Arikah Map

Zimna wojna

Zimna wojna (ang. cold war, ros. Холодная война ) to określenie stosunków między państwami zachodnimi, na czele z USA (potem NATO), a ZSRR, zaś później także całym blokiem państw komunistycznych pozostających w orbicie ZSRR. Różnice polityczne pomiędzy ZSRR i zachodnimi aliantami krótko po zakończeniu II wojny światowej doprowadziły do rozpadu koalicji antyhitlerowskiej i były faktycznym początkiem zimnej wojny. Zimna wojna miała poprzedzać "gorącą", czyli konflikt atomowy.

Za początek "zimnej wojny" uważa się wystąpienie WinstonaChurchilla w Fulton w USA, 5 marca 1946 r., który opowiedział się za stawieniem przez Zachód oporu komunizmowi, określił podział świata jako "żelazną kurtynę" - wystąpienie to uznano za proklamację zimnej wojny:

"Od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem, w poprzek kontynentu zapadła żelazna kurtyna, a kraje na wschód od niej znalazły się pod panowaniem Moskwy". (W. Churchill)

Należy jednak uznać, że początek tego okresu, to lata 1946-1949. Zakończenie okresu zimnej wojny również budzi kontrowersje. Niektórzy uważają, iż jest to rok 1956, inni - 1975, kiedy doszło do podpisania Aktu Końcowego KBWE w Helsinkach. Natomiast znaczna grupa politologów uznaje za datę graniczną rok 1990, czyli rok zjednoczenia Niemiec i faktycznego rozpadu bloku wschodniego.

Między "Wschodem" i "zachodem" występował konflikt o podłożu przede wszystkim politycznym i ideologicznym, ale także ekonomicznym i światopoglądowym. Wyrażał się w serii "wojen zastępczych", gdzie siły zachodu konfrontowały się z blokiem radzieckim w krajach trzeciego świata. Często też konflikt ten przybierał formę walki propagandowej oraz walki wywiadów, w tym wywiadów gospodarczych. Istniała wyraźna rywalizacja np. na arenie podboju kosmosu czy we współzawodnictwie sportowym. Należy nadmienić, że obóz zachodni również dopuszczał się brutalnych ingerencji (Ameryka Łacińska, Indochiny), popierania rządów autorytarnych (m.in Pinocheta w Chile) i obalania demokratycznych rządów (Allende).

Dochodziło także do konfrontacji zbrojnej. Nie bezpośrednio, ale w takich konfliktach jak wojna w Korei, wojna wietnamska czy wojna w Afganistanie, w których oba bloki były zaangażowane.


Spis treści

Geneza zimnej wojny

Świat w czasie zimnej wojny

Konflikt w sprawie Niemiec

Wojna domowa w Grecji

Doktryna Harry'ego Trumana, 12 marca 1947 r.

Plan Marshalla (1947 r.)

Pakt brukselski

1947 r. utworzenie przez państwa komunistyczne Biura Informacyjnego Partii Komunistycznych (Kominform). W odpowiedzi państwa zachodnie podpisały w 1948 r. pakt brukselski powołujący Unię Zachodnią, zacieśniając współpracę między narodami.

Blokada Berlina Zachodniego 1948-1949

Rosjanie, łamiąc porozumienia sojusznicze o strefach okupacyjnych, zablokowali komunikację lądową ze strefami alianckimi. USA rozpoczęło dostarczanie zaopatrzenia drogą powietrzną-budując największy w historii most powietrzny.

Powstanie NATO, 4 kwietnia 1949 r.

Radio Wolna Europa

Wojna koreańska 1950-1953

Wzniesienie muru berlińskiego 1961

Kubański kryzys rakietowy 1962

Wobec nieugiętej postawy Johna Kennedy'ego Rosjanie zmuszeni są wycofać swoje pociski nuklearne z Kuby.

Integracja Europy Zachodniej

Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE)

Zimna wojna:Świat w 1980: NATO, inni sojusznicy USA, Układ Warszawski, kraje sojusznicze sprzymierzone z ZSRR, inni sojusznicy ZSRR. Kropki to partyzantki komunistyczne i antykomunistyczne
Powiększ
Świat w 1980: NATO, inni sojusznicy USA, Układ Warszawski, kraje sojusznicze sprzymierzone z ZSRR, inni sojusznicy ZSRR. Kropki to partyzantki komunistyczne i antykomunistyczne

Ludzie zimnej wojny (ważniejsze postacie)

ChRL

Mao Zedong, Deng Xiaoping, Zhao Zyiang

ZSRR

Józef Stalin, Wiaczesław Mołotow, Nikita Chruszczow, Leonid Breżniew, Jurij Andropow, Konstantin Czernienko, Michaił Gorbaczow, Andriej Gromyko, Anastas Mikojan, Nikołaj Bułganin, Aleksiej Kosygin, Georgij Malenkow, Ławrientij Beria, Michaił Susłow, Andriej Wyszyński, Borys Jelcyn, Andriej Sacharow, Aleksander Sołżenicyn, Oleg Pieńkowski

USA

Harry Truman, Dwight Eisenhower, John F. Kennedy, Lyndon B. Johnson, Richard Nixon, Gerald Ford, Jimmy Carter, Ronald Reagan, George H. W. Bush, Henry Kissinger, John Foster Dulles, Allen Dulles, John Edgar Hoover, George Kennan, Zbigniew Brzeziński, Dean Rusk, Dean Acheson, Robert McNamara, Robert Kennedy, George Marshall, James Baker, George Schultz, Alexander Haig, Edmund Muskie

Francja

Robert Schuman, Charles de Gaulle, Francois Mitterrand, Georges Pompidou, Valery Giscard d'Estaing, Maurice Couve de Murville

Wielka Brytania

Winston Churchill, Clement Attlee, Anthony Eden, Ernest Bevin, Harold Macmillan, Alec Douglas-Home, Harold Wilson, Edward Heath, Margaret Thatcher, James Callaghan

RFN

Konrad Adenauer, Ludwig Erhard, Kurt Georg Kiesinger, Willy Brandt, Helmut Schmidt, Helmut Kohl, Franz Josef Strauss, Walter Scheel

NRD

Wilhelm Pieck, Walter Ulbricht, Erich Honecker, Otto Grotewohl

Polska

Wojciech Jaruzelski

Inni

Nicolae Ceauşescu, Vaclav Havel, Salvador Allende, Fidel Castro, Che Guevara, Augusto Pinochet, Lester Pearson, Dawid Ben-Gurion, Golda Meir, Menachem Begin, Gamal Abdel Nasser, Anwar Sadat, Josip Broz Tito, Hosni Mubarak

Węgry

Imre Nagy

Zobacz też

<span class="FA" id="he" style="display:none;" />

<span class="FA" id="no" style="display:none;" />

<span class="FA" id="pt" style="display:none;" />

<span class="FA" id="sv" style="display:none;" />

Kategorie


Zimna wojna

Znajdź

Znajdź

Znajdź