie	51° 09'01'' N 15° 00'31'' E
Liczba mieszkańców (2004)  - liczba ludności  - gęstość	33 278 2098,2 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	75
Kod pocztowy	59-900 do 59-903
Tablice rejestracyjne	DZG
TERC10 (TERYT)	5020125021
Miasta partnerskie	Francja Avion  Niemcy Görlitz  Grecja Nausa
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski3 ul. Domańskiego 7 59-900 Zgorzelec tel. 75 775-66-00; faks 75 775-64-21 (e-mail)
Strona internetowa miasta

Zgorzelec (grnłuż. Zhorjelc, dlnłuż.Zgórjelc cz. Zhořelec, niem. Görlitz ^* ) - miasto powiatowe o statusie gminy miejskiej, w polskiej części Górnych Łużyc na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, w Obniżeniu Żytawsko-Zgorzeleckim. Obecnie w województwie dolnośląskim. Miasto to leży na granicy z Niemcami i do 1945 roku było wschodnim przedmieściem niemieckiego miasta Görlitz. Miasto należy do Związku Miast Polskich. Do Zgorzelca prowadzą także dwa szlaki pątnicze: Wielkopolska i Dolnośląska Droga św. Jakuba oraz Via Regia, które przez Most Staromiejski łączą się z europejską siecią Camino de Compostela.

Zgorzelec jest również siedzibą gminy Zgorzelec. W latach 1975-1998 należał do województwa jeleniogórskiego.

Według danych z 30 czerwca 2004², miasto miało 33 278 mieszkańców.

Struktura powierzchni:

Według danych z roku 2002⁶, Zgorzelec ma obszar 15,86 km², w tym:

• użytki rolne: 40%
• użytki leśne: 3%

Miasto stanowi 1,89% powierzchni powiatu.

Demografia:

Dane z 30 czerwca 2004²:

Według danych z roku 2002⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 1234,76 zł.

Do najbardziej znanych na świecie mieszkańców Zgorzelca należy min. Jakub Böhme (1575 - 1624) mistyk, myśliciel i teolog, który zapoczątkował nowożytną filozofię niemiecką. Jego pierwsze dzieło jest znane pod tytułami Morgen Rothe im Auffgang lub Aurora, czyli Jutrzenka o poranku.Z powodu zamiłowania do Jakuba Böhme miasto jak i sąsiednie Görlitz odwiedził Nicolas Cage 7 stycznia 2006 roku.

Historia:

• na przełomie X i XI w. gród Serbołużyczan zajęty i włączony do Polski wraz z Łużycami przez Bolesława I Chrobrego; po jego śmierci przejściowo pod panowaniem margrabiów brandenburskich, następnie Czech
• 1076 - osada wraz ze wschodnią częścią Górnych Łużyc przyłączona do Czech
• 1131 - powstał gród nad Nysą Łużycką z polecenia czeskiego księcia Sobiesława
• 1303 - prawa miejskie
• 1346 - 1815 miasto-członek górnołużyckiego Związku Sześciu Miast
• 1377 - powstało oddzielne księstwo Görlitz utworzone przez króla czeskiego i cesarza niemieckiego Karola IV
• 1466 - pod panowaniem króla węgierskiego Macieja Korwina
• 1618 - 1648 - zniszczenia w czasie wojny trzydziestoletniej
• 1635 - 1815 - z Łużycami Górnymi we władaniu królów saskich
• 1815 - po kongresie wiedeńskim włączony został do Prus i stał się częścią prowincji Dolny Śląsk (Niederschlesien),
• od 1848 połączenie kolejowe z Węglińcem, od 1865 z Lubaniem i Jelenią Górą
• w czasie II wojny światowej 1939–45 obóz dla jeńców — podoficerów i szeregowych różnej narodowości (Stalag VIII A Görlitz), przez który przeszło ponad 44 tys. osób, Francuzi stanowili najliczniejszą grupę (zginęło kilka tys. jeńców, głównie sowieckich i włoskich)
• kwiecień 1945 - zacięte walki o sforsowanie Nysy Łużyckiej na północ od Zgorzelca w okolicach Toporów, miasto nie zostało dotknięte bezpośrednimi działaniami wojennymi. Wysadzenie wszystkich mostów na Nysie Łużyckiej przez oddziały SS
• 1945 - prawobrzeżna część miasta w Polsce, ustalenie granicy na Nysie Łużyckiej
• 1948 - data powstania obowiązującej nazwy miasta (zamiast Zgorzelice)
• 6 lipca 1950 podpisano tu układ zgorzelecki między PRL a NRD uznający formalnie granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej
• Po II wojnie światowej osiedlono tu dużą kolonię greckich uchodźców (głównie komunistycznych partyzantów), którzy szukali schronienia w Polsce po greckiej wojnie domowej 1946-1948. Łącznie ich liczba sięgała 14 tysięcy osób. Wielu z nich wróciło do Grecji po upadku dyktatury wojskowej i amnestii dla uczestników wojny. Dziś w mieście odbywa się festiwal piosenki greckiej (→ Eleni) pod patronatem ambasady greckiej organizowany przez Nikosa Rusketosa.
• 1959 - 1965 - niedaleko Zgorzelca zlokalizowano odkrywkową kopalnię węgla Brunatnego Turów oraz elektrownię Turów.
• 2004 Zgorzelec wraz z Görlitz ubiegają się o przyznanie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury
• 2006 W kwietniu Gorlitz-Zgorzelec przegrywają rywalizację o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury na rzecz Essen. Następna szansa to 2016 rok, wówczas o to miano będą się starać miasta z Polski.

Ciekawostki

• Pierwszą znaną nazwą Zgorzelca w dokumencie cesarza Henryka IV przekazującego z rąk pewnego banity dla biskupa miśnieńskiego Benona 8 łanów królewskich ziemi wraz z osada Goreliz była Villa goreliz.

Zobacz też

• Görlitz
• Gmina Zgorzelec
• Powiat zgorzelecki
• Turów Zgorzelec
• Przejście graniczne Zgorzelec-Görlitz
• Dziecięcy Teatr Baśni
• Układ zgorzelecki
• Europa-Miasto
• Euroopera
• Jakub Böhme
• Związek Sześciu Miast
• Tramwaje w Zgorzelcu

Linki zewnętrzne

• Strony Urzędu Miasta Zgorzelec
• Witryna Urzędu Gminy Zgorzelec
• Punkt Informacji Turystycznej w Zgorzelcu
• Informacje o Zgorzelcu

Hotele w Zgorzelcu

• Hotel Pawłowski w Zgorzelcu
• Hotel "Pod Orłem" w Zgorzelcu
• Dom Turysty
• Relax - noclegi w Zgorzelcu

• Mapy i zdjęcia satelitarne
  • mapy i zdjęcia satelitarne (Google) w Wikimapii
  • mapa w Szukaczu
  • mapa w Mapquest (en)

Gminy powiatu zgorzeleckiego

gmina Bogatynia •gmina Pieńsk •gmina Sulików •gmina Węgliniec •Zawidów •Zgorzelec (miasto) •gmina Zgorzelec

 

Kategorie

Znajdź

Znajdź